I SA/Sz 33/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-11-16

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w sytuacji gdy strona skarżąca powołuje się na nowe okoliczności dotyczące swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Nie istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli przedstawione przez stronę skarżącą nowe okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej nie są istotne i nie przesądzają o potrzebie innego rozstrzygnięcia. Wartości majątkowe i przychody spółki nadal przewyższają wysokość wpisu od skargi, a przedstawione dowody finansowe przeczą twierdzeniom o braku środków pieniężnych.
Stan faktyczny
Spółka B. z o.o. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Spółka powołała się na nowe okoliczności, takie jak wypowiedzenie umowy dzierżawy dotychczasowemu dzierżawcy i podpisanie nowej umowy, a także przedstawiła dane dotyczące swojej sytuacji finansowej, w tym straty za ostatni rok obrotowy i stan rachunków bankowych. Wcześniej, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało utrzymane w mocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16, o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz za okres od października do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 33/16, o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżąca B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej zwana: "Spółką", "Skarżącą"), po otrzymaniu ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że prowadzi działalność w zakresie wynajmu nieruchomości. Skarżąca wskazała, że zaistniała nowa okoliczność istotna dla przedmiotu sprawy, a mianowicie wypowiedzenie umowy dzierżawy dotychczasowemu dzierżawcy firmie P. Sp. z o.o. ze względu na nieopłacenie czynszu oraz podatku od nieruchomości i powstawanie coraz większego zadłużenia. Podniesiono także, że Spółka w wyniku poszukiwania nowego dzierżawcy podpisała umowę dzierżawy z firmą D.Sp. z o.o. z W., jednak efekt tego wynajmu pojawi się z końcem 2016 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Stan dwóch posiadanych rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Wskazano także, że spółka nie prowadzi kasy, zaś ponoszone koszty dotyczą utrzymania obiektu i zatrudnienia prezesa zarządu, przy czym wynagrodzenie z braku środków nie jest wypłacane. Spółka, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2016 r., (które, wskutek nieprawidłowego działania poczty, otrzymała dopiero w dniu 28 października 2016 r.) nadesłała następujące dokumenty: 1. kopię rocznego zeznania podatkowego CIT-8 za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., w którym zadeklarowała przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł; 2. kopię korekty deklaracji VAT-7 za I kwartał 2016 r., w której wykazano dostawę towarów, świadczenie usług w kwocie [...] zł, podatek należny w kwocie [...] zł, nabycie towarów i usług w kwocie [...] zł, podatek naliczony [...] zł, kwotę podatku do odliczenia [...] zł, nadwyżkę do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł; 3. kopię deklaracji VAT-7 za II kwartał 2016 r., w której wykazano dostawę, świadczenie usług w kwocie [...] zł, podatek należny [...] zł, nabycie towarów i usług w kwocie [...] zł, podatek naliczony w kwocie [...] zł, podatek naliczony do odliczenia w kwocie [...] zł, podatek do zapłaty w kwocie [...] zł; 4. wyciąg z rachunku w G. Banku za okres od 01.04.2016 r. do 30.04.2016 r., (saldo końcowe [...] zł); 5. wydruk z programu księgowego z dnia 04.11.2016 r. – Rachunek zysków i strat na dzień 30.06.2016 r., z którego wynika: przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, koszty działalności operacyjnej [...] zł, strata netto w kwocie [...] zł; 6. kopię bilansu na dzień 30.06.2016 r., z którego wynika: wartość aktywów trwałych w kwocie [...] zł, aktywa obrotowe [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, zobowiązania krótkoterminowe w kwocie [...] zł (kredyty, dostawy, podatki, wynagrodzenia). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na samym początku należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie zapadło już orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy dla Spółki. Mianowicie, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił zwolnienia Spółki od opłat sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 23 maja 2016 r. W związku z powyższym, wykorzystano w sprawie instytucję przewidzianą w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle z kolei brzmienia art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Zmiana, o której stanowi powołany art. 165 P.p.s.a. musi dotyczyć okoliczności będących przesłankami podjęcia określonego orzeczenia, a ponadto musi ona być istotna, tj. przesądzać o potrzebie innego rozstrzygnięcia w danym przedmiocie. Z uwagi na to, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest prawo pomocy, to wskazana w cytowanym art. 165 P.p.s.a. zmiana winna odnosić się do sytuacji majątkowej i dochodów, w sposób wskazujący na zasadność modyfikacji zapadłego wcześniej orzeczenia w tym zakresie. Mając więc na uwadze przytoczone regulacje prawne, jak też okoliczności wynikające ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy, należało stwierdzić brak potrzeby zmiany wspomnianego postanowienia referendarza sądowego z 7 kwietnia 2016 r. Wprawdzie faktycznie zmieniły się dane odnośnie do sytuacji finansowej Spółki w stosunku do tych podanych na potrzeby pierwszego z wniosków, jednakże nie przesądza to o konieczności uwzględnienia żądania Skarżącej i zwolnienia jej od opłat sądowych w całości. W pierwszym swoim wniosku o prawo pomocy spółka wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego to [...] zł, wartość środków trwałych to [...] zł, natomiast strata za ostatni rok obrotowy (2015) wynosiła [...] zł. Z kolei obecnie dane te przedstawiają się odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł (strata za 2016 r.). Z powyższego wynika, że w spółce zwiększyła się wartość środków trwałych. Natomiast tendencję zmniejszającą należy odnotować faktycznie odnośnie przychodów Spółki, które za 2015 r. wyniosły (wg rzs) [...] zł, zaś na dzień 30.06.2016 r. – [...] zł, choć należy zwrócić uwagę, że rok obrotowy jeszcze się nie zakończył, a spółka – jak sama podaje – spodziewa się przychodów z tytułu nowo zawartej umowy dzierżawy nieruchomości. Wbrew twierdzeniu strony okoliczność ta, w ocenie referendarza sądowego, nie może wpłynąć na zmianę stanowiska w zakresie zdolności spółki do poniesienia kosztów sądowych i zmianę postanowienia z dnia 7 kwietnia 2016 r. Wykazywane wielkości (kapitał zakładowy, aktywa trwałe, przychody) nadal przewyższają wysokość ciążącego aktualnie na Spółce wpisu od złożonej skargi w kwocie [...] zł. Trudno zatem argumentację w zakresie pogorszenia sytuacji finansowej związaną z przychodami z umowy dzierżawy uznać za uzasadniającą przyznanie Spółce żądanego zwolnienia. Ponownie należy też wskazać, że strata bilansowa nie oddaje faktycznego obrazu sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego, bowiem ma on prawem przewidziane możliwości równoważenia kosztów i przychodów celem zminimalizowania wysokości obciążeń podatkowych. Poza wskazanymi okolicznościami, pozostała część uzasadnienia wniosku Spółki praktycznie pokrywa się z tym, zawartym w pierwszym ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy – co do braku obrotów gotówkowych (nieprowadzenie kasy), oraz zerowego stanu rachunków bankowych, ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem obiektu, biura i zatrudnienia prezesa zarządu, zaległościami w wypłacie wynagrodzenia. Podane okoliczności są zbyt ogólnikowe, aby na ich podstawie wnioskować, że Skarżąca nie ma żadnych możliwości płatniczych, aby partycypować w kosztach sądowych. Ponadto, oświadczeniom o braku środków pieniężnych przeczą zgromadzone dokumenty księgowe oraz deklaracje VAT-7, z których wynika, że Spółka – wbrew twierdzeniom – obraca środkami pieniężnymi. Nie ulega też wątpliwości, że podawane okoliczności są związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, która zawsze wiąże się z określonym ryzykiem spoczywającym na spółce. Prowadzący taką działalność zawsze musi się więc liczyć z określonymi jej kosztami, w tym też związanymi z braniem udziału w postępowaniach sądowych. Różnego rodzaju spory sądowe są bowiem nieodłącznie związane z działalnością gospodarczą. Ze złożonego wniosku nie wynika, aby Spółka nie miała możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Spółka posiada majątek, cały czas występuje w obrocie. Z dostępnej w Internecie, a odnoszącej się do Spółki informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie wynikają żadne wpisy o rozwiązaniu Spółki, postępowaniu upadłościowym czy zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, jak wcześniej wskazywano, zakres działalności Skarżącej obejmuje nie tylko wynajem nieruchomości. Tymczasem jak dotychczas nie wykazano, że nie jest możliwe uzyskanie przychodów z innych źródeł niż najem. Spółka nie odniosła się również w jakikolwiek sposób do wskazywanej w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2016 r. możliwości dokapitalizowania jej przez wspólników. Dopłaty wspólników przewidziane są właśnie w razie, gdy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przechodzą trudności finansowe. Wobec tego, trudno oświadczenia o trudnej sytuacji finansowej uznać za uzasadniające przyznanie Spółce żądanego zwolnienia. Skarżąca nie wykazała, że nie ma, czy też nie może zdobyć dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych. W takiej sytuacji, a zatem wobec braku istotnej zmiany dotyczących Spółki okoliczności odnoszących się do jej sytuacji materialnej, uznano, że nie istnieją podstawy do modyfikowania zapadłego uprzednio w sprawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. o odmowie zwolnienia Spółki od opłat sądowych. Dlatego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło