I SA/Sz 304/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-03
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wpisu do ewidencji producentów rolnych podmiotu ubiegającego się o wpis w kategorii „potencjalny beneficjent” z powodu braku możliwości ustalenia spełnienia definicji tego podmiotu, w sytuacji gdy nie jest to przesłanka odmowy określona w przepisach prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis do ewidencji producentów rolnych ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Organ nie ma prawa do merytorycznej weryfikacji danych wnioskodawcy na etapie wpisu. Odmowa wpisu może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach, takich jak posiadanie już nadanego numeru identyfikacyjnego lub brak możliwości uznania wnioskodawcy za producenta na podstawie zgłoszonych danych. Brak możliwości ustalenia spełnienia definicji „potencjalnego beneficjenta” z powodu kończącego się lub projektowanego programu rozwoju obszarów wiejskich nie stanowi takiej przesłanki.Stan faktyczny
Spółka H. E. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych w kategorii „potencjalny beneficjent” w celu zmiany danych. Organ pierwszej instancji potraktował wniosek jako nowy i wezwał spółkę do wyjaśnień dotyczących definicji „potencjalnego beneficjenta”. Po braku odpowiedzi, organ odmówił wpisu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji, który uznał, że nie można ustalić spełnienia przez spółkę definicji „potencjalnego beneficjenta” z uwagi na kończący się program rozwoju obszarów wiejskich. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi H. E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu M. z siedzibą w D. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej H. E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Do Biura Powiatu M. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 4 lipca 2013 r. wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów złożony przez H. E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), w celu zmiana danych, określając rodzaj producenta jako "potencjalny beneficjent".
Wniosek został podpisany przez Panią M. P.. Wniosek ten został potraktowany przez Organ pierwszej instancji, jako nowy wniosek złożony przez Skarżącą w celu nadania numeru identyfikacyjnego.
2. Skarżąca została wezwana w trybie art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej przywoływana jako: "k.p.a."), do złożenia wyjaśnień w zakresie spełniania definicji ‘potencjalnego beneficjenta’, jako podmiotu który może ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich.
Wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone w trybie przepisu art. 44 k.p.a.. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie w dniu 9 sierpnia 2013 r. zostało wystosowane do Skarżącej zawiadomienie na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. skutecznie doręczone w dniu 19 sierpnia 2013 r.
3. W dniu 25 sierpnia 2013 r., decyzją nr [..] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D. odmówił wpisu do ewidencji producentów w zakresie potencjalnego beneficjenta i nadania numeru identyfikacyjnego Skarżącej spółce. Decyzja została skutecznie doręczona w dniu 1 października 2013 r.
4. W dniu 18 października 2013 r. do Biura Powiatu M. wpłynęło odwołanie Skarżącej, w którym wskazuje, że żaden przepis prawa nie określa dodatkowych wymogów dla wpisu do ewidencji producentów wnioskodawcy w kategorii potencjalny beneficjent, a wspomniane w skarżonej decyzji wezwania nie miały żadnego znaczenia dla rozpoznania jej wniosku, wpisu bowiem się dokonuje na wniosek beneficjenta, a potencjalny beneficjent może złożyć wniosek do BP ARiMR lub złożyć wniosek o wpis do Ewidencji producentów razem z wnioskiem o pomoc w ramach naboru na konkretne działanie. Wybór czasu i procedury należy do wnioskodawcy. Organ pierwszej instancji próbuje, w opinii Skarżącej, ograniczyć uprawnienia do żądania wpisu podmiotu w ewidencji nie mając ku temu żadnych podstaw prawnych.
5. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 13 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2012, nr poz. 86, dalej przywoływana jako: "u.k.s.e.p."), Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 22 grudnia 2013 r. wydał decyzję nr[...] , którą utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
W opinii Organu pierwszej instancji, jak i odwoławczego, na dzień złożenia wniosku, jak i na dzień rozpatrywania odwołania, nie ma możliwości ustalenia spełnienia przez Skarżącą definicji "potencjalnego beneficjenta", wobec kończącego się Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 oraz będącego jeszcze w fazie projektu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, wobec czego również pojawia się wątpliwość w zakresie wnioskowania o wpis do ewidencji i celu Strony, szczególnie, że numer nadany w trybie ustawy ma na celu umożliwienie wnioskowania o pomoc w ramach działań, w ramach których aktualnie nie ma naborów lub też jeszcze nie są zakreślone kryteria w przyszłym programowaniu. Dodatkowo zakres działań wskazanych przez Skarżącą, jako tych w których pragnęłaby wnioskować o pomoc (często, według kryteriów określonych w przepisach szczególnych, niedostępnych dla niej, bądź ze sobą sprzecznych), w ocenie Organu II instancji wskazuje, że Skarżąca złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów niezasadnie. Słusznie też organ pierwszej instancji wskazał, że przepis art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.s.e.p. daje możliwość o ubieganie się o wpis do ewidencji wraz ze złożeniem stosownego wniosku o przyznanie pomocy za pośrednictwem organu właściwego do przyznania pomocy w ramach tych działań.
6. Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu zarzucając naruszenie art. 13 w związku z art. 3 pkt 2 i 6a u.k.s.e.p., poprzez stwierdzenie, iż nie istniały w sprawie przesłanki do odmowy wpisu do ewidencji producentów skarżącej Spółki jako potencjalnego beneficjenta. W opinii Skarżącej treść definicji punktu 6a ma wielką pojemność pojęciową, do której zalicza się osobę prawną dla której prawo przewiduje możliwość ubiegania się przyznanie pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, o ile wykaże wolę wpisania się do rejestru.
7. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
8. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.k.s.e.p., określenie ‘producent’ oznacza producenta rolnego, organizację producentów, przetwórcę, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalnego beneficjenta.
Za ‘producenta rolnego’, zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 u.k.s.e.p., uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, lub c) posiadaczem zwierzęcia.
Z kolei na podstawie pkt 6a tego artykułu, ‘potencjalny beneficjent’ to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która może ubiegać się o przyznanie pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, niebędącą producentem rolnym, organizacją producentów, przetwórcą lub podmiotem prowadzącym zakład utylizacyjny.
Jednocześnie, w art. 11 ust. 1 u.k.s.e.p., ustawodawca wskazał, iż wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję.
Zgodnie z normą wyrażoną w art. 13 ust. 1 u.k.s.e.p., kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny.
9. Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu prawidłowa wykładnia ww przepisów sprowadza się do uznania, że wpis do ewidencji producentów nie ma charakteru konstytutywnego, lecz jest jedynie czynnością materialno-techniczną dokonaną na podstawie wniosku osoby, która odpowiada za rzetelność informacji wymaganych do uznania jej za producenta rolnego, bez obowiązku ich szczegółowego weryfikowania przez organ w chwili dokonania wpisu. Wydana na podstawie art. 13 ust. 1 decyzja o odmowie wpisu do ewidencji dotyczyć może sytuacji, gdy wnioskodawca ma już nadany numer ewidencyjny lub jeżeli na podstawie zgłoszonych przez niego danych nie może być on uznany za producenta (por. także wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 856/08).
Przy czym podkreślić należy, że Organ dokonuje w takim przypadku formalnej, nie merytorycznej weryfikacji zawartych we wniosku danych. Ta bowiem zostanie dokonana w ewentualnym przyszłym postępowaniu o przyznanie danej, konkretnej płatności.
10. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy wskazać należy, że przesłanką odmowy wpisu do ewidencji producentów nie może być fakt, że Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 kończy się a Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 jest jeszcze w fazie projektu.
Błędnie Organ z brzmienia art. 3 pkt 6a wywiódł, że możliwość ubiegania się o przyznanie pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich sprowadza się do ustalenia czy aktualnie prowadzony jest nabór wniosków do konkretnych programów.
Ustawodawca takiego warunku nie wprowadza, nie wskazuje też, że chodzi akurat o Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.
W ocenie Sądu także nie jest rolą Organu w postępowaniu o wpis do ewidencji producentów ocena zasadności składania wniosku o wpis. Strona bowiem ma prawo skorzystania z przysługującego jej uprawnienia do wnioskowania o wpis do ewidencji producentów, niezależnie od późniejszego wnioskowania i korzystania z pomocy w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich.
Rację należy przyznać Stronie Skarżącej, iż nie ma ani podstaw prawnych ani uzasadnienia do zbędnego nadużywania przez Organy władczych uprawnień szczególnie w postępowaniach rejestrowych, uproszczonych z samej natury rzeczy.
11. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Organ II instancji nie zawarł art. 3 pkt 6a u.k.s.e.p., mimo, że wniosek Skarżącej dotyczył wpisu jako potencjalnego beneficjenta a Organ takiego wpisu jej odmówił oraz nieprawidłowo przywołał art. 3 pkt 3 u.k.s.e.p., gdyż Skarżąca nie wnioskowała o wpis jako producent rolny lecz jako potencjalny beneficjent.
12. Za uzasadnione zatem Sąd uznał wskazywane przez Skarżącą naruszenie art. 13 w zw. z art. 3 pkt 2 i 6a u.k.s.e.p. i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").
13. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło