I SA/Sz 3/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2012 r. wniosku J.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci: 1) zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka S. J.O., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek o ustanowienie adwokata, podniósł, że jego zdaniem, w inny sposób nie może uzyskać dopłat unijnych do gruntów, które, jak zaznaczył, użytkował w 2010 roku. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach, a także dodatkowych dokumentów, nadesłanych przez Skarżącego wynika, co następuje. Skarżący (60 lat) prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma na utrzymaniu innych osób. Źródłem utrzymania Skarżącego jest zasiłek chorobowy z KRUS w wysokości [...] zł (zaświadczenie KRUS k.29), zasiłek okresowy z pomocy społecznej z tytułu długotrwałej choroby w kwocie [...] zł miesięcznie (decyzja – k 28) oraz jednorazowe świadczenie z opieki społecznej na zakup posiłku lub żywności za kwotę [...] zł (decyzja z 1 lutego b.r. k-27). Odnośnie do majątku, J.O. wskazał na dom o powierzchni 100 m², dodając, że jest on zniszczony w 95 % oraz na nieruchomość rolną o powierzchni 1,5 ha. Skarżący nie wykazał posiadania zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), ani też wartościowych rzeczy ruchomych. Skarżący przedłożył fakturę z apteki z 8 lutego b.r. potwierdzającą zakup leków za kwotę [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Należy zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca nałożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu (referendarzowi sądowemu) rozpoznającemu wniosek. Należy w tym miejscu wyjaśnić także, iż instytucja przyznania prawa pomocy jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, a także gdy wnioskodawca ze względu na nadzwyczajne okoliczności np. takie jak stan zdrowia, sytuację osobistą, rodzinną, wiek, zawód, nie ma realnych możliwości wykorzystania swej zdolności zarobkowej, albo nie korzysta z niej z przyczyn społecznie uzasadnionych – może zwrócić się o dofinansowanie udziału w postępowaniu sądowym przez Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego w oświadczeniu, jak i wynikające z przedłożonych dokumentów okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Skarżący w sposób dostateczny wykazał, iż w jego przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym świadczy przede wszystkim sytuacja osobista i materialna skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.