I SA/Sz 335/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk(spr.),, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu Prezydent Miasta Sz. decyzją z dnia [...]r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), Uchwał Rady Miasta Sz. w sprawie podatku od środków transportowych: Nr [...] z dnia [...]r., Nr [...] z dnia [...]r. oraz Nr [...] z dnia [...] r. oraz upoważnienia Prezydenta Miasta Sz. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wydawania decyzji administracyjnych, określił M. P. i A. K. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za następujące lata: za rok [...] - w kwocie [...] zł, za rok [...] - w kwocie [...] zł, za rok [...] - w kwocie [...] zł, tj. łączną kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wymienionej powyżej decyzji, wskazując na treść art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ podatkowy pierwszej instancji podał, że podatniczki, jako właścicielki środków transportowych w postaci: naczepy [...] o nr rej. [...] o ładowności 22 ton oraz ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...] nie uiściły za lata [...] – [...] r. podatku od środków transportowych we wskazanej powyżej wysokości. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżące złożyły odwołanie, kwestionując zasadność określenia im podatku od środków transportowych, dot. ciągnika siodłowego marki [...]i zarzuciły zaskarżonej decyzji obrazę art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwiło im zajęcie stanowiska w sprawie i podniesienie merytorycznych zarzutów. Ponadto, odwołujące się podniosły także, że decyzja organu pierwszej instancji jest przedwczesna albowiem samochód, którego ona dotyczy korzystał ze zwolnienia od podatku od środków transportowych w oparciu o zakwalifikowanie go jako pojazdu specjalnego, co odzwierciedla stosowny wpis w dowodzie rejestracyjnym, a zatem, do czasu zweryfikowania decyzji w sprawie rejestracji tego pojazdu, zasadne byłoby wstrzymanie się z wydawaniem przez organ pierwszej instancji decyzji wymiarowej, dotyczącej podatku od środków transportowych. W odwołaniu podkreślono także, że nawet gdyby przyjąć zmianę kwalifikacji samochodu za właściwą, to strony nie powinny z tego tytułu ponosić ujemnych konsekwencji albowiem działały w zaufaniu do organów administracji i nie miały podstaw by przypuszczać, że decyzja kwalifikująca pojazd jako specjalny jest wadliwa. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu ww. odwołania M. P. i A. K., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych, będących właścicielami środków transportowych. Podmioty te są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych za dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku (art. 9 ust. 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku (art. 11 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że zwalnia się od podatku od środków transportowych między innymi tzw. pojazdy specjalne w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) pojazd specjalny jest to pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nieprzeznaczone do przewozu osób lub ładunków. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji podkreślono, że o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych decydują określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych cechy pojazdu, a nie klasyfikacja tego pojazdu wynikająca z dowodu rejestracyjnego. Zgromadzone natomiast w trakcie postępowania materiały dowodowe wyraźnie wskazują na to, że samochód marki [...] o nr rej. [...] posiada cechy ciągnika siodłowego, a nie pojazdu specjalnego. Także z przedłożonego do akt pełnomocnictwa z dnia [...]r. udzielonego M. P. przez A. K., celem zarejestrowania ciągnika siodłowego marki [...] wynika, zdaniem Kolegium, że podatniczki miały świadomość, że zakupiony przez nie pojazd nie jest pojazdem specjalnym. W dalszym ciągu uzasadnienia wskazano, że z materiałów uzyskanych w trakcie postępowania wynika, że dokonanie rejestracji tego auta jako pojazdu specjalnego było efektem oczywistej omyłki, jakiej dopuścił się pracownik Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego. Okoliczność ta nie spowodowała wygaśnięcia ciążącego na podatniczkach obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, który to podatek winny one uiszczać bez wezwania organu podatkowego. Organ odwoławczy przytoczył także treść przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, będący postawą do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji który stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Ponadto, zdaniem Kolegium, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a decyzja Prezydenta Miasta Sz. spełnia wymogi wynikające z art. 210 Ordynacji podatkowej. W skardze na tę decyzje skarżące ponownie podniosły zarzuty przytoczone wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, przede wszystkim podkreślając, że, ich zdaniem, do czasu wydania decyzji weryfikującej decyzję o zarejestrowaniu spornego pojazdu, naliczanie prawidłowego zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych jest przedwczesne, a organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnia podstawy odebrania zwolnienia od podatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z ustaleń przeprowadzonych w niniejszej sprawie wynika, że ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] został zarejestrowany po raz pierwszy w dniu [...] r. jako samochód specjalny. W dniu [...] r. M. P. i A. K., jako wspólniczki Spółki Cywilnej "A.-M." zakupiły ww. pojazd. Następnie, w dniu [...]r. decyzją wydaną, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz.602 ze zm.), art. 107 k.p.a. i art. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich strefach (Dz. U. Nr 36, poz. 224), po rozpatrzeniu wniosku M. P., wydano decyzję o zarejestrowaniu ww. pojazdu na stałe jako samochodu specjalnego. W okresie od [...] do [...] r. skarżące nie dokonywały żadnych wpłat tytułem podatku od środków transportowych w związku z czym, w dniu [...]r., Prezydent Miasta Sz. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od posiadania środków transportowych. W trakcie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania uzyskano informację z Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego, że sporny pojazd został błędnie zarejestrowany w dniu [...]r. jako samochód specjalny, pomimo faktu, że przedłożone do rejestracji dokumenty, a także wniosek dotyczył ciągnika siodłowego. Z zaskarżonej decyzji wynika, że ww. decyzja o zarejestrowaniu została sprostowana w dniu [...]r. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) zawarte zostały definicje samochodu ciężarowego oraz samochodu specjalnego (art. 2 pkt 36 i 42), a zgodnie z art. 71 ust. 1 tejże ustawy dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Wydanie tego dokumentu tj. dowodu rejestracyjnego właścicielowi pojazdu samochodowego następuje po dokonaniu (na wniosek właściciela) przez uprawniony organ rejestracji danego pojazdu na podstawie wymaganych, określonych w ustawie dokumentów (art. 71 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 cyt ustawy). Odnośnie dokonywania rejestracji nie budzi wątpliwości stanowisko, iż jest ona dokonywana w formie decyzji administracyjnej, jak przyjęto w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 i z dnia 22 listopada 1999 r. - sygn. OPK 21/99 (ONSA nr 2 poz. 54 i 55 z 2000 r.). Ostateczna decyzja o wydaniu dowodu rejestracyjnego może być uchylona lub zmieniona jedynie na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 8, poz. 1071 ze zm.) - art. 16 k.p.a. Dopóki to nie nastąpi, to należy przyjmować, że pojazd samochodowy jest tego rodzaju, jak w dowodzie rejestracyjnym, o ile nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego. Wprawdzie z ustaleń organów wynika, że ww. decyzja administracyjna o rejestracji spornego pojazdu została zmieniona lecz, pomimo podnoszonych przez skarżące w tym zakresie zarzutów, nie została ona załączona do akt sprawy. Mając na uwadze powyższe oraz stanowisko skarżących zaprezentowane w skardze, ale także w odwołaniu, gdzie wielokrotnie podnosiły one, że dotychczas nie zostało zakończone postępowanie w sprawie zmiany kwalifikacji spornego pojazdu, a zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia podstawy zwolnienia od podatku, a następnie zmiany tego stanowiska przez organ, stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżącego. Ponadto, nie ustalając, a następnie wypowiadając się wyczerpująco co do stanu faktycznego sprawy, w tym np. nie wyjaśniając, co było podstawą nienalicznia podatku od środków transportowych za okres objęty decyzją, a jedynie przytaczając treść przepisu zawartego w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r. naruszył ogólne zasady postępowania podatkowego nakazujące organowi działanie na podstawie przepisów prawa oraz podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 120 , art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa - Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Podjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, a następnie także wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej) powinno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonej decyzji, która zgodnie z treścią art. 210 § 1 i 4 ww. ustawy zawierać powinna właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. Prawidłowe uzasadnienie powinno posiadać następujące cechy: logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość dokładność wywodów, ich zwięzłość oraz prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji związany jest koniecznością stosowania przez organ także zasady przekonywania (art. 124) oraz wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie spełnia wskazanych powyżej wymogów, w związku z czym nie tylko skarżące nie miały możliwości merytorycznego odniesienia się do stanowiska przedstawionego w decyzji ostatecznej ale także Sąd nie mógł przeprowadzić wnikliwej kontroli tej decyzji. Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja we wskazanym powyżej zakresie została wydana z naruszeniem ww. przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152, natomiast o kosztach na podstawie art. 200 ww. ustawy.