I SA/Sz 291/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-06-01
Skład orzekający: Marian Jaździński, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia lub przepisu prawa, a także błędu co do osoby zobowiązanego, są uzasadnione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zgłoszone przez spółkę są nieuzasadnione. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy prawa i obciąża właściciela pojazdu, nawet jeśli pojazd był używany przez pracowników. Przedawnienie należności nie nastąpiło, a sposób określenia obowiązku był zgodny z prawem, ponieważ opłata dotyczy całego obszaru strefy płatnego parkowania.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. odrzucające zarzuty spółki w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu. Spółka podniosła zarzuty przedawnienia, błędnego określenia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, argumentując, że nie jest bezpośrednim użytkownikiem pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] wydanym z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz art. 18, art. 33 i art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta S z dnia [...] r., uznającego za nieuzasadnione zgłoszone przez "[...] zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz odmawiającego umorzenia tego postępowania.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta S działający w sprawie jako wierzyciel, po uprzednim doręczeniu upomnienia z dnia [...] r., wystawił wobec [...] tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [..] r., obejmujący należności w łącznej kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki "[...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia [...] r. o drogach publicznych oraz uchwały Rady Miasta S - nr [...] z dnia [...] r. i nr [...] z dnia [..] r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony zobowiązanej Spółce w dniu [....]
Pismem z dnia [...] r. zobowiązana Spółka zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 33 ustawy o postę-powaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie zarzut przedawnienia obo-wiązku, zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obo-wiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 tej ustawy oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu tych zarzutów Spółka wskazała, że będąc wykorzystywanym w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej samochód marki [...] jest używany przez jej pracowników. Posiada ona kilka samochodów i w okresie ostatnich lat usługi na rzecz Spółki świadczyło wielu pracowników, z których część już nie pracuje; każdy z nich miał możliwość poruszania się należącym do niej samochodem. Spółka zarzuciła wobec tego, iż organ egzekucyjny nie podjął wszystkich określonych prawem czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i ustalenia kręgu osób zobowiązanych poniesienia opłaty postojowej.
Podniosła też ona zarzut naruszenie przez organ egzekucyjny art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez określenie egzekwo-wanego obowiązku niezgodnie z przepisami prawa, a mianowicie brak wskazania, w jakim miejscu wyznaczonym stał samochód bez poniesienia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania i ograniczenie się tylko do wskazania ulicy, gdy tym-czasem nie wyczerpuje do wskazania przesłanek określonych w art. 13b w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych,
Dodatkowo podniosła też zarzut przedawnienia należności powstałych w okresie od [...] r. do [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta S, działający w tych warunkach zarówno jako wierzyciel, jak i jako organ egzekucyjny, orzekł - na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - o uznaniu za nieuzasadnione zgłoszonych przez [...] zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ ten wyjaśnił, że wystawionym tytułem egzekucyjnym objęte zostały jedynie opłaty dodatkowe za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania na przestrzeni roku [...] co do których pięcioletni okres przedawnienia nie upłynął przed dniem wszczęcia egzekucji i zaspokojenia należności. Odnosząc się z kolei do podnoszonego przez Spółkę zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, organ egzekucyjny zauważył, że Spółka nie wskazała na jakiekolwiek dowody zarzut ten uzasadniające. Natomiast w zakresie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organ administracyjnego, orzeczenia sądowego lub bezpośrednio z przepisu prawa, wskazano w tymże uzasadnieniu, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie obowiązuje na całym obszarze strefy, które wyznaczają znaki drogowe D-44 ("strefa parkowania") i D-45 ("koniec strefy parkowania") oraz że obowiązek wnoszenia opłat za postój w obszarze wyznaczonym przez powyższe znaki wynika wprost z przepisów prawa, wobec czego z punktu widzenia obowiązku wnoszenia opłaty postojowej bez znaczenia pozostaje obowiązywanie w tym obszarze innych znaków drogowych.
Wynika dalej z akt sprawy, że od dręczonego jej w dniu [..]r. postanowienia organu egzekucyjnego "[...]. wniosła zażalenie, podtrzymując swoje zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego.
Z uzasadnienia wskazanego na wstępie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S wynika, że rozpatrując na skutek wniesionego zażalenia sprawę zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie pro-wadzenia postępowania egzekucyjnego, organ ten zarzuty te również uznał za nieu-zasadnione. Przedstawiając uzasadnienie swego stanowisko w sprawie organ odwo-ławczy przywołał na wstępie zawartą w ustawie o drogach publicznych regulację dotyczącą pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, a także uregulowania zawarte w wydanych na jej podstawie uchwałach organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jakim jest Rada Miasta S. Wskazał dalej, że przytoczone przezeń regulacje prawne wskazują na to, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego, np. decyzji administracyjnej, co dotyczy też opłaty dodatkowej, która jest funkcjonalnie związana z opłatą za parkowanie pojazdu w tej strefie. Uznał, iż zasadnie organ egzekucyjny przyjął, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej co do zasady obciąża - w świetle art. 13f ustawy o drogach publicznych - właściciela pojazdu, to on bowiem jest na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył innej osobie, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
Organ odwoławczy zauważył następnie, że stawiając zarzuty w sprawie pro-wadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, jak i we wniesionym zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego uznającego te zarzuty za nieuzasadnione, Spółka ograniczyła się do ogólnikowych i nieprzekonujących wyjaśnień w zakresie niemożliwego do ustalenia kręgu osób korzystających z pojazdu w okresach objętych upomnieniem i tytułem wykonawczym, a to na niej tymczasem spoczywał ciężar dowodzenia w tym zakresie.
Za chybione uznał także zarzuty przedawnienia egzekwowanego obowiązku, odwołując się przy tym do motywów przywołanych w zaskarżonym postanowieniu organu egzekucyjnego.
Powyższe postanowienie ostateczne zaskarżone zostało przez [..] do sądu administracyjnego z powodu jego niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 K.p.a.
Z uzasadnienia skargi wynika, że wskazanych naruszeń prawa skarżąca Spółka upatruje przede wszystkim w braku wyjaśnienia przez organ egzekucyjny okoliczności faktycznych sprawy i ustalenia kręgu osób zobowiązanych do uiszcze-nia opłaty postojowej i tym samym zobowiązanych do zapłaty opłaty dodatkowej. Odwołując się do zasad prawa cywilnego, według którego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, skarżąca za narusza- jące przepis art. 7 K.p.k. uważa przerzucanie na Spółkę obowiązku wykazania tego, kto i w jakim okresie korzystał z pojazdu, podczas gdy to organy administracji pu-blicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do do-kładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podniosła ona również, iż nie została wypełniona zawarta w art. 13f w związku z art. 13 o drogach publicznych przesłanka do nałożenia na właściciela pojazdu opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, skoro organ egzekucyjny nie wskazał miejsca, w jakim stał samochód bez opłacenia postoju w strefie płatnego parkowania, ograniczając się jedynie do wskazania ulicy, co nie wyczerpuje przytoczonych w tych przepisach przesłanek.
Skarżąca uważa też, iż organ egzekucyjny błędnie przyjął, że w sprawie nie doszło do przedawnienia egzekwowanych należności, bowiem, jej zdaniem, należ-ności powstałe w roku [...] (od [...]do[...]) uległy przedawnieniu zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, stanowiącym, że obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13f ust. 1 tej ustawy (tj. opłat dodatkowych) przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty te powinny zostać uiszczone.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa.
Będąc powołanym - stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - do sprawowania kontroli działalności organów admi-nistracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach m.in. skarg na decyzje admi-nistracyjne, postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany za-rzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz z urzędu bada, czy zaskarżony akt podjęty został zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz prze-pisami postępowania, jakkolwiek nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skar-żącego, jeżeli nie stwierdzi takiego naruszenia prawa, które skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jak wynika to z treści samej skargi oraz zaskarżonych nią postanowień orga-nów obu instancji, przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena zgodności z pra-wem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie prowadzącego postępowanie egzekucyjne Prezydenta Miasta S z dnia [...]r., którym za nieuzasadnione organ ten uznał zgłoszone przez [....]zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej na nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania.
W związku z takim przedmiotem rozpatrywanej sprawy zauważyć na wstępie wypada, iż z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzeku-cyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) wynika, że ustawa ta określa głównie sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w jej art. 2, a więc obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, jak również określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia tych obowiązków.
I tak, stosownie do przepisu art. 26 § 1 w/w ustawy, egzekucję administra-cyjną organ egzekucyjny wszczyna na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawio-nego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jak ma to miejsce właś-nie w sprawie egzekucyjnej, w której zapadło rozstrzygnięcie będące przedmiotem rozpatrywanej skargi, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 w/w ustawy). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z reguły z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub też z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzy-telności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, je-żeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wyko-nawczego (art. 26 § 5). Obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wyko-nawczego spoczywa także na organie egzekucyjnym w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne (art. 26 § 6 cyt. ustawy egzeku-cyjnej).
Stanowiąc, że podstawę egzekucji administracyjnej stanowi tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela lub przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, omawiana ustawa określa również niezbędne elementy, jakie tytuł egzekucyjny winien zawierać dla swej skuteczności (art. 27 § 1), wymieniając pośród tych warunków również konieczność pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni uprawnieniu zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9). Stosownie do art. 33 omawianej ustawy, zarzuty te można oprzeć wyłącznie na wskazanych w tymże przepisie podstawach. Z treści pisma zobowiązanej Spółki, jakie w rozpatrywanej sprawie wniesione zostało do organu egzekucyjnego w zakreślonym ustawą siedmio-dniowym terminie do zgłoszenia zarzutów, wynika, że zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oparte zostały na pod-stawach określonych w art. 33 pkt 1,3 i 4 ustawy, a mianowicie na przedawnieniu obowiązku, określeniu egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 tej ustawy oraz błędzie co do osoby zobowiązanego.
Z przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika wprawdzie, że zarzuty zgłoszone m.in. na podstawach z art. 33 pkt 1,3 i 4 tej ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wyrażonego w formie posta-nowienia stanowiska wierzyciela w zakresie dotyczącym zgłoszonych zarzutów, nie dotyczy to jednakże sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem (jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie), wówczas bowiem stanowisko organu egzekucyjnego, wyrażone w stosownym postanowieniu, jest równocześnie stano-wiskiem samego wierzyciela.
W związku z charakterem obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania, wskazać należy, iż obowiązek poniesienia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115). I tak, w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do po-noszenia opłat m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicz-nych w strefie płatnego parkowania ustalonej przez radę gminy (radę miasta). Opłatę tę pobiera się, jak to określa art. 13b tej ustawy, za parkowanie pojazdów samocho-dowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego par-kowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4). Za nieuiszczenie opłat w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za par-kowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w gra-nicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5), jak ma to miejsce w przypadku miasta S.
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiąz-kiem wynikającym z mocy samego prawa. Winien on być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parko-wania; nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonale związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wyma-gane, zaś sporządzenie przez inspektora SPP (działającego z upoważnienia zarząd-cy drogi) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w [...]przypadkach wskazanych w upom-nieniu z dnia [...](zaistniałych w części także w roku [...]i nie objętych tytułem wykonawczym), stanowi dla korzystającego z drogi wystarczającą informację o obowiązku uiszczenia takiej opłaty.
Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...]zł stanowi (wraz z kosztami upomnienia) kon-sekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku ponie-sienia w [...]przypadkach opłaty za parkowanie samochodu osobowego [...] w okresie od dnia [...]do dnia [...]r. w strefie płatnego parkowania. Niespornym jest też w istocie fakt, że wskazany wyżej pojazd stanowił w tym okresie własność podmiotu gospodarczego, jakim była[...], która pojazd ten wykorzystywała w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, był on bowiem używany przez osoby przez nią zatrudnione, co przez skarżącą Spółkę przyznane zostało w piśmie zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i czemu nie zaprzecza treść samej skargi.
W świetle tych niespornych okoliczności w pełni zasadnym jest stanowisko organów obu instancji orzekających w rozpatrywanej sprawie, iż pozbawionym uza-sadnionych podstaw jest podniesiony przez Spółkę zarzut egzekucyjny oparty na jednej z podstaw wymienionych w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzeku-cyjnym w administracji, a więc zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, czy też zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wyni-kającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 tej ustawy. Jak to już wyżej podkreślono, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z brakiem uisz-czenia należnej opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem powstającym z mocy samego prawa, podobnie jak sam obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej, tak więc skoro nie jest kwestionowanym fakt niespełnienia tego obo-wiązku, co dokumentują sporządzone przez inspektorów SPP zawiadomienia kiero-wane do użytkownika pojazdu poprzez pozostawienie - jak na to wskazuje stoso-wana w owym czasie praktyka - w widocznym miejscu pod wycieraczką szyby samo-chodowej, to oczywiście bezzasadna jest teza o istnieniu błędu co do osoby zobo-wiązanego, czy też określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy egzekucyjnej.
Za oczywiście bezzasadną uznać należy tezę, leżącą u podstaw zarzutu prze-dawnienia egzekwowanego obowiązku, że w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. doręczenia skarżącej Spółce, jako zobowiązanemu, odpisu wys-tawionego tytułu wykonawczego, co nastąpiło w dniu w dniu [...]r., a także w chwili zajęcia rachunku bankowego Spółki w dniu [...]r., egzekwowane należności były już należnościami przedawnionymi. Jak to trafnie zauważa skarżąca, stosownie do przepisu art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13f tejże ustawy, a więc opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, przedawnia się z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty te należało uiścić. Tak więc, skoro zdarzenia w postaci nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania miały miejsce w roku [...] i w związku z tym w tymże samym roku powstał obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych takimi zdarzeniami wywołanych, to liczony od końca tegoż roku pięcioletni okres przedawnienia tych należności upływał dopiero z końcem roku [..] a nie z końcem roku[..], jak to sugeruje się w skardze i wcześniej w zarzutach egzekucyjnych.
Jak to wynika z treści pisma zawierającego zgłoszone przez skarżącą Spółkę zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, istota ich sprowadza się do założenia, iż błędem ze strony wierzyciela jest obciążanie Spółki obowiązkiem uiszczenia opłat dodatkowych w sytuacji, gdy to nie ona, jako osoba prawna, była podmiotem korzystającym z drogi, lecz były nim osoby fizyczne, w Spółce zatrud-nione. Uznając podniesiony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuza-sadniony, organy obu instancji odwołały się do braku ze strony Spółki, jako właś-ciciela pojazdu samochodowego, wskazania szczegółowych informacji pozwa-lających na identyfikację osób, które korzystały z postoju pojazdu w konkretnym czasie i miejscu strefy płatnego parkowania i nie uiściły należnej opłaty parkingowej.
Uznając za prawidłowe stanowisko organu egzekucyjnego, zaakceptowane przez organ odwoławczy, że w sytuacji, gdy korzystającymi z nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania były bliżej niezidentyfikowane osoby fizyczne, którymi skarżąca Spółka jako właściciel pojazdu posługiwała się przy prowadzeniu działal-ności gospodarczej, korzystającym z drogi publicznej (miejsca postojowego) przy użyciu tego pojazdu była sama Spółka i to na niej ciąży z mocy samego prawa obo-wiązek uiszczenia opłaty dodatkowej należnej za brak uiszczenia opłaty postojowej (parkingowej), zarzutów skargi w tym zakresie nie sposób uznać za usprawie-dliwione.
Niezależnie od tego koniecznym jest też w tym miejscu zauważyć, że czyniąc korzystającego z drogi publicznej zobowiązanym do ponoszenia opłat m.in. za parko-wanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parko-wania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1), a także powierzając radzie gminy (radzie miasta) możliwość ustalenia strefy płatnego parkowania (art. 13b ust. 3), ustalenia wysokości stawek opłaty (art. 13 ust. 4 pkt 1), jak i możliwość wpro-wadzenia opłat abonamentowych lub zryczałtowanych oraz zerowej stawki dla nie-których użytkowników drogi (art. 13b ust. 4 pkt 1), ustawa z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) nie definiuje bliżej podmiotu zobowiązanego do ponoszenia tych opłat, tj. nie określa tego, kogo uważa za korzys-tającego z drogi publicznej lub za jej użytkownika. Nie mniej z istoty omawianych opłat wynika, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego (nie tylko wyodrębnionego w tym celu w pasie drogowym) i obowiązek ich ponoszenia związany jest z poruszaniem się tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej, zaś legitymacja wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla reprezentujących zarządcę drogi inspektorów. I tak, w myśl § 6 ust. 3 uchwały Rady Miasta Szczecina Nr XV/411/07 z dnia 19.11.2009 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania /.../, "bilety, abo-nament (nalepka) oraz dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej (nalepka) umieszcza się za przednią szybą pojazdu samochodowego w sposób widoczny". Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym w strefie tej pozostawionym, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona.
Jak na to wskazuje jego konstrukcja oraz przypisywana mu funkcja użytkowa, pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co ozna-cza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na własność jest podmiotem korzystającym przy jego pomocy z drogi publicznej, chyba że odda go w używanie innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej (leasing, dzierżawa, najem itp.), tracąc tym samym fizyczne nad nim władztwo. Tak więc, skoro władztwo fizyczne nad pojazdem samochodowym sprawowane jest z reguły przez jego właś-ciciela, a obowiązek uiszczenia opłaty o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych związany jest z parkowaniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, tj. z fizycznym pozostawieniem go w określonym miejscu, to oczywistym jest w tych warunkach wniosek, że to właśnie właściciela pojazdu samochodowego omawiana ustawa uważa za korzystającego z drogi publicznej, po której pojazd ten się porusza i to niezależnie od tego, czy korzysta on z tej drogi osobiście, czy też przez inne osoby, którym okazjonalnie oddał on ten pojazd w fizyczne władanie (np. dla realizacji swych celów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej).
O ile więc, jak to już wyżej podkreślono, dla wylegitymowania się właściciela pojazdu samochodowego z obowiązku wnoszenia opłat parkingowych w strefie płat-nego parkowania nie jest istotnym, kto w konkretnym przypadku fizycznie władał tym pojazdem (kierował nim po drodze publicznej), legitymację tę stanowią bowiem umieszczone za przednią szybą samochodu bilety lub nalepki, o tyle w przypadku braku takiej legitymacji, wskazującego na brak uiszczenia opłaty parkingowej w tejże strefie, istotnym jest ustalenie osoby korzystającej w konkretnym przypadku z drogi publicznej, bowiem to na niej z mocy samego prawa spoczywa ciężar poniesienia opłaty dodatkowej, o jakiej stanowi art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który nakazując pobieranie opłaty dodatkowej za nieuszczenie opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania, nie wskazuje jednak wprost podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia. Tak więc, skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to jest oczywistym, iż w razie stwier-dzenia braku wniesienia opłaty parkingowej zarządza drogi, a więc podmiot upraw-niony do poboru tych opłat, we właścicielu pojazdu upatruje zobowiązanego do uisz-czenia opłaty dodatkowej z mocy samego prawa, chyba że ten skutecznie wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby (innego podmiotu), czy to na skutek własnego oświadczenia woli, czy też wbrew własnej woli (na skutek np. bezprawnego działania tej osoby).
Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostateczne nie odpowiada prawu przez to, że zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uznaje za nieuzasadnione, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1253, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło