I SA/Sz 281/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-08-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonka strony skarżącej, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony, jeśli jej interes prawny opiera się wyłącznie na więziach rodzinnych i wspólnej sytuacji życiowej ze stroną skarżącą?Ratio decidendi
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca nie wykaże, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego w rozumieniu prawa materialnego. Interes faktyczny, wynikający z więzi rodzinnych lub wspólnej sytuacji życiowej, nie jest wystarczającą podstawą do przyznania statusu uczestnika postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. G., żona strony skarżącej E. G., wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony. Skarżący E. G. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. Wnioskodawczyni argumentowała swój interes prawny trudną sytuacją życiową, rodzinną i majątkową. Sąd wezwał ją do wykazania interesu prawnego, a następnie odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia K. G. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 24 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2003-2004 oraz 2006-2016 wraz z odsetkami za zwłokę. p o s t a n a w i a: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika
E. G. i K. G. wnieśli w jednym piśmie z dnia
19 marca 2018 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 lutego 2018 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2003-2004 oraz 2006-2016 wraz z odsetkami za zwłokę.
Wezwaniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. Sąd zobowiązał K. G. do wykazania, że wynik postępowania sądowego prowadzonego w związku ze skargą na decyzję wydaną wobec E. G. – dalej: "Skarżącego", dotyczy jej interesu prawnego.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. K. G. odpowiedziała, iż żąda dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Ponadto wskazała, iż jest żoną Skarżącego. Ponadto jest osobą schorowaną i niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej, a Skarżący choruje na jaskrę obu oczu i na jedno oko nie widzi.
W związku z ww. żądaniem Sąd skierował do K. G. wezwanie z dnia 24 maja 2018 r. o doprecyzowanie, czy wniosek z dnia 25 kwietnia 2018 r. stanowi wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony, czy też stanowi wniosek o potraktowanie jej w toku postępowania sądowego, jako pełnomocnika męża (Skarżącego).
W piśmie z dnia 5 czerwca 2018 r. K. G. wskazała, że wniosek dotyczy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony. W uzasadnieniu wskazała również na okoliczności dotyczące trudnej sytuacji życiowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Wniosek Wnioskodawczyni o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na prawach strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.).
Kwestie dopuszczenia do udziału w postępowaniu reguluje również art. 33 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Z brzmienia art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika, że o tym czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny. Wnioskodawca powinien więc we wniosku wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego.
O tym, czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje - jak podkreśla się w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie - norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994/10/199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 86). Tym samym status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki, a nie z uznania danego podmiotu za stronę, bądź też przekonania wewnętrznego strony. Osoba trzecia może brać udział w charakterze strony przed sądem administracyjnym jedynie w takich sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją.
W przedmiotowej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby uczestnictwo Wnioskodawczyni w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia
14 lutego 2018 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 31 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2003-2004 oraz 2006-2016 wraz z odsetkami za zwłokę.
Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wydane w sprawie ze skargi E. G. nie będzie miało bezpośredniego wpływu na jakiekolwiek zobowiązania Wnioskodawczyni. Z wyżej wymienionej decyzji nie płyną też dla Wnioskodawczyni uprawnienia.
W sprawie niniejszej Wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu z okoliczności wspólnych dla Wnioskodawczyni i Skarżącego, tj. okoliczności rodzinnych, majątkowych i życiowych. Takie określenie interesu prawnego przez Wnioskodawczynię uzasadnia stwierdzenie, że nie jest to w istocie interes prawny ale interes faktyczny wyrażający się w subiektywnym przekonaniu, że o prawie do uczestniczenia w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na prawach strony przesądza fakt pozostawania ze Skarżącym w związku małżeńskim oraz stan jego zdrowia i powiązania majątkowe.
W ocenie Sądu wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej nie dotyczy interesu prawnego Wnioskodawczyni, zatem brak jest podstaw aby dopuścić ją do udziału w przedmiotowym postępowaniu na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a.
Sąd, w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. ma możność ustalenia kręgu uczestników postępowania, co oznacza również kompetencję do odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie, w sytuacji, gdy z wnioskiem występuje osoba, która nie może wylegitymować się interesem prawnym, który rzutowałby na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na względzie zasadne było wydanie postanowienia zawartego w sentencji, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło