I SA/Sz 302/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty za 2008 r. i I, II, III, i IV raty za 2009 r. uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...]wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 165a i 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydane na podstawie art. 165a ustawy Ordynacja podatkowa postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty za 2008 r. i I, II, III, IV raty za 2009 r. Uzasadniając postanowienie organu pierwszej instancji, wskazano, że R. B. złożył 16 lutego 2010 r. wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości za lata 2007 – 2009. Organ podatkowy z urzędu posiadał informację o toczącym się postępowaniu w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości obejmującego III i IV ratę za 2008 rok oraz I, III i IV ratę za 2009 rok. Odnośnie umorzenia II raty podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł wskazano w uzasadnieniu decyzji, że w tej sprawie została wydana decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] znak [...]. Okoliczności powyższe stanowiły przyczyny odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. W zażaleniu na wyżej opisane postanowienie podatnik podniósł okoliczności uzasadniające, jego zdaniem, umorzenie zaległości podatkowych. Organ podatkowy drugiej instancji, przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. SKO stwierdziło dalej w uzasadnieniu postanowienia, że na dzień złożenia wniosku dotyczącego umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2007- 2009 oraz wydania zaskarżonego postanowienia toczyło się już postępowanie w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, wszczęte na wniosek podatnika odpowiednio: - w sprawie III raty podatku od nieruchomości za 2008 rok - wniosek podatnika z dnia 28.10.2008 r. - decyzją z dnia [...]. znak: [...]Burmistrz Gminy odmówił R. B. umorzenia zaległości z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2008 rok, - w sprawie IV raty podatku od nieruchomości za 2008 rok - wniosek podatnika z dnia 22.12.2008 r. - decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Gminy odmówił R. B. umorzenia zaległości z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2008 rok, * w sprawie I raty podatku od nieruchomości za 2009 rok - decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Gminy odmówił R. B. umorzenia zaległości z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2009 rok, * w sprawie III raty podatku od nieruchomości za 2009 rok - decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Gminy odmówił R. B. umorzenia zaległości z tytułu III raty podatku od nieruchomości za 2009 rok, * w sprawie IV raty podatku od nieruchomości za 2009 rok - decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Gminy odmówił R. B. umorzenia zaległości z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2009 rok. Wskazano nadto, że postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone przez R. B. postanowienie z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości za 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. R. B. wyżej opisane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] zaskarżył, składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawa, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego polegające na niezgodności pomiędzy sentencją postanowienia a jego uzasadnieniem, skutkujące koniecznością wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 165a § 1). Z akt sprawy wynika, że przeprowadzając wstępne badanie złożonego wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że w odniesieniu do wskazanych zaległości (III i IV rata za 2008 rok oraz I, II, III, IV rata za 2009 rok), istnieją okoliczności uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie ich umorzenia, co doprowadziło w konsekwencji do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty za 2008 r. i I, II, III, IV raty za 2009 r. Okoliczności te nie były kwestionowane przez podatnika; składając zażalenie R. B. przedstawił jedynie argumentację mającą przekonać organ do podjęcia decyzji umarzającej w/w zaległości. Na skutek przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy, zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy w/w postanowienie organu pierwszej instancji w całości. Z przepisu art. 217 Ordynacji podatkowej wynika, że niezbędnymi elementami postanowienia są m. in. powołanie podstawy prawnej (art. 217 § 1 pkt 4), rozstrzygnięcie (art. 217 § 1 pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, m.in. w przypadku, gdy na postanowienie służy skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie ( art.217 § 2). Na mocy odpowiedniego stosowania przepisu art. 210 § 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej wskazać należy, że uzasadnienie faktyczne postanowienia zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia stanowiąc jego integralną część. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy sentencją postanowienia a jego uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż uzasadnienie postanowienie ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. Te dwa elementy postanowienia muszą być ze sobą ściśle powiązane, komplementarne względem siebie, a celem argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu jest nie tylko odtworzenie procesu stosowania prawa przez organ, co umożliwia sądową kontrolę legalności decyzji, lecz także powinno być ono tak sporządzone, aby ściśle wiążąc się z przedmiotem i sposobem rozstrzygnięcia zmierzało do przekonania strony o jego zasadności. Przedstawionych wymogów zaskarżone postanowienie nie spełniło. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości. Zakres orzekania w sprawie obejmował III, IV ratę podatku za 2008 r. oraz I, II, III, IV ratę za 2009 rok. Organ odwoławczy podejmując w/w rozstrzygnięcie obowiązany był wyjaśnić przyczyny pozbawienia podatnika prawa do prowadzenia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia wskazanych wyżej należności. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadności odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w odniesieniu do II raty podatku od nieruchomości za 2009 rok. Między sentencją zaskarżonego orzeczenia, a jego uzasadnieniem, pozostaje sprzeczność, której to Sąd nie mógł wyjaśnić na podstawie nadesłanych akt. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu II instancji była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości z tytułu III i IV raty podatku za 2008 rok i I, II, III, IV raty za 2009 rok. Organ utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w całości. Natomiast z uzasadnienia wynika, że w ocenie organu odwoławczego organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu III, IV raty podatku od nieruchomości za 2008 rok oraz I, III, IV raty podatku od nieruchomości za 2009 r. Z kolei uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie II raty podatku od nieruchomości za 2009 r. powołano się na uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji z [...] nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Z jednej strony organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie (w całości), a z drugiej strony w uzasadnieniu wskazał, że postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji znak [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości za 2009 rok zostało przez SKO uchylone a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Z akt sprawy nie wynika, czy w/w postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]. dotyczące II raty jest nowym postanowieniem (jak wskazano oznaczone nr [...]), czy organ błędnie je oznaczając, odniósł się do zaskarżonego do SKO w niniejszym postępowaniu postanowienia nr [...]z [...]. W aktach niniejszej sprawy brak jest zarówno postanowienia Burmistrza z dnia [...] nr [...], jak i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...]` z dnia [...], a organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności, jakie legły u podstaw wskazanych wyżej orzeczeń. Przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie organ odwoławczy wyjaśni jakie podjęto czynności w sprawie z wniosku R. B. o umorzenie zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości i ponownie oceni zasadność podjętego przez organ podatkowy pierwszej instancji rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie II raty podatku od nieruchomości za 2009 rok, co znajdzie swoje odzwierciedlenie w prawidłowo uzasadnionym rozstrzygnięciu. Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 217 § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej orzec, jak w sentencji.