I SA/Sz 308/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba [spr.] Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. N. i J.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 z 1997r., poz. 926 wraz z póź. zm.), w związku z art. 2621 § 1, art. 2652 pkt 1 - ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U. nr 75 z 2001., poz. 802 z późn. zm.) Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania A.N. i J. N. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano następującą argumentację. W dniu [...] w Urzędzie Celnym A. N., działając przez pełnomocnika J. N. zgłosił do odprawy celnej nadwozie samochodu osobowego, które decyzją zawartą w dowodzie odprawy: DOC nr [...] zostało dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. W tym samym dniu Dyrektor Urzędu Celnego decyzją zawartą w DOC nr [...] dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym części i zespoły do pojazdu tej samej marki, sprowadzone przez J.N. W wyniku weryfikacji w/w odpraw celnych stwierdzono, że przedmiotowe części posłużyły do zmontowania samochodu, który następnie został zarejestrowany jako "składak" w Urzędzie Gminy pod numerem [...]. W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi zawartymi w DOC nr [...] z dnia [...] i DOC [...] z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...], uchylono decyzje zawarte w DOC i dokonano wymiaru należności celnych od sprowadzonego z zagranicy (nie zmontowanego) pojazdu samochodowego, objętego kodem [...]. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez J. N. i A.N., Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. W dniu [...] importerzy wystąpili z wnioskami o zmianę tego rozstrzygnięcia na podstawie art. 265 § 1 ustawy Kodeks celny. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...]. Po rozpatrzenia odwołań, organ celny II instancji decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie. Następnie pismem z dnia [...] pełnomocnik A. N. i J.N. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]. Dyrektor Izby Celnej, mając na uwadze, że decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosiły strony, została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] , która stała się ostateczna, swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] odniósł do decyzji II instancji. Odmawiając zatem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, stwierdził, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 2652 pkt 1 ustawy Kodeks celny, organ celny odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od powstania długu celnego. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji organ celny II instancji nie zmienił swojego stanowiska. Wyjaśniono, że ustawą z dnia 10 kwietnia 1999r. o zmianie ustawy Kodeks celny /Dz.U. Nr 40 , poz. 401/ wprowadzony został życie z dniem 21 maja 1999r. przepis art. 2652, który stanowi, że jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji . Wniosek pełnomocnika stron z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] został złożony pod rządami przytoczonego wyżej przepisu. Zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 2652 Kodeksu celnego stosownie do treści art. 289 ustawy, upoważnia do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w terminie 3 lat od dnia powstania długu celnego tj. od dnia powstania obowiązku uiszczenia cła, co jest równoznaczne z dniem wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Zatem gdyby ten termin, zgodnie z art. 2652 ustawy Kodeks celny, liczyć od dnia powstania długu celnego, wówczas upłynąłby on przed wejściem w życie omawianego przepisu. Zgodnie jednak z zasadą lex retro non agit /ustawa nie może działać wstecz/ - trzyletni termin należy liczyć od dnia [...] czyli od dnia wejścia w życie art. 2652. Skoro zatem wniosek taki został złożony w dniu [...], 3 letni termin został przekroczony i uzasadniało to zastosowanie art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygnięcia merytorycznego o zasadności takiego wniosku. Organ celny w takiej sytuacji nie dokonuje oceny okoliczności bądź dowodów, na jakie powołuje się strona. A. N. i J. N. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący podnoszą również, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] została wydana z naruszeniem art. 83 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1999r. Prawo celne. W skardze zarzucono również brak zastosowania art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że stosownie do art. 262 Kodeku celnego odsyłającego do Działu IV Ordynacji Podatkowej w sprawach celnych nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, Sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności , mających być podstawą wznowienia postępowania /art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W rozpoznawanej sprawie, żadna z takich sytuacji nie zachodzi. Odmawiając w 2004r. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] określającej skarżącym należności celne od sprowadzonego z zagranicy /nie zmontowanego/ pojazdu samochodowego, organ celny prawidłowo stwierdził, że upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego stanowi przeszkodę, która zamyka drogę do wszczęcia takiego postępowania /art. 2652 Kodeksu celnego/. Kwestię tę wyczerpująco wyjaśniono w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W związku z tym, w przypadku stwierdzenia negatywnej przesłanki do wszczęcia postępowania, organ nie miał obowiązku merytorycznego badania prawidłowości decyzji, której stwierdzenia nieważności domagali się skarżący. Dlatego na podstawie art. 151 cyt. ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd orzekł jak w sentencji.