I SA/Sz 281/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 rok. Oddalono skargę Postanowieniem z [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., działając na podstawie art. 76 i art. 76a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zaliczył nadpłatę w wysokości [...] zł, wynikającą z decyzji nr [...] określającej M. K. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. na poczet zaległości tej podatniczki w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999, tj. kwotę [...] zł na należność główną i kwotę [...] zł na odsetki za zwłokę. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, podatniczka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając Naczelnikowi Urzędu Skarbowego bezprawność postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania za 1999 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S., postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że M. K. w latach 1998 - 2001 prowadziła, w formie spółki cywilnej wspólnie z W. S., przy udziale w zyskach i stratach w wysokości 90%, bar A przy ul. [...] w S. . Dochód uzyskany z prowadzenia ww. działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług gastronomicznych, opodatkowany był na zasadach ogólnych, z obowiązkiem ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W dniu 2 maja 2001 r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło zeznanie podatniczki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2000 (PIT-36). Z zeznania tego wynikała nadpłata w kwocie [...] zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., decyzją [...] określił stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...] zł. Z kolei wysokość podatku do zwrotu za ten rok wyniosła [...] zł. Następnie, organ podatkowy pierwszej instancji, dysponując ww. nadpłatą, wskazanym na wstępie postanowieniem, zaliczył ją na poczet zaległości M. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji organ odwoławczy przypomniał, że zaległość podatkowa M. K. za 1999 r. wynikała ze złożonego przez stronę zeznania PIT-32 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w tym roku podatkowym. Zaległość ta została objęta postępowaniem egzekucyjnym, na które nie złożono zarzutów. Wbrew stanowisku odwołującej się, jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, ww. zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się bowiem 29 grudnia 2005 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia kasy fiskalnej, o której to czynności strona została powiadomiona. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego, podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącej, działania organu odwoławczego naruszają prawo poprzez sankcjonowanie bezprawnych działań Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., który wszczął egzekucję wobec zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. nieokreślonej prawomocną decyzją, a następnie egzekwował ją z majątku stanowiącego własność W. S.. Zdaniem skarżącej, postępowanie organu podatkowego podważa zasadę równości podatników wobec prawa, bowiem organ pierwszej instancji dochodzi zaległości podatkowych za rok 1999 tylko od skarżącej, umarzając postępowanie wobec wspólniczki – W. S.. Ponadto, M. K. podniosła, że wysokość nadpłaty za rok 2000 została określona w nieprawidłowy sposób, gdyż pracownicy Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., prowadzący postępowanie podatkowe, nie zastosowali się do prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 stycznia 2006 r. oraz ewidentnie i celowo zaniżyli koszty uzyskania przychodu podatniczki. Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny, rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa, regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie tut. Sądu, organy podatkowej działały na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów, nie dopuszczając się ich naruszenia. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżone postanowienie dotyczy zaliczenia nadpłaty za 2000 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., a nie, jak w skazano w skardze, zaliczenia na poczet tej zaległości także nadpłaty za 2005 r., bowiem, jak wynika z akt sprawy, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 nie zostało przez podatniczkę zaskarżone. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa. Podatnik obowiązany jest obliczyć należny podatek, co przeważnie łączy się z obowiązkiem złożenia deklaracji lub zeznania, i wpłacić go bez wezwania w określonym terminie na rachunek właściwego organu podatkowego. W sytuacji, gdy podatnik nie dotrzyma obwiązującego terminu zapłaty podatku, powstaje u niego zaległość podatkowa. Wówczas zaliczane są w każdym przypadku odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 51 § 1 w zw. z art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 55 § 1 cytowanej ustawy, zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, od której naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku do dnia zapłaty podatku, płatne bez wezwania organu podatkowego. A zatem, organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych i jak wynika z akt sprawy decyzji takiej, jeżeli chodzi o rok 1999, nie wydał, przyjmując, jako należny, podatek wynikający z zeznania złożonego przez podatniczkę. W zeznaniu tym wskazano zaległość w kwocie [...] zł. Zaległość ta została następnie objęta postępowaniem egzekucyjnym, w trakcie którego (29 grudnia 2005 r.) zajęto kasę fiskalną. O czynności tej podatniczka została powiadomiona. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, bieg terminu przedawniania zostaje jednak przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawniania zobowiązania podatkowego podatniczki za 1999 r. Jeżeli chodzi o postępowanie organów podatkowych w zakresie zaliczania wpłaty, nadpłaty i zwrotu podatku, to wskazać należy na przepisy Ordynacji podatkowej, która w art. 76 § 1 oraz art. 76a § 1 i § 2 pkt 1, stanowi, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z wykładni gramatycznej wskazanych przepisów wynika zatem, że ustawodawca nie pozostawił organowi podatkowemu swobody w działaniu lecz zobowiązał go do zachowania wskazanego w tej normie prawnej, niezależnie od woli podatnika. Użycie przez ustawodawcę określenia "z urzędu" oznacza dla organu podatkowego imperatyw zachowania się polegającego tylko i wyłącznie na możliwości zaliczenia nadpłaty na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe albo jej zwrotu, w zależności od tego czy ustali, że podatnik posiada czy też nie posiada zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych. W niniejszej sprawie ustalona decyzją nadpłata za 2000 r. nie pokrywała w całości i kwoty zaległości podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, a więc rozrachowana została zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. została zaliczona proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W świetle powyższego także podniesione przez skarżącą zarzuty, dotyczące bezprawności działania organów podatkowych, nie zasługują na uwzględnienie. Jeżeli chodzi o zarzuty, dotyczące prawidłowości egzekwowania zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., wskazać należy, że zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii nadpłaty i legalności postępowania organów podatkowych w tym zakresie, a zatem podniesione zarzuty nie dotyczą zaskarżonego postanowienia i nie mogą być rozpoznane w niniejszej sprawie. Odnosząc się do twierdzenia Strony, że "rozstrzygnięcie sporu" nastąpiło 4 stycznia 2006 r. poprzez wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie ze skargi skarżącej, wskazać należy, że w tym dniu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem o sygn. [...], oddalił skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r., a zatem powyższe rozstrzygnięcie nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowości, których dopuściły się organy podatkowe wydając decyzję określającą podatniczce podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r., jako nie dotyczące spornego rozstrzygnięcia. Także argumenty, co do sposobu postępowania organów podatkowych względem innych podatników, nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, bowiem zaskarżone postanowienie dotyczy jedynie skarżącej. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako niezasługującej na uwzględnienie.