I SA/Sz 292/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-08-12
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej w ramach RPOW na lata 2007-2013 z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości (umowy dzierżawy na okres co najmniej 5 lat od dnia przyznania pomocy) oraz niewłaściwego wypełnienia oświadczenia właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca nie spełnił wymogów formalnych wniosku, w szczególności nie przedłożył dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości (umowy dzierżawy na wymagany okres 5 lat od dnia przyznania pomocy) ani nie dokonał właściwych skreśleń w oświadczeniu właściciela nieruchomości. Promesa przedłużenia umowy dzierżawy nie była wystarczająca do spełnienia wymogu trwałości inwestycji.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zagospodarowanie terenu gospodarstwa agroturystycznego. Organ kilkukrotnie wzywał do uzupełnienia braków wniosku, w tym do przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do dzierżawionej nieruchomości na okres co najmniej 5 lat od dnia przyznania pomocy oraz właściwego oświadczenia właściciela. Wnioskodawca nie spełnił tych wymogów, w związku z czym organ odmówił przyznania pomocy. Wnioskodawca złożył skargę do WSA, kwestionując stanowisko organu i domagając się zwrotu nakładów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. I. na informację Samorządu Województwa z dnia 15 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach RPOW na lata 2007-2013 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego B. K. kwotę [...] złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
K I złożył w dniu 24 kwietnia 2014 r. do Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego wniosek o przyznanie pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 4.1/413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla małych projektów, tj. operacji które nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań Osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi, objętego PROW na lata 2007-2013 na realizację operacji- Zagospodarowanie terenu gospodarstwa agroturystycznego poprzez wykonanie małej infrastruktury technicznej i turystycznej oraz warsztaty z wypieku chleba na kwotę [...] zł.
W ramach inwestycji wnioskodawca zamierzał wybrukować podwórko, wybudować piec chlebowy, postawić drewniany domek i wiatę.
Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia nieprawidłowości i braków wniosku oraz złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. wezwania. Wnioskodawca złożył uzupełnienia do wniosku.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku pismem z dnia 31 października 2014 r. ponownie wezwał wnioskodawcę do usunięcia nieprawidłowości i braków wniosku oraz złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. wezwania. Wnioskodawca wniósł o wydłużenie terminu do złożenia uzupełnień, na co organ wyraził zgodę. Wnioskodawca złożył uzupełnienie wniosku.
Organ pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy na realizację przedmiotowej inwestycji. Organ wskazał, że wnioskodawca zaplanował realizację inwestycji polegającą na budowie pieca do wypieku chleba, wiaty, postawienia domku gospodarczego oraz utwierdzenia terenu kostką brukowa na działce nr [...] obręb 1 L. W związku z tym, że zaplanowana inwestycja miała być trwale związana z nieruchomością należało do wniosku dołączyć:
- załącznik nr B 18- dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja (kopia). Dokumentem takim może być: odpis z ksiąg wieczystych, wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku; wypis z rejestru gruntów, wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku; odpis aktu notarialnego wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej; prawomocne orzeczenie sądu wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej; ostateczna decyzja administracyjna wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej.
W przypadku, gdy nieruchomość, na której realizowana będzie operacja znajduje się w posiadaniu zależnym wnioskodawcy dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości jest umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne zawarta na okres co najmniej 5 lat, licząc od dnia przyznania pomocy lub inne dokumenty, potwierdzające tytuł prawny do ww. nieruchomości.
- załącznik nr B19- oświadczenie właściciela (współwłaściciela, posiadacza samoistnego) nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację operacji bezpośrednio związanej z nieruchomością, jeżeli operacja realizowana jest na nieruchomości, będącej w posiadaniu zależnym – oryginał sporządzony na formularzu udostępnionym przez organ.
Organ wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do działki nr 99, ani numeru elektronicznej księgi wieczystej dla tej nieruchomości. Wnioskodawca nie był właścicielem nieruchomości, na której zaplanował realizację i zobowiązany był dostarczyć umowę dzierżawy (lub inną umowę potwierdzającą posiadanie zależne) zawartą na okres co najmniej 5 lat, licząc od dnia przyznania pomocy. Organ podał, że wnioskodawca przedłożył umowę dzierżawy przedmiotowej działki, lecz nie spełniała ona 5- letniego warunku trwania umowy od dnia przyznania pomocy. Organ wskazał również, że wnioskodawca dołączył aneks do ww. umowy dzierżawy, lecz dotyczył on jedynie zmian opłaty za dzierżawę. Ponadto wnioskodawca przedłożył promesę dotyczącą przedłużenia ww. umowy. Zdaniem organu, był to jedynie dokument, wyrażający zamiar wydłużenia ww. umowy. Organ wskazał także, że wnioskodawca w załączniku nr B 19 zarówno w trakcie pierwszych jak i drugich uzupełnień wniosku nie dokonał właściwych skreśleń.
Organ podał również, że wnioskodawca zmienił cel operacji, gdyż pierwotnie piec chlebowy miał być wykonany w miesiącu październiku 2014 r. Zdaniem organu, nie dawało to pewności, że nastąpi terminowa realizacja zadania, a co za tym idzie spełnienie celu operacji. Ponadto wnioskodawca wskazywał, że przedmiotowa operacja nie stanowi całości, a jest etapem zagospodarowania gospodarstwa agroturystycznego, a kolejnym miał być nowy wniosek o przyznanie pomocy na "szkolenia związane z wodą, czyli wykorzystanie położenia i zasobów lokalnych". Organ podał także, że wnioskodawca dokonał zmiany zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, nie przedstawiając informacji na ten temat organowi w złożonych uzupełnieniach wniosku.
Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, lecz organ nie znalazł powodów do zmiany swojego stanowiska, co znalazło swój wyraz w piśmie organu z dnia 21 stycznia 2015 r.
Wnioskodawca złożył skargę na powyższą informację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnioskodawca podał, że dołączył żądane dokumenty. Zdaniem wnioskodawcy, planowana inwestycja nie była trwale związana z gruntem. Z treści skargi wynikało, że wnioskodawca czuje się skrzywdzony postępowaniem organu. Wnioskodawca podał, że poniósł koszty w związku z planowaną inwestycją i wniósł o zwrot nakładów.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Sąd wskazał, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd zbadał dopuszczalność skargi.
Skarżący złożył pismo do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu z dnia 30 stycznia 2015 r. zatytułowanym "dotyczy: odpowiedzi z dnia 21.01.2015 r. informującej negatywne rozpatrzenie wniosku z uzasadnieniem, którego się NIE zgadzam". Pismo to zostało uznane za skargę na informację organu z dnia z dnia 15 grudnia 2014 r., gdyż zostało wniesione w terminie, wynikającym z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." i z jego uzasadnienia wynikało, że dotyczy odmowy przyznania pomocy ze środków europejskich na realizację inwestycji objętej przedmiotowym wnioskiem.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), dalej "ustawa PROW", reguluje ona zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy PROW, program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje m.in.:
17) różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej;
18) tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw;
19) podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej;
20) odnowa i rozwój wsi;
21) wdrażanie lokalnych strategii rozwoju
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW, zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 samorząd województwa - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz 19-23, z zastrzeżeniem pkt 3.
Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy PROW, pomoc jest przyznawana:
1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
Pomoc jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania (art. 11 ust. 1 ustawy PROW).
Stosownie do art. 12 ust.1 ustawy PROW, pomoc w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21, jest przyznawana:
1) na operacje wybrane zgodnie z art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005 przez lokalną grupę działania wybraną do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju, które:
a) odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17, 18 i 20, albo
b) nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 17-20
- jeżeli operacje te będą zgodne z tą strategią, a w przypadku inwestycji będą realizowane na obszarze objętym tą strategią;
2) do wysokości środków określonych na to działanie w umowie, o której mowa w art. 14 ust. 3.
Wnioski o przyznanie pomocy składa się za pośrednictwem lokalnej grupy działania wybranej do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju, w ramach której ma być realizowana operacja, w terminie przez nią określonym, w uzgodnieniu z samorządem województwa (art. 12 ust. 2 ustawy PROW). Samorząd województwa podaje do publicznej wiadomości informację o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy ze wskazaniem terminu składania tych wniosków (art. 12 ust.3 ustawy PROW).
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy PROW, pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej.
Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (art. 21 ust. 2 ustawy PROW).
Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy PROW, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Stosownie art. 22 ust. 4 ustawy PROW, w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Stosownie do art. 24 ust. 1 i 2 ustawy PROW, wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Wnioski, o których mowa w ust. 1, mogą być składane za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej podmiotu wdrażającego w ramach działań określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW, Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia, min. szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:
a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,
b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,
c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,
Na podstawie ww. przepisu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 8 lipca 2008 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1163 ze zm.), dalej "rozporządzenie".
Rozporządzenie w § 1 określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanej dalej "pomocą", w szczególności:
1) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy;
2) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy;
3) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa, na podstawie której jest przyznawana pomoc, zwana dalej "umową";
4) tryb składania wniosków o płatność;
Stosownie § 2 rozporządzenia, o pomoc na operacje, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy PROW, zwane dalej "małymi projektami", może ubiegać się podmiot będący, min.:
1) osobą fizyczną, która:
a) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
b) jest pełnoletnia,
c) ma miejsce zamieszkania na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju, zwaną dalej "LSR", lub wykonuje działalność gospodarczą na tym obszarze.
Na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na małe projekty jest przyznawana, jeżeli mały projekt, oprócz warunków określonych w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy PROW :
1) będzie realizowany w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a jego całkowity planowany koszt wynosi co najmniej 4,5 tys. złotych, lecz nie więcej niż 100 tys. złotych;
2) nie będzie finansowany z udziałem innych środków publicznych, z wyłączeniem przypadku współfinansowania:
a) z Funduszu Kościelnego lub
b) z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego lub subwencji ogólnej;
3) będzie realizowany w nie więcej niż dwóch etapach, jego zakończenie i złożenie wniosku o płatność ostateczną będącą refundacją kosztów kwalifikowalnych wypłacaną po zrealizowaniu całego małego projektu nastąpi w terminie 2 lat od dnia zawarcia umowy, na podstawie której jest przyznawana pomoc na małe projekty, lecz nie później niż do dnia 31 marca 2015 r., przy czym płatność ostateczna będzie obejmować nie mniej niż 25% łącznej planowanej kwoty pomocy.
Pomoc na małe projekty jest przyznawana:
1) podmiotowi, o którym mowa w § 2;
2) jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu;
3) do wysokości limitu dostępnych środków, który jest określony w informacji o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy na małe projekty za pośrednictwem lokalnej grupy działania wybranej do realizacji LSR, zwanej dalej "LGD" (§ 3 ust. 2 rozporządzenia) .
Pomoc jest przyznawana podmiotowi, o którym mowa w § 2 pkt 1, jeżeli mały projekt jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo z działalnością gospodarczą, którą ten podmiot planuje podjąć, chyba że będzie realizowany wyłącznie w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia w pkt 2 lit. a lub pkt 5 lit.c (§ 3 ust.3 rozporządzenia).
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na małe projekty przyznaje się w formie refundacji części kosztów, które są uzasadnione zakresem realizacji małego projektu, niezbędne do osiągnięcia jego celu oraz racjonalne.
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, właściwy organ samorządu województwa właściwego ze względu na siedzibę LGD, na jej wniosek, podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego lub samorządowej jednostki, na tablicy ogłoszeń urzędu marszałkowskiego lub samorządowej jednostki oraz w prasie o zasięgu obejmującym obszar realizacji LSR, informację o możliwości składania, za pośrednictwem danej LGD, wniosków o przyznanie pomocy na małe projekty.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty zawiera w szczególności:
1) numer identyfikacyjny, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nadany wnioskodawcy;
2) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;
3) opis planowanego małego projektu, w tym określenie miejsca jego realizacji, celów i zakresu;
4) plan finansowy małego projektu;
5) zestawienie rzeczowo-finansowe małego projektu;
6) oświadczenia lub zobowiązania wnioskodawcy dotyczące pomocy;
7) informacje o dołączanych do wniosku załącznikach.
Do wniosku o przyznanie pomocy na małe projekty dołącza się dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 5, oraz dokumenty niezbędne do przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Do wniosku o przyznanie pomocy na małe projekty dołącza się także ten wniosek w formie dokumentu elektronicznego zapisanego na informatycznym nośniku danych (§ 8 ust. 2a rozporządzenia). Wnioskodawca informuje LGD i właściwy organ samorządu województwa, w formie pisemnej, o wszelkich zmianach w zakresie danych objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na małe projekty, niezwłocznie po zaistnieniu tych zmian (§ 8 ust. 3 rozporządzenia).
Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty nie został złożony w terminie lub we wniosku nie wskazano adresu wnioskodawcy i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, lub wniosek dotyczy małego projektu, który nie został wybrany przez LGD, lub na podstawie przekazanych przez LGD dokumentów lub wyjaśnień nie można stwierdzić, że mały projekt został wybrany przez LGD, właściwy organ samorządu województwa pozostawia wniosek bez rozpatrzenia. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty zawiera inne niż określone w ust. 1 nieprawidłowości lub braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 11 ust. 2 rozporządzenia).
Stosownie do § 11 ust.3 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 2:
1) nie usunął w terminie żadnych nieprawidłowości lub braków, właściwy organ samorządu województwa nie przyznaje pomocy, o czym informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy;
2) usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy (§ 11 ust. 4 rozporządzenia). Przepisów ust. 2 i ust. 3 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (§ 11 ust.5 rozporządzenia).
Na podstawie § 11 ust. 6 rozporządzenia, złożony wniosek o przyznanie pomocy nie może być zmieniany przez wnioskodawcę w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, z wyłączeniem:
1) zmian wynikających z wezwań samorządu województwa;
2) jednej zmiany w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, dokonanej za zgodą samorządu województwa, jeżeli zmiana ta nie spowoduje zmiany celów operacji lub zwiększenia wnioskowanej kwoty pomocy, wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy.
Zgodnie z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia, umowę, na podstawie której jest przyznawana pomoc na małe projekty, zawiera się na formularzu opracowanym przez samorząd województwa, zatwierdzonym przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i udostępnionym na stronie internetowej urzędu marszałkowskiego albo samorządowej jednostki. Poza postanowieniami określonymi w art. 23 ustawy umowa, na podstawie której jest przyznawana pomoc na małe projekty, może zawierać inne postanowienia dotyczące realizacji małego projektu, w szczególności zobowiązania beneficjenta dotyczące:
1) osiągnięcia celu małego projektu, a w przypadku małego projektu dotyczącego inwestycji również jego zachowania przez okres 5 lat od dnia przyznania pomocy;
2) niefinansowania realizacji małego projektu z udziałem innych środków publicznych, z wyłączeniem przypadku współfinansowania:
a) z Funduszu Kościelnego lub
b) z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego lub subwencji ogólnej;
3) ograniczeń lub warunków w zakresie:
a) przenoszenia własności lub posiadania rzeczy nabytych w ramach realizacji małego projektu lub sposobu ich wykorzystywania,
b) sposobu lub miejsca prowadzenia działalności związanej z przyznaną pomocą
- do dnia, w którym upłynie 5 lat od dnia przyznania pomocy.
Czas trwania operacji związanych z inwestycjami określa art. 72 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Zgodnie z art. 72 ust.1 ww. rozporządzenia, bez uszczerbku dla zasad dotyczących swobody przedsiębiorczości oraz swobodnego świadczenia usług w rozumieniu art. 43 i 49 Traktatu, Państwo Członkowskie zapewnia, że dana operacja inwestycyjna zachowuje wkład z EFFROW, jeżeli operacja ta, w ciągu pięciu lat od podjęcia decyzji o finansowaniu przez instytucję zarządzającą, nie ulegnie istotnej modyfikacji, która:
a) wpływa na jej charakter lub warunki realizacji, lub przyznaje nienależne korzyści przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu;
b) wynika ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania lub przeniesienia działalności produkcyjnej.
Kwoty nienależycie wypłacone są odzyskiwane zgodnie z art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 (art. 72 ust.2).
Jak wynika z ww. przepisów, pomoc realizowana w ramach działania 413- Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007-2013 na małe projekty, do których zaliczała się inwestycja skarżącego ma ściśle sformalizowany charakter. Osoba decydująca ubiegać się o przedmiotową pomoc zobowiązana jest poddać się rygorom wynikającą z ww. przepisów i regulacji ustanowionych przez instytucję wdrażającą na podstawie przepisów unijnych. Instytucja wdrażająca udostępniła wzór wniosku o przyznanie płatności wraz z instrukcją wypełnienia wniosku na stronie internetowej http://www.prow.wzp.pl/.
Instrukcja wypełnienia wniosku zawiera również opis załączników w części B. Załącznik nr 18 dotyczył dokumentu potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja (kopia). I tak, w przypadku gdy planowana w ramach małego projektu inwestycja jest trwale związana z nieruchomością (tj. budowa, odbudowa, remont, nasadzenia, zagospodarowanie terenu, zakup maszyn, sprzętu i urządzeń wymagających posadowienia), a także, gdy operacja dotyczy zakupu wyposażenia nieruchomości albo odbudowy, renowacji restauracji albo remontu lub oznakowania zabytków ruchomych stanowiących wyposażenie nieruchomości, należy załączyć dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny może być: odpis z ksiąg wieczystych, wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku; lub wypis z rejestru gruntów, wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku; lub odpis aktu notarialnego wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej (kopia wniosku powinna zawierać czytelne potwierdzenie jego złożenia w sądzie); lub prawomocne orzeczenie sądu wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej (kopia wniosku powinna zawierać czytelne potwierdzenie jego złożenia w sądzie); lub ostateczna decyzja administracyjna wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej (kopia wniosku powinna zawierać czytelne potwierdzenie jego złożenia w sądzie). W przypadku, gdy nieruchomość, na której realizowana będzie operacja znajduje się w posiadaniu zależnym wnioskodawcy dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości, może być: umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne, zawarta na okres co najmniej 5 lat licząc od dnia przyznania pomocy, inne dokumenty potwierdzające tytuł prawny. W przypadku, gdy wnioskodawca zamierza udokumentować prawo do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja poprzez przedstawienie odpisu z ksiąg wieczystych, załączenie dokumentu do wniosku nie jest konieczne, jeżeli księga wieczysta nieruchomości jest prowadzona w systemie informatycznym. W takim przypadku konieczne jest załączenie do wniosku jedynie oświadczenia wnioskodawcy o numerze elektronicznej księgi wieczystej. Numer elektronicznej księgi wieczystej składa się z trzech członów: czteroznakowego kodu wydziału sądu rejonowego, we właściwości którego znajdowała się księga wieczysta w momencie założenia w jej w postaci elektronicznej, właściwego numeru księgi wieczystej, odpowiadającego numerowi nadanemu w repertorium ksiąg wieczystych danego wydziału, cyfry kontrolnej – nadawanej w chwili zakładania księgi w postaci elektronicznej (cyfra od 0 do 9 ).
W celu ustalenia nr elektronicznej księgi wieczystej, należy skontaktować się z właściwym ze względu na miejsce położenia nieruchomości Sądem Rejonowym - Wydziałem Ksiąg Wieczystych. Tytuł prawny nie jest wymagany w sytuacji, gdy: mały projekt dotyczy operacji nieinwestycyjnej, mały projekt dotyczy inwestycji liniowej np. polegającej na oznakowaniu szlaków lub ścieżek jeżeli operacja nie obejmuje prac budowlanych.
Jak wynikało z akt, przedmiotowy wniosek dotyczył operacji inwestycyjnej.
Załącznik nr 19 dotyczy oświadczenie właściciela(i) lub współwłaściciela(i) lub posiadacza samoistnego nieruchomości, że wyraża(ją) on(i) zgodę na realizację operacji bezpośrednio związanej z nieruchomością, jeżeli operacja realizowana jest na nieruchomości będącej w posiadaniu zależnym, lub będącej przedmiotem współwłasności – oryginał sporządzony na formularzu udostępnionym przez Urząd Marszałkowski. I tak, zgoda na realizację operacji jest wymagana, w przypadku gdy planowana inwestycja jest trwale związana z nieruchomością (tj. budowa, odbudowa, remont, nasadzenia, zagospodarowanie terenu, zakup maszyn, sprzętu i urządzeń wymagających posadowienia) lub gdy operacja dotyczy zakupu wyposażenia do nieruchomości albo odbudowy, renowacji restauracji albo remontu lub oznakowania zabytków ruchomych stanowiących wyposażenie tej nieruchomości, natomiast dana nieruchomość znajduje się w posiadaniu zależnym lub jest przedmiotem współwłasności. Ww. zgoda na realizację operacji jest wymagana również, w przypadku gdy mały projekt dotyczy inwestycji liniowej np. polegającej na budowie szlaku rowerowego. Dokument nie jest wymagany w przypadku, gdy inwestycja liniowa polega jedynie na oznakowaniu szlaków lub ścieżek, jeżeli operacja nie obejmuje prac budowlanych np. oznakowanie szlaku rowerowego. W przypadku nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności oświadczenie powinno zostać złożone oddzielnie przez każdego ze współwłaścicieli. W przypadku, gdy właścicielem nieruchomości jest wspólnota (np. gruntowa) dopuszczalne jest złożenie jednego oświadczenia z podpisami wszystkich uprawnionych współwłaścicieli (na jednym formularzu). Jeśli wnioskodawca korzysta z aktywnego wniosku formularz załącznika zostanie udostępniony do wypełnienia po zaznaczeniu TAK w Informacji o załącznikach (sekcja VIII.20) oraz wypełnieniu pola Liczba. W przypadku aktywnego formularza pole dotyczące danych wnioskodawcy wypełnia się automatycznie, jednakże posiada możliwość edytowania.
Z powyższego wynika, że warunki pomocy szczegółowo opisane zostały w instrukcji i są bardzo sformalizowane przez wprowadzenie określonego wzoru wniosku, sposobu jego wypełnienia, dołączeniu poszczególnych załączników w zależności od działania, na którego pomoc ubiega się wnioskodawca.
W przypadku braków wniosku organ wzywa wnioskodawcę o ich uzupełnienie, poprawę lub złożenie wyjaśnień zgodnie § 11 ust. 2 rozporządzenia. I tak się stało w niniejszej sprawie. Po pierwszych uzupełnieniach organ wezwał wnioskodawcę ponownie o uzupełnienie, poprawę i złożenie wyjaśnień.
Wobec niezłożenia przez wnioskodawcę załącznika nr 18 i niedokonania właściwych skreśleń w załączniku nr 19, organ odmówił przyznania przedmiotowej płatności na podstawie § 11 ust. 3 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego złożył on właściwe załączniki. Wskazać należy, że działka nr [...], na której miała być realizowana inwestycja była w posiadaniu zależnym wnioskodawcy. Wnioskodawca przedłożył umowę dzierżawy z Burmistrzem L ww. działki z terminem do końca 2015 r. Z uwagi na konieczność trwania inwestycji w okresie 5 letnim od dnia przyznania pomocy umowa dzierżawy winna być odpowiednio długa. Wnioskodawca przedłożył promesę dalszego trwania ww. umowy. Sąd podzielił stanowisko organu, że ww. promesa nie spełnia warunku trwałości inwestycji. Jest to jedynie zapewnienie, że umowa dzierżawy może zostać przedłożona, lecz nie jest przedłużeniem tej umowy. Według Sądu, nie było przeszkód aby wnioskodawca aneksował ww. umowę i ją przedłużył, przed końcem trwania umowy. Warunek trwałości inwestycji w okresie 5 letnim od dnia przyznania pomocy wynik z przepisów unijnych, dotyczy braku zmienności inwestycji od dnia jej powstania, jak i braku zmian własnościowych. Założeniem pomocy ze środków unijnych jest takie ich wydatkowanie, aby zapewniły trwałe pozytywne zmiany w gospodarce. Inwestycje w ramach programów operacyjnych powinny przyczyniać się do trwałego zrównoważonego rozwoju, wzrostu zatrudnienia oraz podniesienia konkurencyjności regionów. Badanie warunku trwałości polega na ustaleniu czy projekt nie został poddany znaczącej modyfikacji, za którą uznaje się takie zmiany, które naruszałyby jego charakter, warunki realizacji, które mogą powodować uzyskanie nieuzasadnionych korzyści lub zmiany charakteru własności infrastruktury powstałej w wyniku realizacji projektu. W przypadku gdyby inwestycja powstała, a nie przedłużono umowy dzierżawy, działka wróciłaby do właściciela terenu, czyli środki unijne wydatkowane zostałby z naruszeniem warunku trwałości, zaś wnioskodawca zmuszony byłby zwrócić przyznaną pomoc. Podzielić należy, również stanowisko organu, że wnioskodawca nie podał numeru elektronicznej księgi wieczystej dla tej nieruchomości. Skarżący podał, że przedłożył załącznik nr 19. Wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się złożone ww. załączniki, jednak nie odpowiadały warunkom wypełnienia wniosku. Były one niewłaściwe wypełnione.
Z uwagi, że inwestycja miała powstać na dzierżawionej działce, konieczna była zgoda właściciela terenu na ww. działanie. Sąd nie miał wątpliwości, że inwestycja miała być trwale związana z nieruchomością. Pojęcie trwałego związania z nieruchomością na potrzeby wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności jest odrębne od pojęcia trwałego związania z gruntem, które to pojęcie odnosi się do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) i wiąże się z definicjami budynku, budowli, obiektu tymczasowego. Trwałe związanie inwestycji z nieruchomością oznacza ingerencję operacji w wygląd danej nieruchomości, obiektywną zmianę w otoczeniu. W instrukcji wypełnienia wniosku określono ją przykładowo jako budowa, odbudowa, remont, nasadzenia, zagospodarowanie terenu, zakup maszyn, sprzętu i urządzeń wymagających posadowienia. Inwestycja skarżącego była trwale związana z nieruchomością, gdyż dotyczyła utwardzenia kostką brukową podłoża, zakupu i posadowienia domku drewnianego i budowy drewnianej wiaty. Wskazać należy też, że właściciel działki oddał ją skarżącemu na ogród. Ingerencja w przedmiotową działkę wymagała zgody właściciela działki. Ponadto na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia, wnioskodawca zobowiązany był poinformować LGD i organ, w formie pisemnej, o wszelkich zmianach w zakresie danych objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na małe projekty, niezwłocznie po zaistnieniu tych zmian.
Odnośnie wniosku skarżącego o zwrot poniesionych nakładów na realizację inwestycji, wskazać należy, że takie rozstrzygnięcie nie należy do kompetencji sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło