I SA/Sz 34/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej R. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą R. M. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że R. M. [...] r. złożyła do Wójta Gminy wniosek o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Ww. decyzją z dnia [...] r. organ odmówił wnioskodawczyni uwzględnienia wniosku, argumentując, że w dniu złożenia wniosku nie była posiadaczem użytków rolnych położonych na terenie Gminy [...]. R. M. zaskarżyła decyzję organu wnosząc o uwzględnienie wniosku. Dalej, organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie może uwzględnić odwołania, chociaż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest błędne, gdyż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wpłynął do organu po ustawowym terminie. Kwestię daty wszczęcia postępowania administracyjnego normuje przepis art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej: "k.p.a.". Terminy do składania wniosków o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej unormowane są w ustawie z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W jej art. 6 ust. 1 przewidziano, że wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 lutego do ostatniego lutego i od dnia 1 sierpnia do 31 sierpnia danego roku. Jest to przepis prawa materialnego, zaś jego uchybienie powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym, co także oznacza, iż następuje przedawnienie orzekania w sprawie i żaden organ, ani sąd nie jest władny go przywrócić. Dlatego, według organu, prawo wnioskodawczyni wygasło z ostatnim dniem [...] r., gdyż jej wniosek wpłynął do organu w dniu [...] r. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, R. M. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 57 § 5 k.p.a., gdyż wniosek nadała w placówce pocztowej przed upływem terminu do złożenia wniosku i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.) Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak wskazanej kognicji, skład orzekający w sprawie uznał za uzasadnioną skargę skarżącej, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. Nr 52, poz. 379 ze zm.) w związku z art. 2 tej ustawy i w związku z art. 57 § 5 k.p.a. Na wstępie należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że przewidziany w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej termin na złożenie wniosku o zwrot podatku akcyzowego ma charakter terminu materialnoprawnego. Przepis ten stanowi, że wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 lutego do ostatniego lutego i od dnia 1 sierpnia do 31 sierpnia danego roku. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie autorytatywnej konkretyzacji norm prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa, terminem procesowym jest zaś okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym lub wywołuje skutek prawny materialnej trwałości ukształtowanych praw przez wyłączenie dopuszczalności uchylenia (zmiany) decyzji lub wyłączenie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Jedynie w przypadku terminów procesowych możliwe jest uchronienie się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej poprzez wniosek o jego przywrócenie. Zatem, tylko w sytuacji, kiedy do wskazanej w art. 6 ust. 1 ustawy daty został złożony stosowny wniosek, mogło nastąpić ukształtowanie prawa w postaci dokonania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy, stanowiący, że: "Wójt, burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego przyznaje, na wniosek tego producenta, w drodze decyzji, zwrot podatku.". Jednak, należy wskazać, że organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, pominął analizę przepisu art. 2 ww. ustawy, który stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych dotyczących ustalania i wypłaty zwrotu podatku w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej nie reguluje we własnym zakresie kwestii zachowania i obliczania terminów, a jej art. 2 - jak to wskazano - odsyła w sprawach nieuregulowanych do k.p.a. Przy braku również w tej ustawie odpowiednich norm dotyczących zagadnień związanych z terminami prawa materialnego, przyjąć należy, iż per analogiam zastosowanie w sprawie niniejszej znajdzie art. 57 k.p.a., w tym jego § 5 pkt 2 (według brzmienia obowiązującego do dnia 31 grudnia 2012 r.), zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Analogiczny pogląd - z tą różnicą, że odnoszący się do stosowania w sprawach dotyczących zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej przepisu art. 57 § 4 k.p.a. - został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1034/08; publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Zatem, skarżąca nadając w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. przesyłkę zawierającą wniosek o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, zachowała termin do złożenia wniosku. W tej sytuacji, należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w związku z art. 2 tej ustawy i w związku z art. 57 § 5 k.p.a. Mając zatem na uwadze podniesione okoliczności, należało - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - zaskarżoną decyzję uchylić jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.