I SA/Sz 298/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-03-31

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, posiadająca jedynie rentę rodzinną jako źródło dochodu i ponosząca znaczne wydatki (w tym związane z leczeniem i zadłużeniem), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będąca osobą niepełnosprawną z ograniczonymi dochodami w postaci renty rodzinnej i ponosząca wysokie wydatki, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym spełniła przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni wskazała na swoją niepełnosprawność, trudności w poruszaniu się i brak zrozumienia decyzji. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że jej jedynym źródłem dochodu jest renta rodzinna, a ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem i zadłużeniem.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z kosztów sądowych, 2) ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą z kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata. M. P. ([...] lat), wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, wyjaśniając na urzędowym formularzu, że wnosi o ustanowienie adwokata. Zwróciła się dodatkowo z prośbą o wyznaczenie adw. J. K. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 marca 2014 r. (k. [...]) ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł. Do wniosku dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 27 czerwca 2013 r. (k. [...]) oraz odcinek renty za marzec 2014 r. (k. [...]). We wniosku M. P. wskazała, że jest osoba niepełnosprawną, nieporadną życiowo; w sporządzeniu skargi pomagała jej osoba trzecia, skarżąca nie rozumie dokładnie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na znaczne problemy z poruszaniem się, jej stawienie się w sądzie może być trudne do zrealizowania. W związku z tym wniosła o ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] synem, który nie otrzymuje żadnych dochodów (jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku). Syn opiekuje się skarżącą. Źródłem utrzymania M. P. jest renta rodzinna w wysokości netto [...] zł (brutto [...] zł, przekaz pocztowy renty za marzec 2014 r. k. [...]). Skarżąca posiada mieszkanie spółdzielcze o powierzchni [...] m2, nie wykazała oszczędności, innych nieruchomości ani wartościowych rzeczy ruchomych. Odnośnie do miesięcznych wydatków na konieczne utrzymanie wyjaśniła, że komornik pobiera [...] zł, skarżąca opłaca czynsz w kwocie [...] zł, energię elektryczną w kwocie [...] zł oraz ponosi koszty leczenia w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała na zadłużenie w banku i w spółdzielni. Stwierdziła, że na życie pozostaje niewielka kwota. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek M. P. należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Okoliczności podane we wniosku uzasadniają stwierdzenie, że wnioskodawczyni należy do takich osób, w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona wyżej sytuacja rodzinna i finansowa skarżącej i jej syna nie pozwala na poczynienie oszczędności. Wobec powyższego, uznając, że wnioskodawczyni wykazała istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie. Odnosząc się do wniosku skarżącej o wyznaczenie adwokata w osobie adw. J. K., należy wyjaśnić skarżącej, że wyznaczenie konkretnej osoby adwokatem należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej (art. 253 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło