I SA/Sz 285/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-05-17

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo obniżył wysokość płatności na zalesianie, opierając się wyłącznie na raporcie z kontroli, mimo przedstawienia przez stronę dowodów podważających ustalenia kontroli oraz wniosku o przeprowadzenie ponownej kontroli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, ponieważ nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych strony, w tym dowodów z mapy geodezyjnej i faktury, a także nieuwzględnienie wyników późniejszej kontroli z 2018 r., które podważały ustalenia z 2017 r., stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie wsparcia na zalesianie. Po kontroli stwierdzono, że część grodzenia wykracza poza deklarowaną działkę, co skutkowało pomniejszeniem należnej płatności. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli, przedstawiając dowody w postaci mapy geodezyjnej i faktury, a także wnosząc o ponowną kontrolę. Organy utrzymały w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności, uznając dowody strony za niewystarczające i nie znajdując podstaw do ponownej kontroli. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie na rok 2016 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 sierpnia 2017 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M.W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. Nr [...] z dnia [...] roku w sprawie przyznania M. W. (dalej jako "Strona" lub "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wsparcia na zalesianie w ramach działania "Inwestycje w rozwoju obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" na rok 2016 w pomniejszonej wysokości. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 28 lipca 2016 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Skarżący złożył wniosek o przyznanie wsparcia na zalesienie na rok 2016, w którym zadeklarował wsparcie na zalesienie działki rolnej A o powierzchni [...] ha, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (powiat [...], gmina R., obręb ewidencyjny [...]) wraz z załącznikami. We wniosku Strona wniosła o przyznanie płatności na zalesianie w warunkach korzystnych względem powierzchni [...] ha na drzewa iglaste oraz [...] ha na drzewa liściaste, zadeklarowała jako zabezpieczenie przed zwierzyną - grodzenie 2-metrową siatką metalową - metry bieżące (mb): [...] m. Jako termin wykonania zalesiania wskazano - wiosna 2017 r. W dniu 13 września 2016 r. Strona złożyła korektę wniosku wraz z aneksem do planu zalesiania. Dnia 06 października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał Stronie postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zalesienie. Dnia 10 maja 2017 r. Strona złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem. Dnia 17 maja 2017 r. do organu wpłynął protokół z odbioru gruntów zalesionych przez wnioskodawcę, sporządzony przez Zastępcę Nadleśniczego i Inżyniera Nadzoru w dniu 15 maja 2017 r. oraz zaświadczenie Nadleśniczego potwierdzające wykonanie zalesienia. W dniu 13-14 czerwca 2017 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, względem zadeklarowanej działki do zalesienia. W trakcie kontroli stwierdzono różnice względem zadeklarowanej długości grodzenia w granicach działki ewidencyjnej nr [...] objętej wnioskiem. Długość grodzenia w granicach deklarowanej działki ewidencyjnej wynosiła [...] metrów bieżących (mb), natomiast pozostała część tj. [...] mb znajdowała się na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] - zastosowano kod błędu ZGR12 "Zadeklarowana długość siatki w granicach gruntu przeznaczonego do zalesienia jest większa niż długość stwierdzona w granicach gruntu przeznaczonego do zalesienia". W wyniku przeprowadzonej kontroli, inspektorzy nie stwierdzili nieprawidłowości w zakresie braku zachowania minimalnej odległości nasadzeń od działek sąsiadujących, wskazując na poprawienie przez Wnioskodawcę nieprawidłowości wskazanych w protokole z odbioru. W dniu 10 sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania wsparcia na zalesianie w ramach działania "Inwestycje w rozwoju obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż płatność została pomniejszona w związku ze stwierdzoną różnicą między kwotą, którą należało wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek tj. [...] zł, a kwotą którą należy wypłacić po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o przyznanie wsparcia na zalesienie tj. [...] zł, która wynosiła powyżej 10 %. Organ I instancji wskazał, iż wpływ na zmniejszenie kwoty kwalifikowalności wniosku miało ustalenie wykonania grodzenia uprawy leśnej w granicach deklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] w wysokości [...] mb, przy deklarowanych [...] mb. Następnie organ I instancji przytoczył brzmienie przepisów prawa powołanych jako podstawę prawną decyzji. Dnia 06 września 2017 r. wpłynęło, nadane przesyłką pocztową z dnia 05 września 2017 r., odwołanie od decyzji nr [...]. W treści odwołania Strona zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 07 marca 2007 r. w związku z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo do odwołania Strona dołączyła fakturę VAT nr [...] z dnia 04 września 2017 r. oraz Mapę usytuowania ogrodzenia na działce nr [...] sporządzoną w dniu 01 września 2017 roku przez uprawnionego geodetę, wnosząc tym samym o przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów, a w przypadku nieuwzględnienia przedłożonych dokumentów przeprowadzenie ponownej kontroli w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni ogrodzenia na terenie działki nr [...]. Organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika ARiMR. Uzasadniając decyzję Dyrektor ARiMR nakreślił ramy prawne sprawy. Następnie wskazał, że zasadnie ustalono kwalifikację do płatności względem grodzenia uprawy jedynie do [...] mb, gdyż tylko taka długość grodzenia została wykonana na działce stanowiącej przedmiot wniosku zgodnie z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli administracyjnej i wizytacji na działkach zgłoszonych do płatności, co potwierdzają szkice z pomiaru działki rolnej. Wskazano, że sporządzony w dniu 15 maja 2017 roku Protokół z odbioru gruntów również nie posiadał szczegółowych danych na temat założenia grodzenia w granicach działki [...], jak to miało miejsce w przypadku sporządzonego raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 13-14 czerwca 2017 roku. Organ odwoławczy nadto przedstawił podstawę oraz sposób wyliczenia spornej płatności, wskazując na zastosowane pomniejszenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia zasad postępowania, organ odwoławczy uznając je za niezasadne wskazał, że w sprawie prawidłowo ustalone zostało, że obszar grodzenia na działce objętej wnioskiem wynosi [...] mb, w oparciu o przeprowadzoną w gospodarstwie Skarżącego wizytację w zakresie wniosku o przyznanie wsparcia na zalesienie. Z czynności tych sporządzono stosowny raport, do którego strona nie zgłosiła zastrzeżeń. Wskazano, że raport zawiera i szkic z pomiaru kontrolnego powierzchni, zdjęcia z czynności w terenie, wyliczenie powierzchni stwierdzonych w terenie w oparciu o wskazania urządzenia Getac VI10, kody błędów z ich interpretacją. W ocenie organu odwoławczego ustalenia faktyczne poczynione przez organ podczas kontroli na miejscu są prawidłowe, spójne wewnętrznie i kompletne. Nie zostały także podważone przez skarżącego, który nie odwoływał się od ustaleń kontroli w stosownym trybie. W kwestii przedłożonych z odwołaniem dokumentów, organ II instancji wskazał, iż nie wynika z nich ile metrów bieżących grodzenia znajduje się na dzień sporządzenia pomiaru w granicach działki nr [...], co za tym twierdzenie Strony, iż granice grodzenia wykraczają jedynie na około [...] m jest dowolne. Jedyne co może potwierdzać przedłożona mapa to, że grodzenie na dzień 1 września 2017 roku wykracza poza granice działki, co już zostało ustalone w wyniku przeprowadzonej kontroli w stopniu dającym podstawę zastosowania sankcji, o których mowa w art. 63 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 809/2014. W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od Dyrektora ARiMR zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 z dnia 20 lutego 2015 r. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz wiedzą, przejawiającą się w uznaniu przez organ, iż część wykonanego ogrodzenia została posadowiona poza terenem działki ewidencyjnej nr [...] obręb I., gmina R., gdy w rzeczywistości ogrodzenie zostało wykonane zgodnie z planem zalesień; 2. obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji a mianowicie art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 z dnia 20 lutego 2015 r. w związku z, art. art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynikającą z nieuwzględnieniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z mapy usytuowania ogrodzenia na dz. [...] oraz faktury z wykonania usługi przez geodetę G. J., na okoliczność posadowienia ogrodzenia zalesienia w granicach działki ewidencyjnej nr [...], oraz wykonaniu powtórnej kontroli na miejscu w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2018 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z raportu czynności kontrolnych wykonanych w 2018 r. tj. z dok. nr [...], korekty raportu z czynności kontrolnych z dnia 2 maja 2018 r. nr jw. na okoliczność prawidłowego pierwotnego posadowienia ogrodzenia terenie działki ewidencyjnej n r [...] i wadliwości przeprowadzonych ustaleń z kontroli na miejscu z dnia 12 czerwca 2017 r. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego potrzymał wniosek dowodowy, wskazując, że Skarżący został ponownie wytypowany do kontroli, w trakcie której zwrócił się do kontrolujących, aby sprawdzili czy doszło do przesunięcia ogrodzenia upraw leśnych i w związku z tym w protokole znalazła się stosowna adnotacja. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku dowodowego albowiem dotyczy stanu faktycznego z roku 2018. Sąd dopuścił dowód z powyżej opisanych dokumentów, zgodnie z regulacją zawartą w treści art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Należy zauważyć, iż ocena legalności decyzji administracyjnej pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie może zostać dokonana tylko i wyłączenie na tle niewadliwych ustaleń faktycznych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ma zastosowanie wówczas, gdy, organ wydający rozstrzygnięcie nie zastosował się do reguł swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten znajdzie zastosowanie wówczas, gdy organ dokonał ustaleń faktycznych w oderwaniu od zgromadzonych dowodów, a także gdy podstawą ustaleń faktycznych stały się wszystkie dowody, ale doszło do ich nieprawidłowej oceny z punktu widzenia logiki, wskazań wiedzy albo doświadczenia życiowego. Istota sporu występującego w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii ustaleń faktycznych organu administracji co do rzeczywistej długości grodzenia powierzchni upraw leśnych na gruntach skarżącego zawnioskowanych do płatności na zalesianie. Przyczyną obniżenia należnej mu płatności na zalesianie było bowiem stwierdzenie, że grodzenie w granicach działki objętej wnioskiem o płatność zostało wykonane jedynie na obszarze [...] mb, nie zaś na deklarowanych we wniosku i w planie zalesiania [...] mb. Organ w decyzji jako podstawę pomniejszenia wskazał ustalenia przeprowadzonej w dniu 13 – 14 czerwca 2017 r. kontroli, której wyniki zostały zawarte w raporcie z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...] Z treści ww. raportu wynika, że z dokonanych trzech pomiarów za pomocą urządzenia pomiarowego GPS (Getac V110), kontrola ustaliła, że zalesienie ogrodzone jest w całości siatką o wysokości [...] cm nad ziemią, reszta wkopana. Z kolei [...] m grodzenia znajduje się w granicach gruntu przeznaczonego do zalesiania, pozostała część [...] m znajduje się poza granicami gruntu na działkach ewidencyjnych [...], [...]. Do raportu dołączona została dokumentacja fotograficzna. Skarżący twierdził, że zalesiania i grodzenia działki dokonał zgodnie z planem i wnioskiem, zaś organy dokonały wadliwego określenia położenia i pomiarów siatki na terenie działki [...]. Jego zdaniem ogrodzenie mieści się w granicach działki ewidencyjnej, a część która wykracza poza jej granice wynosi ok. [...] mb. Przedstawione przez Skarżącego pomiary działki dokonane przez geodetę 1 września 2017 r. cechują się większą dokładnością niż pomiary kontrolujących. Przystępując do rozstrzygnięcia powyższego sporu, wskazać na wstępie należy, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 349 ze zm.), dalej: "ustawa PROW" w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2). Z powyższego wynika, przede wszystkim, że ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie, bowiem do zasady praworządności, ustanowionej w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z jej art. 27 ust. 2, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Ograniczone zostały również zasada czynnego udziału stron w postępowaniu i zasada udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest do ich przestrzegania tylko na żądanie strony. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ustawodawca wprowadził więc istotne modyfikacje zasad procedowania w porównaniu z regułami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Te modyfikacje osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Niemniej jednak, nie ulega wątpliwości, że co do zasady ustalenia w sprawie winny być oparte i ocenione na podstawie pełnego materiału zgromadzonego w sprawie, którego ocena znajdzie swój wyraz uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej gdzie organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). W tym miejscu należy podkreślić, iż to z ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 k.p.a.) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W realizacji tych zasad konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony. Natomiast z art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć odzwierciedlenie, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ musi wobec powyższego wyraźnie wskazać, na podstawie jakiego konkretnego dowodu ustalił daną okoliczność. Dowód ten musi być przy tym zindywidualizowany, czyli zarówno adresat decyzji, jak również sąd administracyjny kontrolujący zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, powinien móc przyporządkować dowód do ustalonego faktu. W ocenie Sądu, w świetle powyższych unormowań, z uzasadnienia kontrolowanej decyzji powinno w sposób jednoznaczny i zrozumiały wynikać, w jaki sposób ustalona została wyłączona z pomocy powierzchnia ogrodzenia i jakiej działki dotyczy, zwłaszcza że kwestie te są przedmiotem sporu pomiędzy stronami postępowania. Tymczasem w analizowanej sprawie organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia jedynie podał, że zadeklarowana długość siatki w granicach gruntu przeznaczonego do zalesienia jest większa niż długość stwierdzona w granicach tego gruntu, do wyliczenia pomocy kwalifikując [...] mb ogrodzenia znajdującego się na działce ewidencyjnej, zaś co do [...] mb stwierdził, że znajduje się na innej działce. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając prawidłowość ustaleń zawartych w raporcie kontroli, tym samym dokonanych pomiarów, z których według tego organu, jednoznacznie wynika, że granice wykonanego grodzenia wykraczają poza działkę ewidencyjną i powierzchnia przyjęta do wyliczenia pomocy wynosi [...] mb. Przede wszystkim wskazać należy, że organy obu instancji istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych dokonały odwołując się wyłącznie do raportu kontroli z 13 czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu, jak wynika z akt sprawy, wniosków co do tego, że grodzenie o długości 1689 mb wyszło poza działkę ewidencyjną, a więc niezgodne z planem zalesienia, wbrew twierdzeniom organów, nie można wyciągnąć jednoznacznie na podstawie ogólnych adnotacji na raporcie kontroli. Okoliczności, że ogrodzenie o długości 1689 mb znalazło się poza działką ujętą w planie zalesienia trudno stwierdzić na podstawie dokumentacji fotograficznej dołączonej do raportu. Sąd zwraca uwagę na pogląd judykatury, zgodnie z którym procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są m.in. ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter obligatoryjny , to jednak nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, z wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 680/11, czy z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt I GSK 1443/13 pub. CBOSA). Jak już wyżej wskazano, w art. 27 ust. 2 ustawy PROW prawodawca postanowił, że to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, LEX nr 1148355). Tym samym ustawodawca też zezwolił, by przeprowadzone przez organ kontrole i sporządzone na ich podstawie raporty mogły być podważane przez stronę postępowania dostępnymi jej środkami dowodowymi. Brak jest podstaw aby powyższy obowiązek ograniczać do momentu kontroli na miejscu i składania zastrzeżeń do protokołu kontroli, jak wskazuje organ w zaskarżonej decyzji. Strona może składać wnioski dowodowe w toku całego postępowania, do momentu wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a nie tylko w trybie zastrzeżeń do protokołu kontroli. W toku postępowania administracyjnego Skarżący konsekwentnie kwestionował przyjęte przez organ stanowisko co do miejsca położenia i powierzchni zadeklarowanego grodzenia działki i błędnego określenia przez kontrolujących obszaru grodzenia zalesienia dokonanego w 2017 r. Podnosząc powyższe, wniósł o przeprowadzenie dowodów ze szkicu pomiaru działki rolnej dokonanego na jego zlecenie przez geodetę z 1 września 2017 r., zarzucając niedokładność pomiarów dokonanych przez kontrolujących lub rozważenie przeprowadzenia ponownej kontroli. Zdaniem Sądu, z zaskarżonej decyzji wynika, że powyższe dowody (mapa i wyjaśnienia strony) znalazły się poza oceną organu odwoławczego. Organ odwoławczy uznał bowiem, że dowody te nie mogą skutecznie podważyć wyników kontroli w sytuacji gdy strona nie składała zastrzeżeń do raportu, a od dnia sporządzenia raportu mogło dojść do korekty grodzenia, na co wskazuje przedłożona mapa z 1 września 2017 r. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli powierzchni grodzenia w granicach działki [...]. W ocenie Sądu, organ w ogóle nie uwzględnił zatem tych dowodów, w konstatacji swoich wywodów wskazując, że wnioskowana przez skarżącego dokumentacja byłaby nieprzydatna dla ustaleń faktycznych sprawy, zakładając hipotetycznie, że mogło dojść do przesunięcia grodzenia, jednocześnie nie czyniąc jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Sąd nie może zatem zaaprobować powyższego postępowania organu odwoławczego i uzasadnienia w kwestii złożonych przez stronę wniosków dowodowych. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy przepisy prawa nakładają na stronę postępowania obowiązek przedstawienia dowodów co do okoliczności z których wywodzi ona skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy PROW), zaś strona, tak jak w rozpoznawanej sprawie, wnosi o przeprowadzenie dowodów, które – jej zdaniem – pozwolą na ustalenie, że spełniła ona warunki przyznania płatności we wnioskowanej wysokości, to odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych strony winna być zbadana przez Sąd w płaszczyźnie respektowania przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania oraz wpływu ewentualnych naruszeń na wynik sprawy. Dokonując takiej właśnie kontroli Sąd stwierdził, że odmowa przeprowadzenia ww. dowodów narusza przepisy postępowania i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd, jak też w następstwie niniejszego orzeczenia przez organy, znaczenie ma również podnoszona po wniesieniu skargi okoliczność, będąca przedmiotem wniosku dowodowego z dnia 11 maja 2018 r., a która wynikła podczas ponownej kontroli przeprowadzonej na gruntach Skarżącego w marcu 2018 r. Z dopuszczonego na rozprawie dowodu w postaci raportu nr [...] z dnia 2 maja 2018 r. i jego korekty wynika mianowicie, że inspektorzy kontroli dokonali ponownych pomiarów i ustalili, że ogrodzenie ma długość 2488 mb, cała powierzchnia zalesienia jest ogrodzona zgodnie z zapisami w planie zalesienia oraz że nie stwierdzono tamże przesunięcia ogrodzenia od momentu zalesienia (a więc od 2017 r.). Stwierdzona zatem długość grodzenia nie odbiega w stopniu znaczącym od deklarowanych przez Skarżącego. Z obu raportów wynikają zatem rozbieżności co do zasadniczych kwestii mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nowy raport podważa argumentację organu jakoby doszło do przesunięcia (korekty) ogrodzenia. W konsekwencji wobec takich rozbieżności wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, czy uprzednia kontrola była nierzetelna, czy może nastąpiła zmiana stanu faktycznego od poprzedniej kontroli. Przestawiony Sądowi dowód w postaci ww. raportu nr [...] z dnia 2 maja 2018 r. podważa zatem zasadnicze twierdzenie organu dotyczące istoty sporu pomiędzy stronami postępowania tj. co do tego iż we wcześniejszej kontroli inspektorzy prawidłowo pomierzyli długość jak i stwierdzili miejsce położenia ogrodzenia. Twierdzenia organu tym samym stają się nieweryfikowalne w tym postępowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. W rezultacie należało przyjąć, że zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia oceny organu, że do przyznania pomocy kwalifikuje się jedynie [...] mb ogrodzenia, zaś nie jest prawidłowy pomiar dokonany aktualnie w oparciu o granice kompleksów leśnych, utwierdzający stronę co do prawidłowości jej postępowania na kolejne lata uczestnictwa w systemie pomocy na zalesianie. Powyższa różnica w ustaleniach faktycznych (co do miejsca położenia ogrodzenia w pomiędzy rokiem 2017 i 2018 r.), a także brak ustaleń faktycznych co do kwestii przesunięcia ogrodzenia w 2017 r. oznacza braki postępowania wyjaśniającego. Stwierdzić zatem należy, że organy dokonały niepełnych ustaleń w sprawie, nie rozważyły wszystkich dowodów i okoliczności, mających znaczenie dla wyniku sprawy. Powyższe było wynikiem przeprowadzenia postępowania wbrew regułom działania zgodnie z zasadami praworządności, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i przekonywania (art. 11 k.p.a.) wskutek wadliwej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym wyjaśnień Strony (art. 77 k.p.a.). Reasumując, Sąd stwierdził, że sposób prowadzenia postępowania administracyjnego, jak i treść rozstrzygnięcia wskazuje, że organy, nie rozważyły w pełni materiałów z kontroli prowadzonych w 2017 r. w kontekście zarzutów Skarżącego i przedstawionych przez niego dowodów, jak też nie rozważyły w pełni jego argumentów. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania a w konsekwencji przepisów prawa materialnego, tj. do zastosowania zmniejszenia płatności w sytuacji braku niebudzących wątpliwości ustaleń w zakresie powierzchni działek rolnych. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą zastosowania prawa materialnego. W tej sytuacji należało się więc zgodzić z zarzutami Strony podniesionymi w skardze i stwierdzić konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien prawidłowo ustalić stan faktyczny w zakresie wykonanego grodzenia zalesienia przedmiotowych działek przez Skarżącego, kierując się uwagami zawartymi w uzasadnieniu. W szczególności powinien wyjaśnić, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty są wystarczające do przyjęcia, że Wnioskodawca składając wniosek w 2016 r. dokonał przedeklarowania grodzenia powierzchni zalesionej, czy też konieczne jest ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu, o co wnioskował Skarżący. Ponownie rozpatrując sprawę wniosku Skarżącego o przyznanie pomocy na zalesianie za rok 2016 organ pierwszej instancji uwzględni zatem wnioski dowodowe Skarżącego w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości i ewentualnych pomniejszeń. Organ wypowie się również co do różnic w zakresie ustaleń kontroli przeprowadzonych w 2017 r. i 2018 r. Z tych też względów biorąc pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., z uwzględnieniem z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając na rzecz Skarżącego z tego tytułu kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł, a także kwota wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynoszącego w pozostałych sprawach [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło