I SA/Sz 307/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi "W F." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku rolnego za 2008 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.), oraz art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm,), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] znak: [...]. Decyzją tą organ umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2008 rok w stosunku do Spółki z o.o. "W F" z siedzibą w S. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu 29 lipca 2009 r. podatnik złożył deklarację na podatek rolny za 2008 rok, w związku z dokonaną na zlecenie Spółki aktualizacją gleboznawczą klasyfikacji gruntów w działkach 100/1, 100/2, 100/3, 100/4, 100/5, 100/6 i 102 (która to działka została sprzedana i od 27 kwietnia 2009 r. stanowi własność osoby fizycznej). Złożona deklaracja dotyczyła całego 2008 roku. W załączeniu Spółka przedłożyła kserokopie decyzji Starosty znak: [...] z [...] zatwierdzającą aktualizację gleboznawczą klasyfikacji gruntów w/w działek, która stała się ostateczna w dniu 21 lipca 2009 r. Organ podatkowy w związku z treścią art. 6a ust. 1 ustawy o podatku rolnym, wezwał Spółkę do złożenia korekty deklaracji na podatek rolny na 2008 rok. Pomimo wezwania, podatnik nie złożył korekty, co zobligowało organ podatkowy do wszczęcia z urzędu postanowieniem znak: [...] z dnia [...] postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym za 2008 rok. Zdaniem organu podatkowego, dołączony do deklaracji wykaz zmian danych ewidencyjnych wskazuje, że w 2008 roku "W F" Sp. z o.o. była właścicielem gruntów, które nie podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym. "W F" Sp. z o.o. z siedzibą w S. w 2008 roku był właścicielem gruntów, które w ewidencji gruntów nie były sklasyfikowane jako użytki rolne. W związku z powyższym Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2008 rok umorzył albowiem uznał je za bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 11 stycznia 2010r. Spółka "W F" wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W złożonym odwołaniu Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 1 ustawy o podatku rolnym poprzez bezpodstawne wyłączenie z opodatkowania podatkiem rolnym gruntów rolnych użytkowanych na cele rolnicze. Jak również naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a także rozstrzygnięcie istniejących zdaniem organu podatkowego wątpliwości na niekorzyść podatnika. Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest umorzenie przez organ podatkowy I instancji postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2008 rok. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte albowiem "W F" Sp. z o.o. z siedzibą w S. złożył deklarację na podatek rolny na 2008 rok. Organ wyjaśnił, iż umorzenie postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu odwoławczego grunt może być przedmiotem jednego z trzech podatków: od nieruchomości, rolnego lub leśnego. W myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej inna niż działalność rolnicza. Oznacza to, że podatkowi rolnemu będą podlegały tylko takie grunty, które zostały odpowiednio sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. W myśl art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej mają one walor dokumentu urzędowego. Wypis z ewidencji stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W ocenie organu, z przywołanego przepisu wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do pominięcia tych danych w postępowaniu podatkowym i przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest wyłączone przeprowadzenie przeciwdowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Jednak organ zauważył, iż przepis powyższy nie odwołuje się do stanu rzeczywistego np. wykorzystania gruntu, ale do treści ewidencji. Zatem bez względu na to, czy wpis w ewidencji odpowiada temu do czego grunt jest wykorzystywany, dopóki w urzędowym rejestrze figuruje określone oznaczenie, wiąże ono organ podatkowy. Tym samym, nawet uzgodnienie treści ewidencji ze stanem rzeczywistym nie będzie miało skutku wstecznego. Dalej organ zauważył, iż w przedmiotowej sprawie dane z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek 102, 100/1, 100/2, 100/3, 100/4, 100/5, 100/6 i dane z ewidencji gruntów dotyczące działki 100/7 wskazywały, że sporne grunty w roku 2008 oznaczone były symbolami Ba, Bp i dr. Zgodnie z § 68 ust. 3 pkf 2, 4 i 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 21.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oznaczają odpowiednio tereny przemysłowe, zurbanizowane, tereny niezabudowane i drogi. Skarżąca Spółka zainicjowała zmianę danych w ewidencji, które zostały zatwierdzone decyzjami Starosty znak [...] oraz [...] z [...]. Stały się one ostateczne w dniu 21.07.2009 r. i od tego dnia zmiany w ewidencji gruntów mogą być stosowane przez organ podatkowy. Jednak zmian tych nie można zastosować z datą wsteczną. Stąd też w ocenie organu brak było podstaw prawnych do określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za rok 2008. Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji Prezydenta Miasta, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 1 ustawy o podatku rolnym poprzez bezpodstawne wyłączenie z opodatkowania podatkiem rolnym gruntów rolnych użytkowanych na cele rolnicze - art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a także rozstrzygnięcie istniejących zdaniem organu podatkowego wątpliwości na niekorzyść podatnika, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez Stronę. Uzasadniając skargę, Spółka wskazała, iż organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. W szczególności skarżąca domaga się przeprowadzenia dowodów przeciwko danym wynikającym z wpisu do ewidencji i ustalenia sposobu wykorzystania gruntu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 sąd może stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - w tym konkretnym przypadku w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej . Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze. W myśl art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej powodem stwierdza nieważność decyzji jest stwierdzenie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zasadniczym powodem stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji stało się dostrzeżone przez Sąd, a nie podniesione w skardze naruszenie prawa materialnego. Otóż organy podatkowe rozpoznając przedmiotową sprawę nie dostrzegły materialnoprawnych skutków, które wywołała złożona przez Spółkę w dniu 29 lipca 2009 r. deklaracja w której Strona zadeklarowała wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2008r. Zgodnie z art. 6a ust. 8 pkt 1-3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.06 nr 136 poz. 969 j.t. z póź. zm. ) osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Lasów Państwowych są obowiązane, składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia gruntów deklaracje na podatek rolny na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; odpowiednio skorygować deklaracje, w razie zaistnienia zmian, o których mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmian; wpłacać w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego obliczony w deklaracji podatek rolny na rachunek budżetu właściwej gminy w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Tym samym w świetle art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.2005. Nr.8 poz. 60 t. j ze zm.) zobowiązanie w podatku rolnym w stosunku do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje z mocy prawa i płatne jest w terminach określonych wyżej. W tym miejscu należy odwołać się do regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej dotyczących skutków złożenia deklaracji podatkowej. Zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Natomiast w myśl art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W pełni uzasadniony jest zatem wniosek, iż dopóki deklaracja, nie zostanie zastąpiona decyzją organu podatkowego, dopóty to ona wskazuje na wysokość zobowiązania podatkowego. W konsekwencji należy przyjąć, że wynikający z deklaracji podatek rolny jest podatkiem należnym chyba, że właściwy organ podatkowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Jeżeli organ podatkowy nie zgadza się z wyliczoną przez podatnika w deklaracji kwotą zobowiązania podatkowego, winien wówczas sam określić to zobowiązanie w decyzji podatkowej, co wynika z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Dopóki organ tego nie uczyni, dopóty nie może przyjąć innego zobowiązania podatkowego, niż wynikające ze złożonej przez podatnika deklaracji. Decyzja określająca prawidłową wysokość zobowiązania wydawana jest zawsze wtedy gdy podatnik w sposób niewłaściwy wykona ciążące na nim obowiązki w zakresie samoobliczenia lub też w ogóle ich nie wykona – niewłaściwie ustali podatkowoprawny stan faktyczny lub też dokona nieodpowiedniej interpretacji prawa podatkowego. Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt niniejszej sprawy, skoro "W F" Sp. z o.o. złożyła w dniu 29 lipca 2009 r. deklarację w której Strona zadeklarowała wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2008r., to zakwestionowanie danych wynikających z tej deklaracji może nastąpić tylko w decyzji określającej wysokość zobowiązania w prawidłowej wysokości. Skoro organ, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie zgadzał się z ustalonym przez Podatnika podatkowoprawnym stanem faktycznym to był obowiązany określić wysokość zobowiązania w prawidłowej wysokości. Uznanie przez organy obu instancji postępowania podatkowego w niniejszej sprawie za bezprzedmiotowe i w konsekwencji wydanie decyzji umarzającej to postępowanie doprowadziło do pozostawienia zobowiązania w podatku rolnym za rok 2008 w wysokości wynikającej z deklaracji złożonej przez Podatnika. Przepis art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje na materialnoprawne skutki złożenia deklaracji. Skoro w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie skorzystał z kompetencji określenia w drodze decyzji innej wysokości zobowiązania podatkowego, to nie mógł pominąć materialnoprawnego skutku zeznania podatkowego. W konsekwencji skoro organ, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z jednej strony zakwestionował wysokość zobowiązania zadeklarowaną przez Podatnika a z drugiej nie określił zobowiązania podatkowego w wysokości innej, niż to wynika ze złożonej przez podatnika zeznania, postąpił wbrew dyspozycji art. 21 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Stwierdzone uchybienie czyni przedwczesną ocenę zarzutów ujętych w skardze. W toku dalszych postępowania organy podatkowe uwzględnią powyższe stanowisko, a więc wydadzą rozstrzygnięcie określające prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za rok 2008. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekał na podstawie art. 200 p.p.s.a.