I SA/Sz 291/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-04-18

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, pozostaje na utrzymaniu żony otrzymującej emeryturę, posiada zadłużenie wobec ZUS i z tytułu podatku od nieruchomości, a jego miesięczne wydatki rodziny wynoszą ok. [...] zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja finansowa, charakteryzująca się bezrobociem, niskimi dochodami rodziny, brakiem znaczącego majątku i oszczędności oraz zadłużeniem, świadczy o niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy ma na celu umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, pozostaje na utrzymaniu żony, która otrzymuje emeryturę. Rodzina jest zadłużona wobec ZUS i z tytułu podatku od nieruchomości, a miesięczne wydatki są znaczne. Skarżący nie posiada większego majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. G., pismem z dnia [...] r. złożył skargę na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, w której zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, uzupełniony następnie w dniu [...] r. (data nadania pisma na poczcie) poprzez złożenie urzędowego formularza PPF. We wniosku skarżący podał, że jego rodzina składa się z dwóch osób, on sam nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów ani świadczeń, pozostaje na utrzymaniu żony, która otrzymuje emeryturę wynoszącą ok. [...] zł brutto. Z emerytury opłacany jest podatek od nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, gaz, lekarstwa, środki czystości. W oświadczeniu majątkowym skarżący nie wykazał żadnego innego majątku poza udziałem do [...] części nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...] (w której mieszka z żoną). Z ustaleń poczynionych w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, w których skarżący również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi składnik masy spadkowej, a sprawa działu spadku jest w toku. Z urzędu jest także wiadome, że skarżący i jego żona są zadłużeni wobec ZUS na kwotę [...] zł, a także z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę ok. [...] zł, miesięczne wydatki rodziny to kwota ok. [...] zł. Ponadto skarżący nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nie korzysta, ani nie ubiegał się o świadczenia z pomocy społecznej, ale rodzina korzysta z pomocy innych osób, nie posiada kont bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Okoliczności podane we wniosku uzasadniają stwierdzenie, że skarżący należy do takich osób, w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Bezrobocie skarżącego, niskie dochody rodziny (ok. [...] zł), brak większego majątku i oszczędności, zadłużenie świadczą bowiem o trudnej sytuacji finansowej, przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło