I SA/Sz 301/18

PostanowienieWSA w Szczecinie2018-10-10

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby modyfikację wcześniejszego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 165 PPSA, postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, a sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. N. złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargami na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące wznowienia postępowania w sprawie podatku VAT. Wcześniejsze postanowienia referendarza sądowego odmówiły przyznania prawa pomocy. Po oddaleniu skargi przez WSA i złożeniu skargi kasacyjnej, skarżący ponownie złożył wniosek o prawo pomocy, wskazując na niskie dochody i posiadanie dwóch mieszkań. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja skarżącego nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnych postanowień odmawiających prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnych postanowień starszego referendarza sądowego z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Sz [...] i I SA/Sz [...], odmawiających skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg M. N. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do grudnia 2012 r. - z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnych postanowień starszego referendarza sądowego z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Sz [...] i I SA/Sz [...], odmawiających skarżącemu przyznania prawa pomocy. . Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Skarżący M. N., w związku ze skargami na opisane wyżej decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniami z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] i SA/Sz [...] starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Sz [...], I SA/Sz [...] i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Sz [...]. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] Sąd oddalił skargę. Występując ze skargą kasacyjną od ww. wyroku, skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sadowy biorąc pod uwagę, że w polu 5 formularza PPF nawiązuje do kosztów sądowych uznał, że wniosek ten dotyczył prawa pomocy w zakresie częściowym. Należny wpis od skargi kasacyjnej w sprawie wynosi [...] zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, tak jak w poprzednim wniosku o prawo pomocy, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż uzyskuje wynagrodzenie w wysokości minimalnej płacy, a także dochody z wynajmu lokali w łącznej kwocie [...]zł, które w całości przeznacza na spłatę kredytów mieszkaniowych, zabezpieczonych hipoteką. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że nie ma osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe. W oświadczeniu o majątku skarżący podał, że posiada dwa mieszkania o pow. [...] m kw. i wartości [...] zł oraz [...] m kw. i wartości [...] zł, innego majątku w postaci nieruchomości zgromadzonych zasobów pieniężnych, praw majątkowych skarżący nie wykazał. Skarżący podał, że jego stałe wydatki wynoszą [...] zł, a zobowiązania kredytowe [...] zł. Ze względu na to, że skarżący przedłożył dokumenty źródłowe obrazujące jego sytuację finansową do innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy (I SA/Sz [...]) referendarz sądowy odstąpił od ponownego wzywania skarżącego w niniejszej sprawie, dokonując ustaleń na podstawie akt sprawy I SA/Sz [...]. I tak, skarżący w 2017 r. zadeklarował roczne przychody z najmu w wysokości [...] zł, przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, dochód w wysokości [...] zł (wg [...], [...]). Obroty i saldo środków pieniężnych na rachunku bankowym skarżącego w okresie od [...] r. do [...] r. wynosiły: saldo początkowe [...] zł; końcowe: [...] zł, obciążenia [...] zł, uznania [...] zł. Z zaświadczenia pracodawcy skarżącego z dnia [...] r. o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, wynika, że skarżący jest zatrudniony na czas nieokreślony, w wymiarze [...] etatu i uzyskał w okresie od [...] r. do [...] r. wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto; skarżący nie znajduje się w okresie wypowiedzenia, pensja skarżącego jest wolna od zajęć sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe (opisane wyżej postanowienia z dnia [...] r.), które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowały swą prawną moc. Prawomocnymi postanowieniami z dnia [...] r. wydanym w sprawach I SA/Sz [...] i [...] referendarz sądowy WSA w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym częściowym zakresie obejmującym koszty sądowe. Wobec powyższego złożony następnie w związku ze skargą kasacyjną kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Przypomnieć jeszcze wypada, że stosownie do 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Oceniając ponowny wniosek skarżącego w sprawie należało stwierdzić, że sytuacja jego nie uległa zmianie, tym samym nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnych postanowień w przedmiocie prawa pomocy wydanych w sprawie. Z przedstawionych we wniosku informacji wynika, że skarżący jak dotychczas jest kawalerem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszkając z rodzicami (niezmieniony adres: ul. [...], K.). Nadal posiada dwa źródła utrzymania: wynajem dwóch mieszkań oraz dochód z wynagrodzenia za pracę (wolne od zajęć sądowych). Uzyskuje stały dochód z ww. źródeł w wysokości średnio ok.[...] zł brutto miesięcznie. Dochód ten w całości przeznaczany jest na własne potrzeby skarżącego, w tym na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem ([...] zł) oraz spłatą kredytów (według oświadczenia skarżącego kwota [...]zł miesięcznie, a miesięczna udokumentowana rata do [...] wynosi [...] zł). Stan majątkowy również nie uległ zmianie - skarżący posiada dwa mieszkania. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, sprowadzających się do wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło