I SA/Sz 344/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-12-18
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, złożony w toku postępowania, może zostać uwzględniony w zmienionym zakresie, pomimo wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, sąd ocenia sytuację materialną strony na podstawie przedstawionych dowodów, uwzględniając dochody, wydatki oraz inne obciążenia finansowe, w tym koszty związane z innymi toczącymi się postępowaniami. Zwolnienie może nastąpić w takim zakresie, który nie narusza koniecznego utrzymania strony i jej rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, dotyczący skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie w sprawie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną rodziny, przedstawiając dochody i wydatki. Wcześniej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. częściowo oddalił jej wniosek, zwalniając od kosztów ponad kwotę [...]. Skarżąca złożyła nowe dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Zmieniono pkt 2 sentencji postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2014 r. i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za maj 2009 r. p o s t a n a w i a: zmienić pkt 2 sentencji postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2014 r. i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł ([...] złotych).
Skarżąca A.T., wraz ze skargą kasacyjną wywiedzioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 344/14, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i rodziny.
Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Wykazała, że rodzina uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę skarżącej
w wysokości [...] zł brutto i jej męża w wysokości [...] zł brutto, a także dochód
z najmu mieszkania w kwocie [...] zł. Skarżąca przedstawiła miesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, obejmujące: czynsz za mieszkanie w kwocie [...] zł, opłaty za telewizję i internet w kwocie [...] zł, opłaty za energię elektryczną [...] zł, opłata za telefon w kwocie [...] zł, opłata działkowa w kwocie [...] zł, lekarstwa w kwocie [...] zł, ubrania [...] zł, wyżywienie w kwocie [...] zł, zakup środków czystości i kosmetyków w kwocie [...] zł, koszty dojazdu do pracy w kwocie [...] zł, spłata kredyty hipotecznego w kwocie [...] zł ([...] euro).
W wykonaniu wezwania sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów skarżąca dosłała:
- kopie rocznych zeznań podatkowych za rok 2013 skarżącej i jej męża, w których A. T. zadeklarowała przychód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w wysokości [...] zł, zaś W. T. - przychód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w wysokości [...] zł;
- kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego potwierdzającą wysokość dochodów
z wynajmu za ostatnie trzy miesiące;
- wyciągi z rachunków bankowych skarżącej i jej męża: z rachunku bieżącego za okres od 27 sierpnia 2014 r. do dnia 27 listopada 2014 r. z saldem końcowym w kwocie [...] zł, wyciągi z karty kredytowej za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 października 2014 r., z zadłużeniem na kwotę [...] zł, wyciąg z rachunku bankowego obsługującego spłacany kredyt za okres od 27 sierpnia 2014 r. do 27 listopada 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy okazał się w części zasadny, gdyż podane okoliczności dotyczące stanu majątkowego skarżącej i jej rodziny, potwierdzone dokumentami źródłowymi przemawiają za częściowym zwolnieniem jej od kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie na tym jej etapie sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Należało również mieć na uwadze, że skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych w pozostałych 5 zawisłych przed tut. Sądem sprawach. Łączna kwota kosztów sądowych należnych aktualnie od skarżącej w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 344/14 – I SA/Sz 349/14 wynosi zatem [...] zł.
Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. skarżąca otrzymała bowiem zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. W pozostałej części wniosek oddalono.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
W tym miejscu podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie opłat i wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Wskazując na powyższe, zwrócenia uwagi wymaga, że uzasadnienie obecnego wniosku strony nawiązuje do pierwotnie złożonego. Z wniosku bowiem wynika, że skarżąca w dalszym ciągu prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z mężem i córką, rodzina utrzymuje się ze stałych dochodów z wynagrodzenia za pracę skarżącej i jej męża oraz z dochodów z najmu mieszkania stanowiącego własność męża, nie uległa także zasadniczej zmianie wysokość środków pieniężnych jakimi rodzina dysponuje miesięcznie ani też rodzaj i wysokość ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Skarżąca nie posiada nieruchomości, wraz z rodziną mieszka w mieszkaniu należącym do TBS. Nie wykazała również oszczędności ani wartościowych ruchomości.
Przyjęto zatem, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł, a koszty utrzymania – ok. [...] złotych, nadto spłacany jest kredyt w ratach po [...] zł miesięcznie, co udokumentowano także przed wydaniem poprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy.
Uwzględniając powyższe i zważywszy, że stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi kasacyjnej wynosi zaledwie połowę wpisu od skargi, udzielono obecnie stronie skarżącej pomocy ale nie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lecz ponad kwotę [...] zł, co rodzi po stronie skarżącej obowiązek uiszczenia tytułem wpisów od 6 wniesionych skarg kasacyjnych kwoty [...] zł. Taki poziom obciążenia strony, w ocenie Sądu, w dalszym ciągu jest adekwatny do możliwości finansowych strony, gdyż odpowiada połowie opłat od skarg, jakie skarżąca była w stanie ponieść do tej pory (skarżąca uiściła wpisy od skarg w łącznej kwocie [...] zł), a jak zostało wykazane, strona nadal posiada stałe dochody, z których jest w stanie poczynić oszczędności, o czym świadczy wygospodarowanie środków pieniężnych w kwocie [...] zł na poniesienie opłat kancelaryjnych, a także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W konsekwencji powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165
w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło