I SA/Sz 301/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T K o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za okres od marca do maja 2005 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. skarżący T K wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za okres od marca do maja 2005 r. wraz z odsetkami. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 25 marca 2011 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł od wniesionej skargi wraz z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało przesłane listem poleconym na wskazany w skardze adres skarżącego. Przesyłka była dwukrotnie awizowana – w dniach 31 marca 2011 r. i 8 kwietnia 2011 r. (o czym powiadomiono skarżącego umieszczając stosowne zawiadomienie w skrzynce listowej), a następnie w dniu 16 kwietnia 2011 r. została zwrócona przez Urząd Pocztowy do nadawcy jako nie podjęta w terminie. Doręczenie powyższej przesyłki nastąpiło w dniu 14 kwietnia 2011 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) a zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 21 kwietnia 2011 r. W dniu 29 kwietnia 2011 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kasie tut. Sądu. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę na postawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z uwagi na nieuiszczenie wpisu w terminie. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 10 czerwca 2011 r. Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. (wpływ do Sądu 16 czerwca 2011 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi ewentualnie o uznanie daty 29 kwietnia 2011 r. za skuteczną datę uiszczenia wpisu sądowego. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż brak jest jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi bowiem o tym, iż został wezwany do uiszczenia wpisu dowiedział się dopiero w dniu 29 kwietnia 2011 r. kiedy udał się do sekretariatu Sądu w celu ustalenia czy została przekazana skarga przez organ. Wówczas dowiedział się o wydanym zarządzeniu do uiszczenia wpisu od skargi, którego nie otrzymał, i niezwłocznie uiścił wpis w kasie Sądu. Wnioskodawca oświadczył, iż od dnia 21 lutego 2011 r. tj. od dnia sporządzenia skargi do dnia 29 kwietnia 2011 r. nie miał żadnej wiedzy co do czynności podejmowanych przez Sąd. Nie otrzymał również zawiadomień dotyczących wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, zaś do Sądu udał się z własnej inicjatywy w celu zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem wnioskodawcy wyłączną odpowiedzialność za niedoręczenie wezwania do uiszczenia wpisu ponosi doręczyciel tj. Poczta Polska. Jak wskazał skarżący zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki poleconej na posesji przy ul. B w S nie mogło zostać umieszczone w skrzynce listowej bowiem podczas ostatniej zimy skrzynka pocztowa znajdująca się na frontowym płocie posesji została uszkodzona i zdemontowana zaś nowa skrzynka został nabyta dopiero w dniu 5 maja 2011 r. i zamontowana po tej dacie. Na dowód skarżący dołączył oświadczenie J K z dnia 15 czerwca 2011 r. oraz dowód zakupu skrzynki pocztowej w dniu 5 maja 2011 r. Ponadto skarżący podniósł, iż w dniu 31 marca 2011 r., tj. w pierwszym dniu awizowania przesyłki sądowej, odebrał w tej samej placówce pocztowej, która "rzekomo" pozostawiła w skrzynce oddawczej w tym samym dniu na posesji przy ulicy B zawiadomienie o możliwości odbioru przedmiotowej przesyłki sądowej, trzy inne przesyłki, a pracownik placówki pocztowej nie wydał wnioskodawcy wezwania do uiszczenia wpisu mimo, iż przepisy wykonawcze i wewnętrzne Poczty Polskiej nakazują wydawanie wszystkich przesyłek poleconych, nawet tych, co do których nie przedłożono stosownego zawiadomienia. Podsumowując wnioskodawca wskazał, iż nie miał interesu aby uchylać się od odbioru wezwania z uwagi na świadomość skutków fikcji prawnej doręczenia. Do wniosku dołączono fotokopie potwierdzeń odbioru w dniu 31 marca 2001 r. przesyłek poleconych nadanych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego oraz kopię reklamacji złożonej do Poczty Polskiej celem wyjaśnienia przyczyn niedoręczenia przesyłki sądowej zwierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na zarządzenie sądowe Poczta Polska nadesłała kopię odpowiedzi udzielonej skarżącemu na jego reklamację, w której stwierdzono, iż przeprowadzona analiza przesyłek poleconych nadchodzących do skarżącego w okresie od 20 marca do 30 kwietnia 2011 r. wykazała, iż w badanym okresie pod adresem skarżącego nadeszło 10 przesyłek poleconych, z których 1 została doręczona przez listonosza, a jej odbiór pokwitowała J K. Na pozostałe 9 przesyłek zostały wystawione zawiadomienia, na podstawie których skarżący odebrał 8 przesyłek poleconych. Przesyłka sądowa nr [...], będąca przedmiotem reklamacji, została zwrócona w dniu 16 kwietnia 2011 r. do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Odnośnie odbioru w dniu 31 marca 2011 r. przesyłek poleconych wskazano, iż skarżący odebrał w tym dniu 5 przesyłek poleconych w godzinach pomiędzy 08:00 a 09:00 zaś przesyłka nr 1[...] (zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu) była w tym momencie w opracowaniu i przygotowywaniu do wydania listonoszowi w rejon doręczeń stąd też nie mogła ona być w tym czasie widoczna "w systemie okienkowym" przez asystenta wydającego przesyłki zaś listonosz nie mógł wiedzieć, iż skarżący przebywa w tym momencie na terenie urzędu pocztowego. Wskazano także, iż listonosz obsługujący rejon ulicy B zawsze doręcza pocztę do skrzynki oddawczej i nie przypomina sobie, aby przez kilka miesięcy nie było na posesji skarżącego w ogóle skrzynki oddawczej. Wobec powyższego stwierdzono, iż w trakcie doręczania i przechowywania przedmiotowej przesyłki nie popełniono nieprawidłowości. Pismem z dnia 14 lipca 2011 r. skarżący podtrzymał swój wniosek. W dniu 19 lipca 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym wskazano na konieczność zbadania przez Sąd przyczyn braku odbioru przesyłki pocztowej kierowanej do skarżącego przez Sąd. Ponownie podniesiono, iż od połowy marca do 5 maja 2011 r. na posesji skarżącego nie było zawieszonej skrzynki oddawczej. Wskazano także, iż oświadczenie listonosza o zostawianiu przesyłek w skrzynce oddawczej jest nieprawdziwe, bowiem ewentualnie mógł doręczać awiza dorosłym domownikom, a ponadto nie jest w jego interesie przyznawać się do popełnionych błędów z uwagi na zagrożenie ukarania karą dyscyplinarną. Do pism dołączono oświadczenia J K oraz B K o braku skrzynki pocztowej na posesji skarżącego w okresie od połowy marca do 5 maja 2011 r. oraz kserokopie reklamacji złożonych do Urzędu Pocztowego celem wyjaśnienia doręczenia kolejnej przesyłki poleconej oraz ponowne rozpatrzenie reklamacji dotyczącej przesyłki sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek taki złożyć należy w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodabniając przy tym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiały stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazać należy, iż postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2011 r., a zatem w tym dniu dowiedział się on o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W tej sytuacji złożony w dniu 16 czerwca 2011 r. przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Jednocześnie z wnioskiem skarżący uiścił także wpis od skargi w wysokości [...] zł. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał na brak skrzynki oddawczej na posesji przy ulicy B w okresie od połowy marca 2011 r. do 5 maja 2011 r. w związku z czym doręczyciel nie mógł zostawić zawiadomienia o przesyłkach poleconych (w tym o przesyłce sądowej zwierającej wezwanie do uiszczenia wpisu) w skrzynce oddawczej. Zdaniem Sądu powyższy fakt nie został przez skarżącego uprawdopodobniony albowiem jak to wynika z pisma poczty z dnia 4 lipca 2011 r. na posesji skarżącego była skrzynka oddawcza. Powyższe potwierdza fakt odebrania przez skarżącego w okresie od 20 marca do 30 kwietnia 2011 r. na 9 przesyłek poleconych 8 z nich oraz fakt, iż jedyną nieodebraną przesyłką była przesyłka z Sądu. Nadto nadesłane przez skarżącego fotokopie potwierdzeń odbioru w dniu 31 marca 2011 r. przesyłek poleconych nadanych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego również potwierdzają fakt posiadania przez skarżącego skrzynki oddawczej albowiem na potwierdzeniach tych zaznaczono, iż zawiadomienie o nich pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata. Skoro zatem skarżący odebrał w dniu 31 marca 2011 r. trzy przesyłki polecone (awiza w dniach 24 i 28 marca 2011 r., na których zaznaczono, iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata), to potwierdza to zatem fakt istnienia takiej skrzynki na posesji skarżącego oraz to, iż miał on wiedzę o tych przesyłkach. Dodatkowo należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w piśmie Poczty, iż w czasie, gdy skarżący odbierał w dniu 31 marca 2011 r. przesyłki polecone w godzinach 8.00-9.00 to przesyłka polecona Sądu, zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu, była przygotowywana do wydania listonoszowi, który w tymże dniu dokonał pierwszego jej awizowania. W tym zakresie wskazać należy na uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5 poz. 34), w którym w § 14 ust. 1 wskazano, iż jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego stwierdzi się nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do ich odbioru, o których mowa w art. 26 ustawy, zawiadomienie o próbie doręczenia wraz z informacją o terminie ich odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka lub przekaz pocztowy są przechowywane, operator pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Stosownie natomiast do § 38 ust. 1 przesyłki lub przekazy pocztowe operator wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru". Stosownie do ust. 3 bieg terminu odbioru rozpoczyna się: 1) dla przesyłek i przekazów pocztowych nadanych na poste restante - od dnia następnego po dniu nadejścia przesyłki lub przekazu pocztowego do placówki oddawczej; 2) dla przesyłek i przekazów pocztowych innych niż wymienione w pkt 1 - od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 14 ust. 1; Reasumując, w ocenie Sądu, wskazana przez skarżącego okoliczność nie uprawdopodobniła jego braku winy w uchybieniu terminu. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.