I SA/Sz 291/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat G. W. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 2960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 18 i 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015), zwanej dalej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. G. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] . Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. G. na podstawie ww. tytułów wykonawczych (łącznie [...] sztuk) w celu wyegzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres 01/2000-02/2000, 07/2002-06/2004 oraz 12/2007. W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego doręczając stronie odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu. W pismach z dnia 1 października 2012 r. i 26 października 2012 r. skierowanych do Dyrektora Oddziału ZUS, J. G. zakwestionował istnienie egzekwowanego obowiązku, podnosząc, że nie uwzględniono jego wpłat dokonanych na poczet zadłużenia z tytułu składek. Żądał ponownego ich rozliczenia, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W zażaleniu na to postanowienie (pismo z dnia 18 grudnia 2012 r.) J. G. podtrzymał twierdzenia , że nie dokonano pełnego rozliczenia płatności składek ZUS. Powołując się na ustawę "abolicyjną" co do składek za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r., wniósł o ich umorzenie oraz zawieszenie egzekucji do czasu rozpatrzenia zażalenia. W toku postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie ustalił, że J. G. wystąpił w dniu 18 stycznia 2013 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 r. zawiesił prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów, m.in., art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. poz. 1551), zwanej dalej "ustawą abolicyjną", oraz art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., do czasu uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie przedstawił regulacje prawne przewidujące okoliczności skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego, w tym na ustawę abolicyjn, i stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału ZUS, występujący jako organ egzekucyjny i wierzyciel egzekwowanych należności, potwierdził, że obowiązki objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istnieją i nadal są wymagalne, a zobowiązany nie przedstawił żadnych nowych dowodów, które mogłyby świadczyć o wygaśnięciu egzekwowanych należności. Dalej organ wskazał, że ustawa abolicyjna, która obowiązuje od 15 stycznia 2013 r. daje wprawdzie podstawę do umorzenia tych należności powstałych w okresie wskazanym w ustawie, jednakże dopiero po spełnieniu określonych warunków przewidzianych tą ustawą. Zdaniem organ odwoławczego, powyższe oznacza, że dopiero wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji, o której mowa w art. 1 ust. 13 pkt 1 ustawy abolicyjnej, będzie skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W skardze na opisane wyżej postanowienie J. G. złożył wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 7 lutego 2013 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 grudnia 2012 r. w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wielokrotnie występował do Dyrektora Oddziału ZUS oraz Inspektoratu ZUS z wnioskami o umorzenie należności z tytułu składek i oświadczył, że do dnia wniesienia skargi ZUS nie wydał żadnej decyzji co do umorzenia zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona, zaskarżone bowiem postanowienie odpowiada obowiązującemu prawu, a także znajduje oparcie w udokumentowanym stanie faktycznym sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 07 lutego 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 07 grudnia 2012 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego wobec niewystąpienia przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił, że w toku postępowania zażaleniowego na ww. postanowienie ZUS z dnia 07 grudnia 2012 r. ustalono, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącego zostało zawieszone na mocy przepisów ustawy abolicyjnej do dnia uprawomocnienia decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych. A zatem, na obecnym etapie postępowania, egzekucja jest zawieszona, co jednak nie oznacza, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, ta kwestia bowiem jest uzależniona od treści decyzji, stosownie do art.1 ust.13 ustawy abolicyjnej (umorzenie należności albo odmowa umorzenia należności). Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zgodnie z § 2 wskazanego wyżej przepisu prawa, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jak wynika z akt sprawy, skarżący, zarówno w toku postępowania przed organem, jak i w skardze, nie wykazał dowodów, które mogłyby świadczyć o wygaśnięciu egzekwowanych zobowiązań wobec – według skarżącego -dokonanych przez niego wpłat na poczet zadłużenia z tytułu składek, co uzasadnia orzeczenie organu odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Zdaniem Sądu, prawidłowo również organ zwrócił uwagę skarżącemu, że w niniejszej sprawie w związku ze złożonym przez skarżącego w dniu 18 stycznia 2013 r. wnioskiem o umorzenie należności na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej wszczęte w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 19.09.2012 r. ([...] szt.) w celu wyegzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe (Od 01/2000 do 02/2002, 07/2002 do 06/2004 oraz 12/2007) zostało z mocy art. 1 ust. 14 ustawy abolicyjnej zawieszone na podstawie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 stycznia 2013 r. do dnia wydania prawomocnej decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą). Z akt niniejszej sprawy nie wynika by taka decyzja została wydana w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że obecnie postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego nie toczy się wobec jego zawieszenia z mocy ustawy abolicyjnej. A tym samym skarga w tym stanie sprawy jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiadało okolicznościom faktycznym i prawnym występujących w sprawie w dacie jego wydania. Nie znajdując w tych okolicznościach sprawy podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie nie odpowiada przepisom prawa materialnego, względnie uchybia przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 4r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a". orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy orzeczono stosownie do art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348).