I SA/Sz 333/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-05-16
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną, wskazując na niskie dochody, zadłużenie, chorobę i konieczność utrzymania dwóch córek.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.
Skarżący A.S. (ur. [...] r.), zamieszkały w [...]
wraz ze skargą na opisane wyżej pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie pozostawienia wniosku Skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wraz z urzędowym formularzem przedłożył m.in.: dodatkowe pismo stanowiące uzasadnienie wniosku, kopie dwóch odpisów aktu urodzenia córek, kopię decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 3 kwietnia 2017 r. przyznającej Skarżącemu zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 marca 2017 r. w kwocie [...] zł miesięcznie; kopię decyzji MOPR z dnia 3 kwietnia 2017 r. odmawiającej Skarżącemu przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat związanych z nauką na Wyższej Uczelni w tym opłat na czesne i na zakup książek z powodu ograniczonych środków finansowych Ośrodka; kopie zaświadczeń urzędu skarbowego z dnia 21 marca 2017 r. o dochodzie Skarżącego za 2016 r. w wysokości [...] zł oraz za 2015 r. w wysokości [...] zł; kopie zaświadczenia ZUS z dnia 14 listopada 2016 r. o nieopłaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2015 i 2016 rok; kopię umowy zlecenia L.B. zawartej na okres od 1 do 31 marca 2017 r. za kwotę brutto [...] zł; zaświadczenie lekarskie z dnia 17 stycznia 2017 r. o stanie zdrowia skarżącego i dokumenty związane z leczeniem Skarżącego i ponoszonymi w związku z tym wydatkami oraz kopie dwóch postanowień sądu powszechnego o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy.
W obszernym uzasadnieniu wniosku, powołując się na przepisy Konstytucji RP oraz przepisy prawa międzynarodowego, Skarżący wskazał na potrzebę pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu zrealizowania zadań skutecznej i bezpłatnej pomocy prawnej. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją ekonomiczną rodziny, wskazał na niedostatek, zadłużenie. Szeroko opisał stan swojego zdrowia, wskazał na wiele schorzeń, w tym brak sprawności prawej ręki po złamaniu nadgarstka w 2013 r. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną (ur. 1971 r.), na ich utrzymaniu są dwie córki w wieku 12 i 14 lat.
Skarżący podał, że źródłem jego dochodu jest prowadzona od siedmiu lat usługowa działalność gospodarcza w zakresie serwisu komputerowego. Dodał, że z uwagi na stan zdrowia wykonuje naprawy w zwężonym zakresie. Oświadczył, że jego miesięczne dochody kształtują się na poziomie [...] zł. Konkubina otrzymuje na wynagrodzenie w wysokości netto [...] zł miesięcznie i jest właścicielem samochodu[...] , wykorzystywanego do celów rodzinnych i zawodowych.
Wskazał, że większość wydatków stanowi utrzymanie, opłaty związane z wyżywieniem, edukacją, zakupem odzieży i opieką zdrowotną córek. Wskazał na zadłużenie.
Odnośnie do stanu majątkowego wskazał na dom o powierzchni [...] m2, położony na gruncie o powierzchni [...] m2. Nie wykazał ponadto żadnego majątku, oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych.
Skarżący podał, że nie posiada możliwości uzyskania dodatkowego dochodu z innych źródeł, ani wsparcia finansowego ze strony rodziny, czy znajomych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżący wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja finansowa Skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano Skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie Skarżącego, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło