I SA/Sz 316/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a: zwolnić skarżących od kosztów sądowych. B. K. i B. K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...], w sprawie ze skargi na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz z nadesłanych do akt dokumentów, a także z innych spraw sądowych, w których skarżący składali wnioski o przyznanie prawa pomocy (w tym m.in. o sygn. akt I SA/Sz 881/16, I SA/SZ 882/16, na którą powołują się skarżący w uzasadnieniu wniosku), wynika, co następuje. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność córki. W ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...], która jest zajęta przez komornika sądowego, który prowadzi egzekucję komorniczą na łączną wartość ponad [...] (na dzień [...] zadłużenie wobec banków i wierzycieli prywatnych - należność główna i odsetki bez kosztów egzekucyjnych). Nie posiadają żadnego innego majątku ani oszczędności. Skarżący mają znaczne zadłużenia także wobec ZUSu (na dzień [...] w kwocie [...]) oraz urzędu skarbowego (na dzień [...] należność główna plus odsetki plus koszty egzekucyjne w kwocie [...]). Mieszkanie skarżących jest zadłużone na kwotę [...]. Prowadzone są postępowania egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę B. K., z nieruchomości, z rachunku bankowego B. K.. B. K. nie posiada rachunku bankowego. Skarżący wskazali, że nie posiadają zdolności kredytowej. Skarżący w postępowaniach egzekucyjnych sądowych i administracyjnych składają skargi na czynności komornika oraz na czynności egzekucyjne. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. B. K. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: zaświadczenie PUP w K. z dnia [...]), pozostaje na utrzymaniu żony. Dochody B. K. z wynagrodzenia za pracę na stanowisku pielęgniarki w Szpitalu Regionalnym w K. wynoszą ok. [...] netto (bez potrącenia komorniczego). Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...], wydatki na leczenie - około [...] miesięcznie. Skarżący we wniosku wskazali nadto na trudną sytuację zdrowotną. Podniesiono również, że sytuacja skarżących, ich możliwości płatnicze, podlegały wielokrotnej ocenie WSA w Szczecinie i sądów powszechnych, które orzekały o zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych w zainicjowanych przez nich sprawach sądowych (chociażby postanowienia: I SA/Sz 881/16, I SA/Sz 882/16, I SA/Sz 227/17 z dnia [...], I SA/Sz 374/17 z dnia [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny wydane w [...], dołączone do akt sprawy I SA/Sz 227/17). Do akt niniejszej sprawy zostały nadesłane następujące dokumenty, aktualizujące sytuację skarżących: zaświadczenie PUP w K. z dnia [...] potwierdzające posiadanie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej; kopia rocznego zeznania podatkowego skarżącej za [...] (wykazała przychody ze stosunku pracy i z innych źródeł w kwocie [...], koszty uzyskania [...], dochód [...]); zaświadczenie pracodawcy skarżącej z [...] o wysokości wynagrodzenia netto za [...] (kwota [...]), [...]. ([...]), [...] ([...]) oraz o wysokości potrąceń komorniczych w tych miesiącach odpowiednio w kwotach [...],[...],[...]; pismo ZUS z dnia [...] dotyczące zadłużenia z tytułu składek na dzień [...]; pismo komornika sądowego przy SR w K. z dnia [...] informujące o sumarycznym stanie spraw na rzecz wierzycieli; sporządzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. "Lista spraw ze stanami zaległości na dzień [...]." Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiegają się skarżący w niniejszej sprawie – następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną sytuację majątkową, znajdująca potwierdzenie w dokumentach źródłowych, a także wysokość należnego wpisu od skargi w niniejszej sprawie ([...]) oraz pozostałe koszty, które mogą powstać w przyszłości w jej toku, należało stwierdzić, że skarżący wykazali, iż nie są w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. W szczególności wysokość miesięcznych dochodów dwuosobowej rodziny, wykazane obciążenia budżetu domowego, zadłużenie i zajęcia komornicze wynagrodzenia, zajęcie nieruchomości, brak oszczędności, a także stan zdrowia skarżących, świadczą, że zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżących od wpisu sądowego i innych kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.