I SA/Sz 291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Kawa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. i C.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami ustalenia wartości budowli przez biegłego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K postanowieniem z dnia 24 lutego 2009r., wydanym w trybie zażaleniowym, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w D P z dnia 19 grudnia 2008r. obciążające B i C K kosztami ustalenia wartości budowli przez biegłego powołanego z urzędu w kwocie [...] zł. Z dokonanych ustaleń wynika, że małżonkowie [...] w dniu 10 kwietnia 2006r. nabyli nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w D P przy ul. [...] wraz z posadowionymi na niej budowlami z przeznaczeniem do działalności gospodarczej prowadzonej przez[...] . W informacji w sprawie podatku od nieruchomości podatnicy wykazali tylko powierzchnię zakupionej działki jako związanej z działalnością gospodarczą bez wskazania wartości budowli. Organ podatkowy I instancji wielokrotnie wzywał podatników do określenia wartości budowli z pouczeniem o treści obowiązujących przepisów, lecz podatnicy każdorazowo odpowiadali, że przedmiotowe budowle nie mają żadnej wartości. W tej sytuacji organ I instancji powołał biegłego celem ustalenia wartości przedmiotowych budowli, a następnie postanowieniem z 19 grudnia 2008r. obciążył podatników kosztami opinii biegłego na podstawie art. 4 ust. 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu zażalenia podatników, uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem wyjaśniając, że ustalenie wartości nabytych przez podatników budowli było niezbędne dla ustalenia zobowiązań podatkowych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust.1 pkt 3 ustawy o p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 - 6 – wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadkach budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 5 omawianej ustawy, jeżeli od budowli lub ich części nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych – podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego. Z kolei art. 4 ust. 7 stanowi, że jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust.1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości w/w budowli lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33 % od wartości podanej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Ponieważ podatnicy nie określili wartości przedmiotowych budowli konieczne i uzasadnione było ustalenie ich wartości przez biegłego i obciążenie podatników kosztami opinii. Odnosząc się do zrzutów podatników dotyczących postępowania w sprawie wymiaru podatku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wprawdzie decyzja Burmistrza z 3 września 2008r. zmieniająca, po wznowieniu postępowania, ostateczną decyzję z 14 lutego 2008r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za[..] . (tylko od gruntu) została uchylona, ale tylko z powodu braku przesłanek do wznowienia ze wskazaniem, że w związku z ustaleniem wartości budowli zaistniały podstawy do wydania odrębnej decyzji ustalającej podatek od budowli bez stosowania trybu nadzwyczajnego. Powyższe nie miało wpływu na orzeczenie o kosztach opinii. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że nie było podstaw do jego wydania. Zdaniem skarżących podali oni organowi podatkowemu wartość budowli, która to wartość była zerowa. Stan ten wynikał z faktu, iż są to stare budowle, od wielu lat nie używane i dlatego nie mają żadnej wartości. Powołanie biegłego, zdaniem skarżących, nastąpiło w sprawie, która nie powinna być w ogóle wszczynana z powodu braku przesłanek do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Zgodnie z art. 265 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej do kosztów postępowania przed organami podatkowymi zalicza się (między innymi) wynagrodzenie przysługujące biegłym. Jakkolwiek zasadą jest, że koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina (art. 264 O.p.), to odstępstwem od tej zasady jest art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej zawierający zamknięty katalog kosztów, które obciążają wyłącznie stronę postępowania przed organami podatkowymi. W punkcie 4 § 1 art. 267 wskazano, że stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Do takich odrębnych przepisów obciążających stronę kosztami postępowania należą wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (p.o.l.) w szczególności art. 4 ust. 7, zgodnie z którym "Jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust.1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego (...), który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust.1 pkt 3 oraz w ust. 5 lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa, co najmniej o 33 % od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik". W okolicznościach faktycznych sprawy nie ma wątpliwości co do tego, że podatnicy nie określili wartości budowli w sposób wskazany w art. 4 ust.1 pkt 3 ustawy o p.o.l. ani też nie podali ich wartości rynkowej (ust.5) obstając przy twierdzeniu, że nie mają one żadnej wartości. W sytuacji takiej organ podatkowy był uprawniony i zobowiązany do powołania biegłego, który ustalił dodatnią wartość budowli na kwotę [...] zł (opinia w aktach sprawy SA/Sz 598/09). Zatem zasadne i zgodne z art. 4 ust.7 ustawy o p.o.l. było obciążenie skarżących kosztami ustalenia wartości budowli przez biegłego. Za bezzasadne należało też uznać zarzuty skargi dotyczące powołania biegłego we wcześniejszym postępowaniu (wznowieniowym). Zgodnie bowiem z art. 269 i art. 270a w związku z art. 216 Ordynacji podatkowej postanowienia rozstrzygające o wysokości kosztów postępowania obciążającego stronę organ podatkowy wydaje w każdym etapie postępowania, a więc nie tylko w fazie postępowania podatkowego, ale również w toku czynności sprawdzających czy kontroli podatkowej. Postanowienie w sprawie kosztów dotyczy kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy, zatem mogło i powinno być wydane w toku postępowania przed organami podatkowymi przed wydaniem decyzji podatkowej. Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.