I SA/Sz 287/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-07-10
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie oceny zarzutu nieistnienia obowiązku, nawet jeśli sąd w poprzednim postępowaniu uznał, że wierzyciel nie wykazał należytego spełnienia obowiązku informacyjnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie oceny zarzutu nieistnienia obowiązku, jeśli sąd w poprzednim postępowaniu uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcia z powodu niewykazania przez wierzyciela należytego spełnienia obowiązku informacyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie organu egzekucyjnego, musi dokonać samodzielnej oceny zarzutów skarżącego, w tym zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał istnienie zobowiązania i czy wykazał realizację nałożonych na niego obowiązków informacyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca E. K.-K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV. Skarżąca kwestionowała istnienie obowiązku, zarzucając m.in. brak prawidłowego powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, gdzie WSA w Szczecinie uchylił wcześniejsze postanowienia, wskazując na niewystarczające dowody wierzyciela w zakresie realizacji obowiązku informacyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 6 grudnia 2018 r. i postanowienie wierzyciela P. z dnia 5 listopada 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] w S. z dnia 6 grudnia 2018 r. nr [...] oraz postanowienie wierzyciela [...] z dnia 5 listopada 2018 r. nr [...] [...].
Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z [...] grudnia 2018 r. nr [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych pismem z [...] września 2019 r. przez E. K.-K. (dalej: "Zobowiązana", Skarżąca") na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z [...] lipca 2014 r. wystawionych przez [...] października 2014 r.
Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, co następuje.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanej, zamieszkałej w S., na podstawie wystawionych przez P. (wierzyciel) tytułów wykonawczych z [...] lipca 2014 r., o numerach od [...] do [...] (16 sztuk). Obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi dotyczył zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv w okresie od stycznia 2009 r. do kwietnia 2014 r.
Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.
2017.1257) – dalej: "K.p.a." - w dniu [...] sierpnia 2014 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę.
Pismem z [...] września 2014 r. Zobowiązana zgłosiła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi. Uzasadniając swoje stanowisko Zobowiązana wniosła o ustalenie czy istnieją dowody przyznania jej numeru identyfikacyjnego oraz potwierdzenia doręczenia tego pisma a także ustalenia danych personalnych uprawnionego pracownika operatora publicznego, który je wystawił, jak również dowodu potwierdzającego, iż osoba ta na dzień wystawienia zawiadomienia była zatrudniona w P. Mając na uwadze powyższe wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie w przypadku odmowy na podstawie art. 71c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U.2017.1201 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." - o wydanie decyzji o odroczeniu terminu zapłaty należności pieniężnych do czasu rozpoznania zarzutów.
Wierzyciel, postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie wierzyciela.
Postanowieniem z [...] maja 2017 r., wierzyciel podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i poinformował organ egzekucyjny o ostateczności rozstrzygnięcia.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. wydanym na podstawie art. 34 u.p.e.a., uznał zarzuty za niezasadne.
Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie i zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 34 § 4 u.p.e.a., przez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione,
2) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez bezzasadne przyjęcie za wierzycielem, iż istnieje obowiązek zapłaty objęty ww. tytułami wykonawczymi,
3) art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. wobec pominięcia, że wierzyciel nie ustosunkował się do podniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,
4) art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że Skarżącej został przesłany indywidualny numer identyfikacyjny, podczas gdy dołączone przez wierzyciela dokumenty takiego faktu nie potwierdzają; gdyby nawet przyjąć, że została powiadomiona o tym fakcie to i tak z przedłożonego przez wierzyciela dokumentu wynika, iż decyzja ta nie została podpisana, gdyż nabito jedynie faksymile.
Zobowiązana podała, że w związku z powyższym przedmiotowe postępowanie egzekucyjne powinno zostać uznane za niedopuszczalne i umorzone.
Organ odwoławczy zwrócił się do wierzyciela z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego. W odpowiedzi, wraz z pismem z [...] października 2017 r. wierzyciel przesłał duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z [...] lipca 2008 r., wniosek o rejestrację z [...] lutego 2007 r., a następnie upoważnienie do podpisywania zawiadomień o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych udzielone I. F..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...]; [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyrokiem z 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 14/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. postanowienie organu odwoławczego i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z [...] września 2017 r., a także ww. postanowienie wierzyciela - P. [...] maja 2017 r.
Sąd w uzasadnieniu wyroku przywołał przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (j.t. Dz.U.2014.1204 ze zm.) - zwaną dalej "ustawą abonamentową", które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia zobowiązania. Sąd wyjaśnił, że po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08 (pkt 3.3.4. uzasadnienia).
Sąd stwierdził, że z akt wynikało, iż Skarżąca zarejestrowała odbiorniki rtv w dniu [...] lutego 2007 r. Sąd przywołał § 5 ust. 2 rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r. poz. 1342) - dalej "rozporządzenie z 2007 r.", zgodnie z którym, jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r.). Sąd wyjaśnił dalej, iż dowodem zarejestrowania odbiorników jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych.
Sąd zwrócił uwagę, że rozporządzenie z 2007 r. zawierało załącznik nr 2 – wzór zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Wyjaśnił też, że ustawa abonamentowa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika rtv. Warunkiem wystarczającym a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Zobowiązana posiadała odbiorniki rtv, dokonała ich rejestracji, ale nie dokonała ich wyrejestrowania. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynikało, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.
Sąd uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 2116/16). W ocenie Sądu, mimo że obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika, to realizacja przez P. powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. P. miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki (https://centruminformacji.tvp.pl/15782205/nie-otrzymales-nowych-formularzy-oplat-abonamentowych-przeczytaj-co-zrobic; odpowiedź na interpelację poselską nr 1887- załączona do skargi).
W ocenie Sądu, powyższa okoliczność jest wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.
Z tego powodu, w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykonał względem Skarżącej ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.
Wyjaśnienia udzielone przez wierzyciela, w ocenie Sądu, były niewystarczające, bowiem nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została Skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Wierzyciel powołał się wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona.
Zdaniem Sądu, wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma w istocie doszło do jego wysłania Skarżącej. Sąd zwrócił nadto uwagę, że wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że spornego pisma nie otrzymała. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takiego dowodu nie przedstawił. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono Skarżącej ww. sporne pismo lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.
Sąd nie podzielił wywodów skargi dotyczących konieczności zastosowania formy przewidzianej dla składania oświadczeń woli uwzględniającej sposób reprezentacji wierzyciela, jak też zastępowania podpisów własnoręcznych podpisami w formie faksymile; stwierdził, że takiego wymogu nie przewiduje § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. Przepis ten wskazuje jedynie na konieczność poinformowania o konkretnym numerze posiadacza urządzenia rtv. W ocenie Sądu, chodzi więc o zakomunikowanie danej osobie podjętej decyzji o zamiarze określonego zachowania się, nie zaś złożenia oświadczenia woli w celu nawiązania, zmiany, przekształcenia, rozwiązania stosunku prawnego. Pismo informacyjne może mieć postać wydruku komputerowego. Wobec tego brak na nim podpisu i posłużenie się faksymile nie stanowi o wadliwej realizacji obowiązku informacyjnego, o ile komunikat zawarty w tym piśmie może być odczytany przez adresata. Dokument informacyjny w postaci wydruku komputerowego stanowi dowód realizacji obowiązku informacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 lutego 2016 r. I SA/Gl 990/15; wyrok WSA w Kielcach z 8 lutego 2018 r. I SA/Ke 673/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 listopada 2017 r. I SA/Bd 834/17 oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 marca 2017 r. II SA/Wa 1695/16 - w zakresie rozważań o powiadomieniu przesyłką nierejestrowaną i faksymile pod ww. powiadomieniem, będącego realizacją obowiązku informacyjnego, choć sam ten wyrok dotyczył przepisów prawa bankowego).
Z tych powodów Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia -stanowiska wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swe rozstrzygnięcia oparły na niepełnym materiale dowodowym, wynikającym ze stanowiska wierzyciela, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd wskazał, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a. to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne.
Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel ponownie przedstawił swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego. Sąd wskazał, że po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej. W stosunku do wypowiedzi Skarżącej, że nie posiada obecnie odbiornika telewizyjnego Sąd wskazał, że w tym zakresie winna ona dokonać jego wyrejestrowania, np. w najbliższej placówce Poczty Polskiej.
Ponownie rozpoznając sprawę, wierzyciel wyraził swoje stanowisko w postanowieniu z [...] września 2018 r. nr [...], w którym uznał zarzut Zobowiązanej za nieuzasadniony. Do postanowienia dołączył:
- kserokopię "wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego", poświadczoną za zgodność z oryginałem,
- duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z [...] lipca 2008 r.,
- upoważnienie I. F. do reprezentowania [...] poświadczoną za zgodność z oryginałem.
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] wierzyciel utrzymał w mocy ww. postanowienie-stanowisko z dnia [...] września 2018 r.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione.
W zażaleniu z [...] grudnia 2018 r. Zobowiązana, powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuciła, że wierzyciel nie wypełnił wskazań Sądu w ww. wyroku, bowiem nie uzupełnił w żadnym zakresie potwierdzenia doręczenia a nawet nadania przedmiotowej przesyłki kierowanej do Skarżącej i sam przyznał, że nie posiada w swoich zbiorach archiwalnych papierowych kopii zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wskazując jedynie, iż P. przechowuje w swoim systemie informatycznym dane pozwalające na wydrukowanie duplikatów tych zawiadomień. W dalszej części zażalenia sformułowała zarzuty pod adresem organu egzekucyjnego opierając je na uchyleniu się przez organ od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które oddziałuje bezpośrednio na postanowienie organu i powinno podlegać kontroli oraz merytorycznemu rozpoznaniu ze strony organu, a nie jedynie na potwierdzeniu oświadczenia wierzyciela. Jej zdaniem, brak takiej kontroli stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione,
2) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie za wierzycielem, iż istnieje obowiązek zapłaty objęty ww. tytułami wykonawczymi,
3) art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. wobec pominięcia, że wierzyciel nie ustosunkował się do podniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,
4) art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że Skarżącej został przesłany indywidualny numer identyfikacyjny, podczas gdy dołączone przez wierzyciela dokumenty takiego faktu nie potwierdzają - gdyby nawet przyjąć, że została ona powiadomiona o tym fakcie to i tak z przedłożonego przez wierzyciela dokumentu wynika, iż decyzja ta nie została podpisana, gdyż "nabito" jedynie faksymile.
W obszernym uzasadnieniu powołała się na poglądy wyrażone w licznych wyrokach. Nadto podniosła, że dotychczas wierzyciel nie przedstawił dowodu potwierdzającego zatrudnienie I. F..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, ww. zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ ten stwierdził, przywołując treść art. 153 p.p.s.a., że związanie organów oceną prawną i wskazaniami WSA w Szczecinie z wyroku z 28 lutego 2018 r. wydanego w przedmiocie zarzutów, nie przekłada się jednakże na uchylenie zasady związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie ocenianego zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty rtv. Organ egzekucyjny zarówno pierwszej jak i drugiej instancji w dalszym ciągu na mocy przepisów art. 34 § 1 u.p.e.a., nie jest władny rozstrzygnąć w zakresie zasadności dochodzenia obowiązku wbrew stanowisku wierzyciela. Z tego względu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] grudnia 2019 r,. który za wierzycielem rozstrzygnął o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą. W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a. Zresztą Sąd w wyroku jednoznacznie wskazał, że nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a.
Organ II instancji zauważył, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu P. nie przedstawiła żadnych nowych dowodów w sprawie, poza dotychczas zgromadzonymi w aktach sprawy, tj. kserokopią wniosku o rejestrację z [...] lutego 2007 r., duplikatem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z [...] lipca 2008 r. oraz upoważnieniem udzielonym I. F.. Organ wskazał, że te dowody zostały przez Sąd ocenione jako niewystarczające, ponieważ nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została Skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Organ stwierdził też, że wierzyciel, w ostatecznym postanowieniu z [...] listopada 2018 r. wskazał, iż "wyczerpał wszystkie możliwości zmierzające do wyjaśnienia braku uiszczania opłat tytułu abonamentu rtv kierując do Pani w dniu [...].04.2014 r. upomnienie dotyczące braku opłat abonamentowych, którego odbiór został potwierdzony w dniu [...].05.2014 r."
Pomimo to, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, powołując się na związanie organu egzekucyjnego a także organu II instancji, że w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. zgłoszonego w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych, zasadnym pozostaje uznanie ich za nieuzasadnione.
Organ stwierdził nadto, że niezrozumiałym jest sformułowany w zażaleniu zarzut w oparciu o przesłankę z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., toteż nie sposób się do niego jednoznacznie ustosunkować. Wskazał dalej, że w piśmie z [...] września 2014 r. nie podniesiono zarzutu braku upomnienia. Co więcej do pisma stanowiącego zarzuty Strona załączyła skierowane do wierzyciela pismo zatytułowane "odwołanie od upomnienia nr [...] z dnia [...].04.2014 r." W jego treści Strona oświadczyła, że otrzymała ww. upomnienie w dniu [...] maja 2014 r., dlatego organ uznał, że "zbędnym jest więc dalsza polemika". Organ zauważył, że okoliczności podniesione w tymże "odwołaniu" odnoszą się do kwestionowania dochodzonej należności i to zarzut nieistnienia obowiązku jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na postanowienie organu II instancji Skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego oraz postanowienia wierzyciela – P. oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wyjaśniła, że nadal podtrzymuje zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.), przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zakwestionowała brak kontroli organu egzekucyjnego nad stanowiskiem wierzyciela. Skarżąca powtórzyła zarzuty z odwołania zarzucając naruszenie:
1) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione,
2) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie za wierzycielem, iż istnieje obowiązek zapłaty objęty ww. tytułami wykonawczymi,
3) art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. wobec pominięcia, że wierzyciel nie ustosunkował się do podniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,
4) art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że Skarżącej został przesłany indywidualny numer identyfikacyjny, podczas gdy dołączone przez wierzyciela dokumenty takiego faktu nie potwierdzają - gdyby nawet przyjąć, że została ona powiadomiona o tym fakcie to i tak z przedłożonego przez wierzyciela dokumentu wynika, iż decyzja ta nie została podpisana, gdyż nabito jedynie faksymile.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o uznanie skargi za zasadną. Organ ten wyjaśnił, że P. nie przedstawiła żadnych nowych dowodów w sprawie, poza dotychczas zgromadzonymi w aktach sprawy, które to dowody zostały przez Sąd ocenione jako niewystarczające.
Wierzyciel – P. w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2019 r. nie podzieliła takiego stanowiska organu II instancji. Odnośnie braku dowodu potwierdzającego fakt wysłania Skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wyjaśnił, że posłużył się w tym zakresie zautomatyzowanym procesem technologicznym. Opisał przyjęte w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r. procedury zawiadamiania o nadaniu numeru indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv, zwracając uwagę, że stosowany dokument zawiadomienia był zgodny z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. W przedmiotowym wzorze zawiadomienia ustawodawca wskazał jedynie obowiązek podania daty i umieszczenie podpisu uprawnionego w tym czasie pracownika operatora publicznego, a nie wprowadzono obowiązku podania na ww. zawiadomieniu daty jego nadania. Zdaniem wierzyciela, nie ma on obowiązku legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia, nie wskazał przy tym, że zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Wierzyciel wskazał nadto, że w aktach sprawy znajduje się duplikat, wygenerowany na podstawie danych przechowywanych systemie informatycznym P. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] wg imiennej książeczki opłat abonamentowej [...], podpisany w danych okolicznościach przez uprawnionego pracownika.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wierzyciel stwierdził, że w świetle wskazanych regulacji i dokonanych ustaleń faktycznych nie ulega wątpliwości, że Skarżąca była zobowiązana – po nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – do kontynuowania wnoszenia opłat abonamentowych.
Dalej wierzyciel przedstawił chronologicznie zdarzenia związane z rejestracją odbiornika skarżącej, skierowanym do niej zawiadomieniem zmierzającym do dobrowolnego wykonania obowiązku. Wskazał nadto, że [...] kwietnia 2014 r. wierzyciel wysłał do Skarżącej upomnienie nr UP Z [...]/2014, które zostało doręczone w dniu [...] maja 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa podlegała już kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z 28 lutego 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 14/18 uchylił postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego oraz postanowienie wierzyciela z [...] maja 2017 r. Dlatego Sąd w składzie orzekającym, ponownie rozpatrując sprawę, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", obowiązany jest dokonać analizy normatywnej i zakresu działania organu w kontekście wywiązania się z zaleceń wskazanych w tym wyroku. W myśl powołanego przepisu, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Sąd administracyjny nie wnika natomiast w materię objętą już zakresem wcześniejszych ocen.
Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określone zagadnienia byłyby odmiennie oceniane w kolejnych decyzjach organów lub orzeczeniach sądu. Wobec tego, nie można na dalszych etapach postępowania skutecznie podnosić argumentacji sprzecznej lub powielającej wytknięte uprzednio błędy w kwestiach natury faktycznej lub prawnej, wykazane przez sąd w wydanym uprzednio wyroku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10.04.2019 r. IV SA/Po 27/19, LEX nr 2679129).
Przepisy art. 153, a także art. 170 p.p.s.a. – zgodnie z którym: "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby." - mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W ponownym postępowaniu organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego jest wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 10.04.2019 r. I SA/Bd 125/19, LEX nr 2651944).
Podkreślenia wymaga w sprawie, że wyrok WSA w Szczecinie z 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 14/18 jest prawomocny od [...] kwietnia 2018 r. Żadna ze stron postępowania nie składała skargi kasacyjnej od ww. wyroku; z takiego uprawnienia nie skorzystał również wierzyciel – P. posiadająca w tym postępowaniu status uczestnika postępowania na prawach strony.
Kierując się zatem zaleceniami tutejszego Sądu zawartymi w powyższym wyroku
w pierwszej kolejności należało zbadać, czy wierzyciel przedstawiający swoje stanowisko co do zgłoszonych zarzutów nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu, stosownie do zaleceń Sądu, przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie uwzględnieniem opisanych wyżej wskazań Sądu, tj. w szczególności zaleconego wykazania realizacji obowiązku informacyjnego.
Oceniając więc zaskarżone postanowienie pod kątem właściwego udokumentowania zawiadomienia Skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikującego abonenta, przypomnieć wypada, że WSA w Szczecinie w ww. prawomocnym wyroku z 28 lutego 2019 r. stwierdził, że: "Wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma w istocie doszło do jego wysłania skarżącej. Dostrzec przy należy, iż wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że spornego pisma nie otrzymała. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takowego nie przedstawił. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, iż w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec skarżącej ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono skarżącej ww. sporne pismo, lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.".
W ponownie prowadzonym postępowaniu wierzyciel wyraził swoje stanowisko
w ww. postanowieniu z [...] września 2018 r., uznając zarzuty za nieuzasadnione.
Na tej podstawie organy obu instancji również uznały zarzuty za nieuzasadnione. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w okolicznościach sprawy związanie organów oceną prawną i wskazaniami WSA w Szczecinie zawartymi w wyroku z 28 lutego 2018 r., nie przekłada się jednakże na uchylenie zasady związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie ocenianego zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty rtv. Organ ten wskazał dalej, że zarówno on, jak i organ egzekucyjny I instancji w dalszym ciągu na mocy przepisów art. 34 § 1 u.p.e.a., nie jest władny rozstrzygnąć w zakresie zasadności dochodzenia obowiązku wbrew stanowisku wierzyciela. Z tego względu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji, który za wierzycielem rozstrzygnął o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą.
Odnosząc się ogólnie do kwestii rozstrzygnięcia zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego wskazać należy, że o ile stanowisko wierzyciela determinuje treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.
Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 18.01.2012 r. II GSK 1490/10, z 11.03.2011 r. II FSK 1904/09, z 28.10.2008 r. II FSK 1006/07, z 04.02.2011 r. II GSK 216/10, z 18.08.2009 r. II FSK 466/08), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z 17 września 2014 r. II GSK 1140/13, a także w wyroku WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2015 r. I SA/Gl 1274/14.
Uprawnienia P. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, a zatem opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia przez P. . egzekucji.
Wskazać tu należy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który
w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22) stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Poczta Polska S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.
Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy abonamentowej, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia zobowiązania. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 tej ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – (ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., pkt 3.3.4. uzasadnienia).
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca zarejestrowała odbiorniki rtv [...] lutego 2007 r.
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).
W § 3 rozporządzenia wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.
Rozporządzenie z 2007 r. zawierało załącznik nr 2 – wzór zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Wskazać należy, że ustawa abonamentowa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika rtv. Warunkiem wystarczającym a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Zobowiązana posiadała odbiorniki rtv, dokonała ich rejestracji, oraz nie dokonała ich wyrejestrowania. Ani z ustawy, ani z rozporządzenia nie wynikało, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.
Powtórzyć więc należy, że w ww. prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Uznał jednak również, że mimo iż obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika, to realizacja przez P. powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia miała istotne znaczenie. Stanowi bowiem wypełnienie ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykonał względem Skarżącej ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.
Uznać należy, że wyjaśnienia udzielone przez wierzyciela były niewystarczające, bowiem nadal nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została Skarżącej doręczona, ale także, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Niewystarczające w tym zakresie jest bowiem powołanie się na wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu
o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została wierzycielowi zwrócona jako niedoręczona.
Wierzyciel nie przedstawił więc wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma w istocie doszło do jego wysłania Skarżącej – na co wskazano już w ww. wyroku WSA w Szczecinie i ta ocena nadal pozostaje aktualna. Dostrzec przy tym należy, iż wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że spornego pisma nie otrzymała. Wierzyciel nie przedstawił więc przekonującego dowodu nadania przesyłki doręczycielowi. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie wierzyciela, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych, jednak powyższe oznacza, że wierzyciel nie wykonał stwierdzenia zawartego w ww. wyroku, iż w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał zatem, że spełnił wobec Skarżącej ww. obowiązek informacyjny w sposób sprecyzowany w tym wyroku, tj. iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.
Podnoszone przez wierzyciela dowody na okoliczność skutecznego doręczenia zawiadomienia a zatem wykazania faktu rejestracji radioodbiornika nie dowodzą tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości – na co wskazano już także w ww. wyroku WSA w Szczecinie z 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 14/18 i oceną prawną zawartą w tym wyroku Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę jest związany.
Z tego powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia [...] listopada 2018 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na nieprawidłowym, nierealizującym wskazań zawartych w prawomocnym wyroku, stanowisku wierzyciela. Taką ocenę w istocie wyraził też organ II instancji w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej uwzględnienie – równocześnie powołując się jednak (tak jak w zaskarżonym postanowieniu) na wyrażone w art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organów egzekucyjnych stanowiskiem wierzyciela.
Powyższe stwierdzenie, że wierzyciel nie wykazał należytego spełnienia obowiązku informowania nakazanego w ww. wyroku, a zatem wyrażając odmienne stanowisko w wydanym postanowieniu oznacza, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego. W takiej sytuacji konieczne więc było także uchylenie postanowienia wierzyciela, stosownie do art. 135 p.p.s.a., który dopuszcza możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie organu egzekucyjnego), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy powtórzyć dokonaną w ww. wyru WSA w Szczecinie ocenę prawną co do braku obowiązku zastosowania formy przewidzianej dla składania oświadczeń woli uwzględniającej sposób reprezentacji wierzyciela, jak też zastępowania podpisów własnoręcznych podpisami w formie faksymile - takiego wymogu nie przewiduje bowiem § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. Przedmiotowe pismo informacyjne może mieć także postać wydruku komputerowego. Wobec tego brak na nim podpisu i posłużenie się faksymile nie stanowi o wadliwej realizacji obowiązku informacyjnego, o ile komunikat zawarty w tym piśmie może być odczytany przez adresata.
Odnosząc się jeszcze do zarzutu naruszenia art. 33 §1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez pominięcie przez organ, że wierzyciel nie ustosunkował się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia Skarżącej pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, Sąd stwierdził, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w piśmie z dnia [...] września 2014 r. Skarżąca nie podniosła zarzutu braku upomnienia. Ponadto, do pisma stanowiącego zarzuty Skarżąca dołączyła skierowane do wierzyciela pismo zatytułowane "odwołanie od upomnienia nr [...] z dnia [...].04.2014 r.". W jego treści Skarżąca oświadczyła, że otrzymała ww. upomnienie w dniu [...].05.2014 r. Zarzut niedoręczenia upomnienie nie mógł więc być uznany za zasadny.
Wskazać też należy, że przepisy u.p.e.a. zakreślają termin na wniesienie zarzutów, tj. 7-dniowy termin liczony od daty doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Skoro zatem Skarżąca nie zachowała tego terminu, nie podniosła tego zarzutu w piśmie z [...] września 2014 r., to spóźniony zarzut nie podlega rozpatrzeniu.
Niezależnie od tego, Sąd zwraca uwagę, że wierzyciel w piśmie procesowym
z [...] maja 2019 r. wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. wysłał do Skarżącej upomnienie nr UP Z [...]/2014, które doręczone zostało w dniu [...] maja 2014 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej. Przy rozpoznawaniu tych zarzutów organ egzekucyjny obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w wyroku, iż wierzyciel nie wykazał spełnienia przedmiotowego obowiązku informowania. Organ nie będzie zatem związany nakazem wyrażonym w art. 34 § 1 u.p.e.a. w sytuacji, gdyby wierzyciel ponownie uznał omawiany zarzut Skarżącej za nieuzasadniony. Takie wskazanie dla organu pozwoli bowiem na ostateczne załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym) zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku. Uniemożliwi zarazem przedłużanie tego postępowania w razie odmiennego stanowiska wierzyciela – a taka sytuacja dodatkowo naruszałaby zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.).
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło