I SA/Sz 349/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-11-25
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Jolanta Kwiecińska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych pobrana przez płatnika w 2011 r. od świadczenia wypłaconego pracownikowi w tym samym roku, które później okazało się nienależne i zostało zwrócone, może zostać uznana za nadpłatę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych nie może zostać uznana za nadpłatę podlegającą zwrotowi, nawet jeśli świadczenie, od którego została pobrana, okazało się później nienależne. Kluczowe jest, że samo świadczenie podlegało opodatkowaniu, a płatnik był zobowiązany do pobrania zaliczki. Ponadto, strona nie złożyła skorygowanego zeznania podatkowego wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, co stanowiło wymóg formalny.Stan faktyczny
Strona wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu zaliczki pobranej przez płatnika od świadczenia wypłaconego w kwietniu 2011 r. Strona argumentowała, że świadczenie to było nienależne i zostało zwrócone, a przychód powstał dopiero w styczniu 2012 r. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując na brak złożenia skorygowanego zeznania podatkowego oraz na fakt, że świadczenie podlegało opodatkowaniu, a zaliczka została pobrana. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania P. W. (dalej: "strona") wydał decyzję z dnia [...] lutego 2019 r.
nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] października 2018 r.
nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., w kwocie [...]zł z tytułu pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2011 przez płatnika
"P" S. (dalej: "płatnik", "spółka") oraz dokonania stronie zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami i oprocentowaniem.
Powyższe decyzje zostały podjęte w następującym stanie faktycznym:
Strona złożyła do organu I instancji zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011, w którym wykazała przychód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w kwocie [...]zł; koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]zł; razem dochód podatnika w kwocie [...]zł; należną zaliczkę pobraną przez płatnika w kwocie [...]zł; składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł; podstawę obliczenia podatku w kwocie [...]zł; obliczony podatek w kwocie [...]zł; składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł; podatek należny w kwocie [...]zł oraz różnicę pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatników a podatkiem należnym – nadpłata w kwocie [...]zł.
W dniu [...] czerwca 2012 r. kwota nadpłaty została przekazana na rachunek bankowy strony.
W dniu [...] grudnia 2017 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., w kwocie [...]zł z tytułu pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2011 przez płatnika oraz o dokonanie zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami i oprocentowaniem na rachunek strony.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż płatnik pobrał zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...]zł, z tytułu uzyskanego przez nią w kwietniu 2011 r. przychodu ze stosunku pracy w kwocie [...]zł (jako "odszkodowanie"), w kwocie [...]zł ("dodatki, ekwiwalenty, nadgodziny")
i w kwocie [...]zł ("wynagrodzenie za pracę") oraz nie odprowadziła pobranej zaliczki na rachunek właściwego organu podatkowego. Strona wskazała na okoliczność, iż organ podatkowy wobec pobrania zaliczki przez płatnika i jej niewpłacenia orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki określając wysokość zaliczki za kwiecień w kwocie [...]zł (obejmującą kwotę [...]zł, jako zaliczkę od przychodu z tytułu ww. odszkodowania i dodatku, ekwiwalentu, nadgodzin oraz [...] zł jako zaliczkę od ww. kwoty [...]zł tytułem wynagrodzenia za pracę).
W ocenie strony pobranie zaliczki w części obejmującej kwotę [...]zł, nie było zasadne, bowiem w kwietniu 2011 r. nie powstał wobec niej przychód ze stosunku pracy w części dotyczącej kwoty [...]zł ("odszkodowanie") i kwoty [...]zł ("dodatki, ekwiwalenty, nadgodziny").
Strona wyjaśniła, iż przesłanka do wypłaty ww. kwot, wynikających
z § 5 i § 8 ust. 2 umowy o pracę (kontraktu menedżerskiego), ziściła się dopiero z dniem [...] stycznia 2012 r., kiedy to ważnie i skutecznie odwołano ją z zarządu spółki (wcześniejsze odwołanie wynikające z uchwały z dnia [...] marca 2011 r. uchylonej następnie przez sąd, było nieważne i nieskuteczne). W opinii strony przychód ze stosunku pracy dotyczący kwoty [...]zł powstał w styczniu 2012 r., kiedy to wypłacone mu nienależnie ww. świadczenia stały się należne na podstawie wspomnianego kontraktu menedżerskiego. Wtedy też - w styczniu 2012 r. - w ocenie strony płatnik powinien był dopiero pobrać zaliczkę od ww. przychodu i odprowadzić ją na właściwy rachunek organu podatkowego.
Na podstawie powyższego strona argumentowała, że przychodem są tylko przysporzenia definitywne, a ww. przysporzenie w kwocie [...]zł stało się definitywne dopiero w styczniu 2012 r. i wtedy powstał przychód ze stosunku pracy. Zdaniem strony przychód nie powstała w 2011 roku, z uwagi na to, że miał on charakter zwrotny, jako nienależne świadczenie.
Wyjaśnił także, iż nie złożył korekty zobowiązania podatkowego za rok 2011 ponieważ pierwotnie złożone zeznanie było prawidłowe, pomimo, że nie uwzględniało niezasadnie pobranej przez płatnika zaliczki na podatek w kwocie [...]zł. Jak stwierdziła strona, przedmiotowa zaliczka została pobrana przez płatnika w styczniu 2012 r., co potwierdza przedłożona deklaracja [...] za 2012 r. wystawiona przez płatnika oraz szczegółowa lista płac spółki za styczeń 2012 r.
Do pisma strona załączyła, także decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z [...] sierpnia 2015 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej płatnika, umowę o pracę (kontrakt menedżerski) z [...] listopada 2008 r., postanowienie S. R. S.-C. z [...] maja 2011 r. dotyczące nieskuteczności uchwały z [...] marca 2011 r. o odwołaniu podatnika z zarządu spółki, protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z [...] stycznia 2012 r. wraz z listą obecności, Postanowienie S. R. S.-C. z [...] lutego 2012 r. o wykreśleniu strony z rejestru przedsiębiorców KRS wraz z zaświadczeniem o dokonaniu wykreślenia.
W toku rozpoznawania sprawy przez organ I instancji, strona w piśmie
z [...] października 2018 r. podtrzymała wniosek o stwierdzenie nadpłaty w całości i wniosła o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
- protokołu kontroli podatkowej w spółce w zakresie prawidłowości realizowania obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r.;
- odpowiedzi z [...] sierpnia 2014 r. na zastrzeżenia do ww. protokołu kontroli podatkowej, na okoliczność poczynionych w ramach kontroli podatkowej prawidłowych ustaleń, że strona uzyskała przychód w kwocie [...]zł (odszkodowanie), w kwocie [...]zł ("dodatki, ekwiwalenty, nadgodziny") i w kwocie [...]zł ("wynagrodzenie za pracę") w styczniu 2012 r., a nie w kwietniu 2011 r. Strona wskazała przy tym, iż twierdzenia o otrzymaniu przychodu w kwietniu 2011 r. są rażąco sprzeczne z dokumentami urzędowymi - prawomocnymi postanowieniami SR z [...] maja 2011 r. i [...] lutego 2014 r.
Ponadto strona wniosła o przesłuchanie M. D. oraz samej strony, na okoliczność uzyskania przez spornego przychodu ze stosunku pracy w styczniu 2012 r., w kwotach [...]zł, [...] zł i [...] zł, pobrania przez płatnika w styczniu 2012 r. zaliczki od ww. przychodu w kwocie [...]zł (bez kwoty [...]zł) w wysokości [...] zł oraz niezasadnego pobrania zaliczki
w kwietniu 2011 r.
Organ I instancji postanowieniem z [...] października 2018 r. odmówił stronie przeprowadzenia żądanych dowodów. Uznał, że okolicznością wystarczającą do rozstrzygnięcia wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty jest to, że wynagrodzenie zostało wypłacone oraz to, że zaliczka została pobrana, czego zarówno strona, jak i organ podatkowy nie kwestionują. Stąd też, w ocenie organu I instancji, gromadzenie dowodów mających potwierdzić czy strona uzyskała ww. przychód w 2011 r. nie jest wymagane i nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy.
Decyzją z [...] października 2018 r. organ I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie [...]zł, z tytułu pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2011 r. przez płatnika oraz dokonania stronie zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami i oprocentowaniem.
W uzasadnieniu zauważył, iż strona składając zeznanie podatkowe za 2011 r. mogła dokonać korekty w zakresie wypłaconego wynagrodzenia i pobranych zaliczek na podatek dochodowy za ten rok. Ponadto wskazał, iż nie prowadził postępowania podatkowego względem strony, w tym zakresie za 2011 r. i jego rozliczenie za 2011 r. wynikające ze złożonego PIT-37 nie uległo zmianie, a wykazana w tym zeznaniu kwota nadpłaty wysokości [...] zł została stronie zwrócona.
Organ I instancji zauważył, że bezsporna w sprawie jest okoliczność, iż
[...] kwietnia 2011 r. przez płatnika w imieniu strony na konto Urzędu Skarbowego w G. została przelana kwota [...]zł, która odpowiada kwocie netto od łącznej wysokości wynagrodzenia wskazywanego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty ([...] zł).
Organ I instancji stwierdził, iż w przypadku zwrotu pobranej zaliczki od wynagrodzenia, jako nadpłaty podatku oznaczałoby, że przychód z tytułu spornego świadczenia (bez względu na to kiedy został uzyskany) nie zostałby w ogóle opodatkowany. Strona bowiem nie podnosiła, że uzyskane przez nią wynagrodzenie nie podlegało opodatkowaniu, jest zwolnione od podatku lub zaliczka pobrana od tego świadczenia jest wyższa od należnej. Wskazywała jedynie, że wynagrodzenie za pracę powstało definitywnie w 2012 r. i dopiero wówczas płatnik zobowiązany był do pobrania zaliczki.
Mając na uwadze stanowisko odnoszące się do obowiązków płatnika w zakresie terminu poboru zaliczki – organ I instancji wyjaśnił, iż w rozpatrywanej sprawie należy rozróżnić obowiązki płatnika zobowiązanego do pobrania i wpłaty zaliczki na rachunek urzędu skarbowego, od obowiązków podatnika dotyczących rozliczenia dochodu. Organ I instancji wskazał, iż rozstrzygnięcie co do obowiązków płatnika zostało dokonane w decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Zdaniem organu I instancji bez względu na to, jaką datę uzna się za prawidłową dla rozliczenia kwestionowanego przychodu, nie powstanie nadpłata w podatku dochodowym za 2011 r.
Organ I instancji zauważył, że fakt pobrania zaliczki jest (nierozerwalnie związany z momentem wypłaty wynagrodzenia) i już się dokonał. Termin, w którym należy pobrać zaliczkę od wypłaconego podatnikowi wynagrodzenia determinuje jedynie obowiązki płatnika i samo pobranie jej w momencie innym niż uznany przez stronę za prawidłowy, nie może powodować powstania nadpłaty. W tych okolicznościach moment pobrania zaliczki nie miał wpływu na powstanie nadpłaty i przeprowadzanie dowodów na tę okoliczność było zbyteczne. Organ I instancji uznał, że nawet ustalenie, że wynagrodzenie wypłacone podatnikowi w 2011 r. nie było należne, nie mogłoby przynieść odmiennego rozstrzygnięcia. Jednocześnie zwrócił uwagę, że nie doszło do zwrotu spornego wynagrodzenia, zostało ono wypłacone tylko raz (w formie przelewu dokonanego w imieniu strony na rachunek Urzędu Skarbowego w G.), a zaliczkę na podatek pobrano wyłącznie raz. Świadczenie to stało się ostatecznie należne i nie ma znaczenia w sprawie to, czy było ono należne w kwietniu 2011 r.
W odwołaniu strona podniosła, że nadpłata wynikała z niezasadnego pobrania przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2011 r.. Pobranie tej kwoty jest bezsporne, potwierdza to dowód przelewu.
Zdaniem strony sporny jest charakter tej wypłaty. Nie zgodził się także z twierdzeniem organu I instancji, że strona nie kwestionuje ani samej wypłaty wynagrodzenia, ani też daty, w której wypłata ta została dokonana. Strona wskazała, że kwestionuje, jakoby wypłata od której pobrano zaliczkę była wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Stwierdził, że środki te zostały zwrócone (prawdopodobnie nie całe, ale jego znaczna część) i zostało ponownie wypłacone w styczniu 2012 r.
Strona zarzuciła, że zaniechanie przez organ I instancji gromadzenia dowodów miało wpływ na wynik sprawy.
Organ II instancji rozpoznając odwołanie powołał art. 70 § 1 , art. 72 § 1 pkt 1 i 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 2, art. 73 § 2 pkt 1, art. 75 § 1, § 3, § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej: "O.p.", art. 11 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 5, art. 31 oraz art. 45 ust. 1 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) – dalej: "u.p.d.o.f." - w brzmieniu obowiązującym w 2011 r.
Organ II instancji wskazał, że strona nie złożyła wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wymaganej przepisem art. 75 § 3 O.p. korekty zeznania za 2011 r. Ze względu na nieskorygowanie zeznania podatkowego z ww. powodu nie wystąpił skutek w postaci nadpłaty, co przemawia za koniecznością odmowy jej stwierdzenia. W tym zakresie powołał wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I FSK 915/14.
Odnosząc się do argumentacji zamieszczonej w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że bez względu na to czy płatnik pobrał zaliczkę w 2011 r., czy też w 2012 r. (na co wskazywała strona), to należy stwierdzić, iż pobranie jej w 2011 r. znajduje uzasadnienie w przepisach prawa, ponieważ wypłacone stronie świadczenie podlegało opodatkowaniu. Płatnik zobowiązany był obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od wypłaconego stronie wynagrodzenia, nawet jeżeli zrobił to (jak się później okazało w związku z uchyleniem uchwały odwołującej stronę z funkcji prezesa spółki), przed terminem wynikającym z kontraktu menedżerskiego.
Dodatkowo organ II instancji zwrócił uwagę, że gdyby sporna zaliczka nie została pobrana przez płatnika w 2011 r., lecz w styczniu 2012 r. to wniosek byłby całkowicie bezpodstawny, ponieważ dotyczyłby zwrotu zaliczki, która nie została pobrana przez płatnika w roku podatkowym objętym wnioskiem.
Odnosząc się do wyrażonej na etapie odwołania argumentacji strony w zakresie rzekomego zwrotu omawianego świadczenia i jego ponownej wypłacie dopiero w styczniu 2012 r., organ II instancji stwierdził, że okoliczność ta była już przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Bezspornie wówczas organ podatkowy ustalił, że świadczenie zostało stronie wypłacone w kwietniu 2011 r., nie zostało zwrócone i nie było ponownie wypłacone w styczniu 2012 r. W związku z przyjęciem tych okoliczności za ustalone i brakiem przeciwnych dowodów, organ II instancji zarzuty strony, w tym zakresie uznał za nieuzasadnione.
Dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej 2011 roku, nie ma też znaczenia wyrażona w odwołaniu argumentacja strony o możliwym dwukrotnym poborze zaliczki przez płatnika. Przeczą temu składane przez stronę zeznania za rok 2011 i 2012 oraz ustalenia wynikające z decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Organ II instancji uznał również, iż nieuzasadnione było przeprowadzenie wskazanych przez stronę dowodów, które miałyby wyjaśnić, w jakim terminie świadczenie wypłacone stronie w kwietniu 2011 r. powinno być wypłacone i czy zostało ono zwrócone, a następnie ponownie wypłacone przez płatnika z kolejnym potrąceniem zaliczki w 2012 r. Ustalenia te, pozostawały bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania.
Zdaniem organu II instancji nie doszło, także do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, więc zarzuty w tym zakresie okazały się bezzasadne.
Skargę na przedmiotową decyzję wniósł B. D. działający jako syndyk masy upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej
– tj. strony (dalej: "syndyk", "skarżący") i zawnioskował o jej uchylenie w całości oraz przekazanie do ponownego rozpoznania organowi II instancji, a ponadto o zasądzenie od organu II instancji na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego przez pełnomocnika profesjonalnego (adwokata, doradcę podatkowego lub radcę prawnego), wedle właściwych przepisów.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 120 O.p., poprzez:
- wadliwe nakreślenie przedmiotu sprawy i wyjście z błędnego założenia, że nie jest sporna okoliczność, iż w kwietniu 2011 r, stronie zostały wypłacone świadczenia ze stosunku pracy w kwocie [...]zł (jako "odszkodowanie") i w kwocie [...]zł (jako "dodatki, ekwiwalenty, nadgodziny"), od których została potrącona zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...]zł, podczas gdy jest to sporne, ponieważ w kwietniu 2011 r. stronie wypłacono nienależne świadczenie, które nie stanowi przychodu, a nie jak błędnie zakłada organ podatkowy - wynagrodzenie stanowiące przychód ze stosunku pracy, co miało wpływ na rozstrzygnięcie;
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z prawem, co skutkowało przyjęciem w zaskarżonej decyzji założeń dowolnych, nieznajdujących oparcia w zgromadzonych dowodach, a niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy;
2) art. 187 § 1 O.p. poprzez:
- niezebranie wszystkich istotnych w sprawie dowodów;
- niezebranie lub nieprzeprowadzenie innych dowodów potwierdzających okoliczność, że strona zwróciła spółce nienależnie pobrane wynagrodzenie, jak dowody z wydruków z ksiąg rachunkowych spółki lub wyciągi z rachunków bankowych spółki;
3) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym ustaleniu, że pobór zaliczki w związku z wypłatą wynagrodzenia w kwietniu 2011 r. nastąpił i był uzasadniony, podczas gdy strona nie otrzymała ani przychodu, ani wynagrodzenia, od którego możliwe byłoby pobranie zaliczki w zakresie [...] zł, a w istocie otrzymała świadczenie nienależne, które podlegało zwrotowi, zatem pobór zaliczki nie był uzasadniony ponieważ skutkował pobraniem przez płatnika podatku (zaliczki) w wysokości większej niż należna;
4) art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że strona otrzymała w kwietniu 2011 r. przychód w kwocie [...]zł, podczas gdy kwota ta nie stanowiła przysporzenia definitywnego, stanowiąc jednocześnie świadczenie nienależne podlegające zwrotowi, które faktycznie zostało zwrócone;
5) niezasadną odmowę stwierdzenia nadpłaty.
Do pisma skarżący załączył:
- wydruk z Monitora Sądowego i Gospodarczego;
- uwierzytelnioną kopię zawiadomienia z [...] kwietnia 2019 r. o ogłoszeniu upadłości;
- uwierzytelnioną kopię postanowienia z [...] lutego 2019 r., sygn. akt XII GU [...];
- uwierzytelnioną kopię postanowienia z [...] marca 2019 r., sygn. akt XII GUp [...];
- uwierzytelnioną kopię koperty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Po zamknięciu rozprawy w dniu [...] listopada 2019 r., Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia, który wyznaczono na dzień [...] listopada 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne dokonywana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny - co do zasady - rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sprawy jest kwestia stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w związku z wnioskiem strony z dnia [...] grudnia 2017 r. Strona nie złożyła korekty zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty w roku podatkowym 2011).
Spór w sprawie sprowadza się do oceny możliwości uznania za nadpłatę w rozumieniu art. 72 O.p. kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranej przez płatnika w wysokości [...] zł od wypłaconego podatnikowi w kwietniu 2011 r. świadczenia z tytuł stosunku pracy.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie.
Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe albowiem zostały ustalone z zachowaniem reguł procedury podatkowej. Został on wyżej szczegółowo przedstawiony i nie będzie powtarzany w całości. W dalszej części uzasadnienia jego elementy będą przywoływane wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej przez organy subsumcji ustalonych okoliczności pod przepisy prawa.
W ocenie Sądu - realizując zasadę swobodnej oceny dowodów - organy podatkowe zbadały, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wskazując, które z nich zostały udowodnione oraz dokonały oceny poszczególnych dowodów wszechstronnie rozważając ich wiarygodność i moc dowodową, kierując się przy tym wiedzą i doświadczeniem życiowym. Poczynione przez organy ustalenia istnienia okoliczności faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji były zgodne z zasadami logiki, a strona tych ustaleń skutecznie nie podważyła. Organy prawidłowo przy tym zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy podatkowej. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji było pełne i spełniające wymogi art. 210 § 1 O.p., a ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego była zgodna z art. 191 O.p. Organy dysponowały wszelkimi dowodami niezbędnymi do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawnej oceny.
Oceniając zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe, Sąd podkreśla, że nie znalazł uchybień, które uzasadniałyby wzruszenie na tej podstawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcia organów obu instancji oparto na obszernym materiale dowodowym, który został zebrany w sposób zgodny z wymogami prawa i kompletny, zaś wyprowadzone z niego wnioski są logiczne, spójne i przekonujące. Dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w tym w zakresie zebrania dowodów Sąd ocenia jako bezzasadne.
Oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie podzielił zatem zarzutów skargi, co do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. art. 187 i art. 191 O.p. poprzez:
- dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz wadliwej oceny dowodów, polegającej na: bezpodstawnym przyjęciu, że nie jest sporna okoliczność, iż w kwietniu 2011 r. stronie zostały wypłacone świadczenia ze stosunku pracy w kwocie [...]zł (jako odszkodowanie) i w kwocie [...]zł (jako dodatki, ekwiwalenty, nadgodziny) od których została potracona zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...]zł;
- odmowę przeprowadzenia dowodów na okoliczność, że strona zwróciła spółce nienależnie pobrane wynagrodzenie i ustalenie, że pobór zaliczki w związku z wypłatą wynagrodzenia w kwietniu 2011 r. nastąpił i był uzasadniony.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie organy podatkowe – w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy - zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. W dalszej części uzasadnienia zawarto szczegółowe motywy dokonanej przez Sąd oceny zarzutów.
Organ II instancji jednoznacznie wskazał, iż istotne na gruncie niniejszej sprawy okoliczności były już szczegółowo badane w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Rację w sprawie ma organ II instancji, że decyzje administracyjne jako dokumenty urzędowe korzystają z domniemania zgodności z prawdą. Stosownie do art. 194 § 1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powyższy przepis O.p. ustanawia domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego oraz domniemanie jego zgodności z prawdą. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p.
Skoro decyzje wydane przez właściwe organy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., to powoduje to zwiększenie ich mocy dowodowej. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań: prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, organ podatkowy nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 194 § 1 O.p.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest zaprezentowane w decyzji stanowisko organu II Instancji, że przywołana decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydana wobec płatnika jest dokumentem urzędowym, korzysta z domniemania prawdziwości i podlegała ocenie jak każdy dowód zgromadzony w postępowaniu podatkowym. Oznacza to, iż wbrew przekonaniu skarżącego, mogła ona stanowić dowód, iż podane w nich okoliczności są zgodne z rzeczywistością.
Nie stoi na przeszkodzie do przyjęcia takiej oceny fakt, że przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego było określenie należnej zaliczki od wypłaconych stronie kwot świadczenia z tytułu stosunku pracy i dotyczyło ono płatnika, a nie samej strony. Dodać należy, że rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o zgromadzone wyjaśnienia, dowód z przesłuchania świadka (M. D.), informacje pochodzące z innego organu podatkowego, z instytucji finansowej, ponadto przyznano tym dowodem walor równej mocy dowodowej. Wprawdzie w badanej, w toku wskazanego postępowania dokumentacji finansowej posiadanej przez płatnika brak było dowodu wskazującego na wypłatę stronie w kwietniu 2011 r,. świadczenia określonego w kontrakcie menedżerskim, jednakże pozyskany z innych źródeł materiał dowodowy bezsprzecznie wskazał, że strona otrzymała w kwietniu 2011 r. od spółki przychód rozumiany zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Dodać należy, że od decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. płatnik się nie odwołał.
Podkreślić należy, iż nie jest tak, że dowodu w postaci dokumentu urzędowego nie można obalić, bo z domniemaniem, jak z każdym przypuszczeniem można polemizować przeciwstawiając mu własne twierdzenia i dowody. W tej sprawie, w ocenie Sądu strona takich dowodów, które skutecznie obaliłyby domniemanie wiarygodności stwierdzonych w decyzjach takich dokumentów jednak nie przedstawiła.
Co prawda strona w toku postępowania składała wnioski dowodowe. Nie mniej postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ I instancji zasadnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (które obejmowały zarówno dokumenty, jak i świadków – M. D. i stronę) uznając, że nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, a okoliczności w nich wskazane zostały wystarczająco potwierdzone innymi dowodami. Fakty wskazane przez stronę zostały już w pełni ustalone dowodami zgromadzonymi w toku postępowania.
W ocenie Sądu na postawie materiału dowodowego organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia żądanych dowodów. Wskazać należy, iż twierdzenia skarżącego o zwrocie i ponownej wypłacie świadczenia (które pozostają w sprzeczności z ustaleniami organów podatkowych) i tak na gruncie niniejszej sprawy pozostają bez wpływu na jej wynik.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy doprowadził ostatecznie do bezspornego ustalenia, iż świadczenie zostało stronie wypłacone w kwietniu 2011 r., nie zostało zwrócone i nie było ponownie wypłacone w styczniu 2012 r. Ty samym zarzuty skarżącego, w tym zakresie są nieuzasadnione.
Mając na uwadze wskazane regulacje prawa formalnego Sąd uznaje ustalony w sprawie stan faktyczny za prawidłowy.
Tym samym, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ II instancji argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. Słusznie zatem stwierdził, iż w sprawie przede wszystkim brak jest materialnoprawnych podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
Podstawę wydania decyzji organu I instancji stanowił m.in. art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2, art. 75 § 2, 6, 4 i 4a O.p. oraz art. 45 ust.1, ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f.
Zgodnie z art. 75 O.p. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku (§ 1). Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w momencie rozwiązania spółki w zakresie zobowiązań spółki (§ 2 zdanie pierwsze). Jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację) (§ 3). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne (§ 4). W decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty (§ 4a).
W myśl art. 72 § 1 pkt 1 i 2 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (pkt 1), podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej (pkt 2).
Przepisy art. 73 § 1 pkt 1 i 2 O.p. stanowią, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem: zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (pkt 1); pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (pkt 2).
Stosownie do art. 73 § 2 pkt 1 O.p. nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8.
W myśl art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f. podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym od dochodów podatnika uzyskanych w roku podatkowym, chyba że właściwy organ podatkowy lub właściwy organ kontroli skarbowej wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. W razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu, właściwy organ podatkowy lub właściwy organ kontroli skarbowej wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym
W kontrolowanej sprawie wniosek strony zawierał żądanie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]zł z tytułu niezasadnie pobranej zaliczki (podatku) na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2011 r. przez płatnika oraz zwrot nadpłaty wraz z odsetkami i oprocentowaniem. Do wniosku strona nie dołączyła korekty deklaracji PIT-37 za 2011 r. Stwierdziła natomiast, że jest to celowe w związku z tym, że zeznanie pierwotne uznaje za prawidłowe. Dodać należy, iż w zeznaniu tym strona nie wykazała spornego przychodu w kwocie [...]zł i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu. Organ I instancji zaniechał wzywania strony o przedłożenie korekty wskazując, iż stanowisko w zakresie odmowy skorygowania zeznania przez stronę było jednoznaczne.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ II instancji, zgodnie z którym za odmową uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przemawiają wprost przepisy prawa.
Zaznaczyć należy, iż przepisy dotyczące nadpłaty wskazują, że do wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadkach określonych m.in. w powołanym wyżej przepisie należy dołączyć skorygowane zeznanie (deklarację). Przy czym pojęcie równoczesności użyte w tym przepisie należy rozumieć nie temporalnie, lecz funkcjonalnie, tzn. jak konieczność łącznego spełnienia dwóch warunków: złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i złożenia, niekoniecznie w tej samej chwili, towarzyszącej temu wnioskowi skorygowanej deklaracji. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy strona składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie dołączyła do niego skorygowanego zeznania. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było wezwanie podatnika do uzupełnienia wniosku. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy Sąd ocenia, iż organ zasadnie odstąpił od wzywania strony o uzupełnienie tego braku. Jak wskazał organ I instancji, znane mu było jednoznaczne stanowisko strony w zakresie prawidłowości pierwotnie złożonego zeznania podatkowego. Okoliczności tej nie kwestionowała sama strona, ani skarżący.
Zgodnie natomiast z art. 75 § 4a O.p. dla stwierdzenia wysokości nadpłaty konieczne jest określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego, a w zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy strona zobowiązanie podatkowe wykazane w zeznaniu za 2011 r. uznała za prawidłowe,
natomiast organ podatkowy do dnia upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania(tj. [...] grudnia 2017 r.) nie wydał decyzji określającej inną wysokość podatku. Podzielić zatem należy pogląd organu II instancji, że podatek dochodowy wynikający z ww. zeznania jest podatkiem należnym od dochodów strony uzyskanych w roku podatkowym 2011. Nie wystąpiła bowiem różnica związana ze zmianą zobowiązania podatkowego, która podlegałaby zwrotowi jako nadpłata. Tym samem wniosek zgodnie z art. 75 § 4a O.p. w zakresie, w jakim jest niezasadny, organ podatkowy odmawia stwierdzenia nadpłaty.
Trafnie wskazał organ II instancji, że niezłożenie wraz z wnioskiem koniecznej korekty, a także niewykazanie w zeznaniu podatkowym zaliczki, której zwrotu strona się domagała, skutkuje brakiem podstaw do uznania przedmiotowej zaliczki za nadpłatę.
Sąd podziela, także argumentację organu II instancji zmierzająca do wyjaśnienia kwestii poruszonych przez skarżącego w przedmiotowej skardze. Organ wskazał bowiem, że bez względu na to czy płatnik pobrał sporną zaliczkę w 2011 r., czy też 2012 r. (na co wskazuje skarżący), to pobranie jej w 2011 r. znajduje uzasadnienie w przepisach prawa, gdyż wypłacone stronie świadczenie podlegało opodatkowaniu. Płatnik był zobowiązany obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od wypłaconego podatnikowi świadczenia, nawet jeśli zrobił to jak się okazało w związku z uchyleniem uchwały odwołującej stronię z funkcji prezesa spółki, przed terminem wynikającym z kontraktu menedżerskiego.
Jak słusznie stwierdził organ II Instancji, z treści art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że znaczenie ma jedynie sam fakt otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika przychodu ze stosunku pracy. Sama strona we wniosku potwierdziła, że w kwietniu 2011 r. uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł, jak i pobranie zaliczki przez płatnika w łącznej kwocie [...]zł. Okoliczności te potwierdza także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym ostateczna decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydana wobec płatnika. Zatem zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. należało uznać za nieuzasadniony.
W rezultacie badania legalności decyzji, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona wskazane w skardze przepisy prawa, a merytoryczna ocena rozstrzygnięcia organów podatkowych potwierdziła jego zgodność z obowiązującym prawem procesowym i materialnym.
W tych okolicznościach sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło