I SA/Sz 319/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-29
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wiarygodny i kompletny swojej trudnej sytuacji majątkowej, co jest warunkiem koniecznym do przyznania takiego zwolnienia zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R. B.-M. złożyła wniosek o zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zarzutu przedawnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazała dochody z umowy o pracę oraz brak majątku, a następnie przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody i sytuację majątkową, w tym zeznania podatkowe, zaświadczenie o zatrudnieniu oraz oświadczenia o wydatkach. Sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, jednak nie dostarczyła wszystkich wymaganych dokumentów, a przedstawione dane były niepełne i niewiarygodne.Rozstrzygnięcie
Odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B.- M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutu przedawnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącej R. B. M. składając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 319/11 wystąpił z wnioskiem o przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Składając wniosek na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni wykazała, że osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł miesięcznie brutto, nie posiada majątku ruchomego, nieruchomości, ani też oszczędności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wnioskodawczyni nie wykazała osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Następnie, wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej, nadesłała:
1. Kserokopię zeznania podatkowego za 2010 r. PIT-36L i PIT-37, w których zadeklarowała dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, podatek do zapłaty w kwocie [...] zł, dochód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, nadpłatę w kwocie [...] zł.
2. Informację dotyczącą bieżących (na dzień 23 września 2011 r.) środków finansowych znajdujących się na rachunku bankowym: w Banku PKO BP w kwocie [...] zł oraz o zadłużeniu w kwocie [...] zł na rachunku bankowym prowadzonym przez mBank.
3. Oświadczenie o wydatkach na utrzymanie siebie w kwocie [...] zł miesięczne. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie opłaca rachunków związanych z utrzymaniem lokalu w którym mieszka, a ww. środki przeznacza na konsumpcję oraz odzież, leki, środki higieniczne.
4. Zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach, w którym pracodawca K. T.B. S. Sp. z o.o. zaświadcza, że R. B. M. pracuje na stanowisku prezesa Spółki, jest zatrudniona na czas nieokreślony, a jej wynagrodzenie miesięczne wynosi średnio [...] zł miesięcznie za ostatnie 6 miesięcy.
5. Oświadczenie, iż zakończyła działalność gospodarczą z dniem 31 sierpnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa, a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004).
Powyższy pogląd znajduje również oparcie w orzecznictwie sądowym. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy zatem uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki.
Należy zauważyć, że dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Powinna ona także w ramach swoich możliwości przedstawić wszelkie niezbędne i prawidłowo udokumentowane dane, które pozwolą przychylić się do wniosku.
W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, że nie ma możliwości poniesienia kosztu sądowego w kwocie 100 zł, stanowiącego wpis od skargi kasacyjnej. Jej oświadczenia są niepełne, niejasne i nie poddają się weryfikacji, a to z kolei, uniemożliwia przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni zadeklarowała dochód miesięczny z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto. Ponieważ przedstawione we wniosku dane okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny oraz możliwości płatniczych, została wezwana do przedłożenia stosownych dokumentów, określonych w piśmie z dnia 12 września 2011 r., m.in. do nadesłania odpisów deklaracji złożonych w urzędzie skarbowym za 2011 r. w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Z przedłożonego zaświadczenia pracodawcy K. T. B.S. Spółki z o.o. wynika, że skarżąca pracuje w tej Spółce na stanowisku prezesa, a jej wynagrodzenie z tego tytułu wynosi [...] zł. Wnioskodawczyni nie wypełniła wezwania Sądu i nie nadesłała odpisów deklaracji złożonych w urzędzie skarbowym za 2011 r. w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną do końca sierpnia 2011 r. (wg oświadczenia). W tym miejscu wskazać należy, że w oświadczeniu nadesłanym na wezwanie Sądu wnioskodawczyni zadeklarowała miesięczną kwotę [...] zł na utrzymanie siebie, co znacznie przekracza kwotę wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowych nie wynika, aby wnioskodawczyni korzystała z linii kredytowych, a pozostawione na dzień 23 września 2011 r. środki finansowe w banku PKO BP wynoszą [...] zł. (saldo w banku mBank w kwocie – [...] zł). Powyższe w ocenie Sądu świadczy, że przedłożone dokumenty i oświadczenia o źródłach utrzymania i wysokości dochodów są niepełnie, niewiarygodne, co uniemożliwia Sądowi pełną oceną sytuacji materialnej wnioskodawczyni.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w tych okolicznościach sprawy, wnioskodawczyni nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przedłużenie wszystkich dokumentów i wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących stanu majątkowego, co nie pozwala przychylić się do wniosku. Wykonanie nałożonego zobowiązania jedynie wybiórczo i nieprzedstawienie pełnych danych, oznacza brak współdziałania strony z Sądem i nie pozwala uznać, że strona znajduje się w trudnej sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w kwocie [...] zł.
W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, dopóki wnioskodawczyni nie przedstawi pełnej informacji o swojej sytuacji majątkowej.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło