I SA/Sz 352/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-09-04

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), będący państwową osobą prawną i agencją wykonawczą, może być uznany za 'organ państwowy' w rozumieniu art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, co skutkowałoby wykluczeniem spółki, w której KOWR posiada 100% udziałów, z kategorii mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i tym samym odmową przyznania jej pomocy finansowej w ramach programu pomocowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), będący państwową osobą prawną i agencją wykonawczą, należy uznać za 'organ państwowy' w rozumieniu art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. W związku z tym, spółka, w której KOWR posiada 100% udziałów, nie może być traktowana jako mikro, małe lub średnie przedsiębiorstwo (MŚP), co stanowi podstawę do odmowy przyznania jej pomocy finansowej w ramach programu pomocowego. Sąd podkreślił, że pojęcie 'organ państwowy' jest szersze niż 'organ władzy publicznej' i obejmuje również agencje wykonawcze realizujące zadania państwa.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w związku ze szkodami w uprawach rolnych spowodowanymi suszą w 2018 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że spółka nie spełnia warunku bycia mikro, małym lub średnim przedsiębiorstwem (MŚP), ponieważ jej jedynym wspólnikiem jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), który jest organem państwowym. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, argumentując, że KOWR jest agencją wykonawczą, a nie organem państwowym, co pozwalałoby jej na kwalifikację jako MŚP.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi Ośrodka [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy wydaną wobec O. L. (dalej: "spółka", "skarżąca") decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w C. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] października 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek spółki o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy – dalej: "program pomocowy". W jego treści oświadczyła, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. Do wniosku spółka załączyła protokół z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej 30% i poniżej 70 % danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz aneks z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] do umowy ubezpieczenia (nr [...]) i potwierdzenia przelewów tytułem zapłaty za polisę nr [...] – I rata i II rata. W dniu [...] listopada 2018 r. spółka wprowadziła zmiany do wniosku w zakresie powierzchni upraw i dołączyła: poprawiony protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej 30% i poniżej 70 % danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz umowę ubezpieczenia z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) dotycząca upraw rolnych wraz z oświadczeniami. Następnie w dniu [...] listopada 2018 r. spółka złożyła poprawiony protokół z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. odmówił spółce przyznania pomocy finansowej w ramach przedmiotowego programu pomocowego. W treści uzasadnienia powołał się na przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, tj.: - § 13r ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie RM" oraz - art. 3 ust. 4 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. 2014.193.1) – dalej: "rozporządzenie nr 702/2014". Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że spółka jest podmiotem prawa handlowego (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...], a jej jedynym wspólnikiem jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa – dalej: "KOWR". Podmiot ten natomiast jest państwową osobą prawną, agencją wykonawczą, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie praw własności w odniesieniu do nieruchomości przekazanych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, na podstawie przepisów prawa wyznaczających kierunki i zakres działania oraz realizacji założeń polityki społeczno-gospodarczej państwa, szczególnie na rzecz wsi, rolnictwa i gospodarki żywnościowej. Zdaniem organu I instancji fakt, że KOWR jest agencja wykonawczą nie wyklucza podmiotowości organu państwa. Podkreślił, że przez pojęcie to należy rozumieć nie tylko organ sektora publicznego, ale też każdy podmiot, który działając w oparciu o prawo publiczne wykonuje zadania o charakterze publicznym. Końcowo wskazał, że spółka nie spełniła jednego z warunków programu pomocowego, ponieważ nie może zostać zakwalifikowana do grupy podmiotów MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw). W odwołaniu od powyższej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie przez organ odwoławczy, ewentualnie orzeczenie przez organ odwoławczy o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organowi I instancji. W uzasadnieniu spółka podniosła, że może zostać zakwalifikowana do kategorii MŚP, bowiem KOWR posiadający 100 % udział w jej kapitale i głosach, nie jest organem państwowym (organem władzy publicznej), lecz agencją wykonawczą takiego organu. W tym zakresie spółka powołała się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1154 ze zm.) – dalej: "u.k.o.w.r." i art. 9 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.) – dalej: "u.f.p.". Dodatkowo wskazując na dyspozycję art. 107 ust. 1 w zw. z ust. 2 podpunkt b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stwierdziła, że zgodna z rynkiem wewnętrznym jest pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowana klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, do których zalicza się suszę. Za taką tezą przemawia, również fakt, że pomoc finansowa służy wyłącznie naprawieniu szkód i to o charakterze częściowym, a nie całkowitym, co automatycznie wyklucza jakikolwiek stan uprzywilejowania podmiotu będącego beneficjentem pomocy finansowej. Zdaniem spółki spełnia ona nie tylko kryteria podmiotowe do uzyskania rekompensaty finansowej z tytułu szkód spowodowanych suszą, ale także wszelkie kryteria przedmiotowe. Odnosząc się do powyższych zarzutów organ odwoławczy ocenił, że decyzja organu I instancji nie naruszała przepisów materialnych i proceduralnych, w związku z tym wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. rozstrzygnął o jej utrzymaniu w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, iż pomoc finansowa nie została przyznana spółce przez wzgląd na niespełnienie podstawowego warunku uzyskania pomocy w ramach programu pomocowego, którym jest brak statusu MŚP podmiotu występującego o taką pomoc. Organ odwoławczy wyjaśnił, że spółka jest państwową osobą prawną, agencją wykonawczą zgodnie z u.f.p. W tym zakresie podzielił i powtórzył argumentację organu I instancji. Dodatkowo stwierdził, że agencja wykonawcza jest państwową osobą prawną tworzoną na podstawie odrębnej ustawy w celu realizacji zadań państwa, zgodnie z art. 18 u.f.p. Posiadanie przez KOWR statusu agencji wykonawczej, nie wyklucza, jej podmiotowości organu państwa. Natomiast organ państwowy jest zorganizowaną instytucją utworzoną na podstawie przepisów prawa, działającą w imieniu i na rzecz państwa przy wykorzystaniu środków właściwych dla władzy państwowej. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: - art. 77 § 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zebrania i kompleksowego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego; - art. 80 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów oraz ocenę występujących w sprawie okoliczności wyłącznie przez pryzmat subiektywnego uznania organu oraz wydanie decyzji na postawie domniemanej okoliczności faktycznej, nie mającej oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Naruszenia te doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, poprzez uznanie, że skarżąca nie należy do MŚP; - art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy decyzja wydana została z naruszeniem przepisów k.p.a. oraz oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i powinna być uchylona; - art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przez organ odwoławczy uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia, w tym zakresie co do istoty sprawy, podczas gdy zebrany w spawie materiał dowodowy oraz zarzuty skarżącej podnoszone przed organem I instancji , uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy finansowej w pełnej wysokości; - art. 2 ust. 1 u.k.o.w.r. w zw. z art. 18 u.f.p., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że KOWR jest organem władzy publicznej, w sytuacji gdy jest agencją wykonawczą takiego organu. Stanowiło to podstawę do przyjęcia, że KOWR tworzy odrębny od organów władzy publicznej podmiot sektora finansów publicznych i może zostać zakwalifikowany do kategorii MŚP; - art. 1 rozporządzenia nr 702/2014, poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że KOWR jest organem władzy publicznej, a nie agencją wykonawczą tego organu. Ze względu na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania, w wyznaczonym przez Sąd terminie, decyzji przyznającej skarżącej pomoc finansową oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że akt ten nie naruszał prawa w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było przyznanie pomocy finansowej w ramach programu pomocowego producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 roku suszy lub powodzi. Według organu odwoławczego skarżąca nie spełniła podstawowego warunku uzyskania pomocy, tzn. nie jest mikro, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 3 ust. 4 załącznika nr I do rozporządzenia nr 702/2014. Uznał, że przesądza o tym fakt posiadania przez organ państwowy (tj. KOWR) 100% udziału w kapitale skarżącej. Skarżąca twierdzi natomiast, że KOWR nie jest organem państwowym (organem władzy publicznej), lecz agencją wykonawczą takiego organu. Podkreśliła, że o powyższym przesądza wprost art. 2 ust. 1 u.k.o.w.r., a także art. 9 pkt 1 i pkt 5 u.f.p. Na tej podstawie skarżąca, podobnie jak i inne spółki prawa handlowego, których wspólnikiem jest KOWR, może być traktowana jako podmiot należący do MŚP i być beneficjentem środków finansowych pochodzących z programu pomocowego. Rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącą można uznać za przedsiębiorcę o statusie MŚP spełniającego warunki uczestnictwa w programie pomocowym, pomimo 100% udziału KOWR w jej kapitale. Wyjaśnienia zatem wymaga, czy KOWR jest organem państwowym w rozumieniu art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 704/2014, co pozbawiałoby skarżącą prawa ubiegania się o pomoc finansową w ramach ww. programu pomocowego. W zaistniałym sporze rację należało przyznać organom. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowia § 13 r ust. 1 rozporządzenie RM oraz art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Zgodnie z § 13 r ust. 1 rozporządzenia RM - w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. W myśl art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, przedsiębiorstwa nie można uznać za MŚP, jeżeli 25 % lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ państwowy. Z zasadniczych ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca jest spółką prawa handlowego (spółką z ograniczoną odpowiedzialnością) wpisaną do krajowego rejestru sądowego – rejestru przedsiębiorców. Z treści wpisów do ww. rejestru wynika, że jedynym wspólnikiem skarżącej jest KOWR, ponieważ posiada 100% udział w jej kapitale. Natomiast KOWR, którego ustrój uregulowany został zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.o.w.r., w ustawie i statucie, jest państwową osobą prawną, agencją wykonawczą. Kluczowe zatem w kontekście przedstawionej wyżej osi sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy KOWR, będąc jedynym wspólnikiem skarżącej jest organem państwowym w rozumieniu art. 3 ust. 4 Załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. W pierwszej kolejności należy podjąć próbę zdefiniowania pojęcia organ państwowy. Pojęcie to nie posiada swojej legalnej definicji na gruncie powołanego aktu unijnego, ale także przepisów prawa krajowego, w tym szczególnie aktów regulujących program pomocowy. Przez organ państwowy należy rozumieć część aparatu państwowego, która wyodrębnia się od pozostałych części tego aparatu tym, że w ramach działania całości wypełnia określone zadania i stosownie do nich jest w szczególny sposób zorganizowana (por. A. Burda, Polskie prawo państwowe, Warszawa 1969, s. 199, 200). W znaczeniu ścisłym, prawnym organem państwowym nazywamy wyodrębnioną część aparatu państwowego (jednostkę organizacyjną) powołaną do wykonywania oznaczonych przez prawo zadań państwowych przy zastosowaniu środków wypływających z przysługującej państwu zwierzchniej władzy (imperium) (por. M. Jaroszyński, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1956, s. 162). Za trafną uznać można, także definicję zaprezentowaną przez organ I instancji, zgodnie z którą: przez organ państwowy należy rozumieć odpowiednio zorganizowaną instytucję utworzoną na podstawie przepisów prawa, działającą w imieniu i na rzecz państwa przy zastosowaniu środków właściwych dla władzy państwowej. Jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że także na gruncie k.p.a. pojawiło się pojęcie organów państwowych. W art. 224 k.p.a. ustawodawca stwierdził, że "ilekroć w przepisach niniejszego działu (skargi i wnioski) jest mowa o organach państwowych - rozumie się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych." Ocena, czy jedyny wspólnik skarżącej jest jednostką, która wpisuje się w definicję organu państwowego przeanalizować należy przepisy ustrojowe KOWR. Zgodnie z art. 2 u.k.o.w.r. Krajowy Ośrodek jest państwową osobą prawną będącą agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz z 2018 r. poz. 62) (pkt. 1). Nadzór nad Krajowym Ośrodkiem sprawuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi (pkt 3). Przepisy art. 3 u.k.o.w.r. stanowią natomiast, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia, nadaje Krajowemu Ośrodkowi statut, biorąc pod uwagę zakres jego zadań (ust. 2). Statut Krajowego Ośrodka określa w szczególności: 1) organizację wewnętrzną Krajowego Ośrodka; 2) system kontroli wewnętrznej i audytu wewnętrznego; 3) sposób postępowania z mieniem niezagospodarowanym, wchodzącym w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 91); 4) siedziby oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka, a w przypadku oddziałów terenowych działających w województwie zachodniopomorskim - również ich zasięg terytorialny (ust. 3). Aktem prawnym, o którym mowa w ww. przepisie jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2233). Wskazać należy, także na regulacje art. 4 u.k.o.w.r., które stanowią, iż organem Krajowego Ośrodka jest Dyrektor Generalny, który kieruje Krajowym Ośrodkiem i reprezentuje go na zewnątrz (ust. 1), a Dyrektora Generalnego powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Prezes Rady Ministrów, także odwołuje Dyrektora Generalnego (ust. 2). Ponadto, jak stanowi art. 8 u.k.o.w.r. Dyrektor Generalny i dyrektorzy oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach (ust. 1). Dyrektor Generalny oraz dyrektorzy oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka mogą upoważniać pracowników Krajowego Ośrodka do podejmowania określonych czynności, w tym do wydawania decyzji administracyjnych (ust. 2). Stosownie do art. 9 ust. 1 u.k.o.w.r. - Krajowy Ośrodek realizuje zadania wynikające z polityki państwa, w szczególności w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich. W art. 9 ust. 2 i 3 u.k.o.w.r. ustawodawca zamieścił katalog takich zadań. Należą do nich m.in.: tworzenie warunków sprzyjających racjonalnemu wykorzystaniu potencjału produkcyjnego Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; restrukturyzacja oraz prywatyzacja mienia Skarbu Państwa użytkowanego na cele rolnicze; obrót nieruchomościami i innymi składnikami majątku Skarbu Państwa; administrowanie zasobami majątkowymi Skarbu Państwa przeznaczonymi na cele rolne; zabezpieczenie majątku Skarbu Państwa; popieranie organizowania na gruntach Skarbu Państwa gospodarstw rolnych; wykonywanie praw z udziałów i akcji; obsługa funduszy promocji produktów rolno-spożywczych; opracowywanie i upowszechnianie informacji związanych z realizacją mechanizmów aktywnej polityki rolnej na rynkach produktów rolnych i żywnościowych; uczestnictwo, jako instytucja pośrednicząca i beneficjent, w realizacji programu operacyjnego Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 223/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (Dz. Urz. UE L 72 z 12.03.2014, str. 1) oraz inne niż wymienione w ust. 2, w szczególności zadania delegowane, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią. Ponadto na podstawie art. 10 u.k.o.w.r. jednostki sektora finansów publicznych mogą, za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, powierzać Krajowemu Ośrodkowi realizację zadań dla nich określonych, zapewniając Krajowemu Ośrodkowi na ten cel odpowiednie środki finansowe. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. e u.k.o.w.r. stanowi natomiast, że w zakresie gospodarki finansowej Krajowego Ośrodka przychodami Krajowego Ośrodka są: środki budżetowe określone corocznie w ustawie budżetowej w formie dotacji podmiotowych i dotacji celowych. Wyżej wskazane regulacje wskazują, że KOWR jest obecnie – zgodnie z treścią i układem zadań oraz kompetencji, w sensie ustrojowym rozbudowanym centralnym organem administracji rządowej. W obrocie prawnym jednostka ta występuje jako odrębna od Skarbu Państwa osoba prawna wyłącznie na użytek gospodarowania wciąż znacznym zasobem państwowym gruntów rolnych i tylko w celach utrzymania pewnej kompozycji cywilnoprawnej rozdzielenia kompetencji dominium od imperium państwa. Z takiego układu rozwiązań prawnych wynika też, podtrzymywana przez ustawodawcę mimo upływu czasu, norma art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 817) o "powierzeniu" wykonywania przez KOWR prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do zasobu (por. P. Czechowski, Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa. Komentarz, Komentarze praktyczne, Warszawa 2018, s. 42). Sąd podziela przedstawiony powyżej pogląd. Dodać należy, że podobną rolę pełnią regulacje u.k.o.w.r. dotyczące powierzonego majątku i zadań. Zakres tych "powierzeń" przesądza o konieczności uznania skarżącej za organ państwowy. Skarżąca wpisuje się zatem w zdefiniowane wyżej pojęcie "organu państwowego". Odpowiadając na argumentację skarżącej dotyczącej art. 9 u.f.p., Sąd stanął na stanowisku, że brzmienie tego przepisu nie przesądza o wyłączeniu agencji wykonawczej z grupy organów państwowych. Zamieszczony, w tym przepisie katalog podmiotów tworzących sektor finansów publicznych nie pozwala na zaakceptowanie poglądu, iż organami państwowymi są tylko organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały (wymienione w art. 9 pkt. 1 u.f.p.). Podkreślić należy, że błędnie skarżąca zrównała pod względem znaczenia pojęcia "organ państwowy" z pojęciem "organ władzy publicznej". Nie ulega wątpliwości, że nie każdy organ państwowy jest organem władzy publicznej. Pojęć tych nie należy używać zamiennie, bowiem są zakresowo różne. Ponadto w art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014 zastosowano pojęcie organu państwowego, a nie organu władzy publicznej. Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, że KOWR, jako agencja wykonawcza (państwowa osoba prawna) tworzona na podstawie odrębnej ustawy w celu realizacji zadań państwa, zgodnie z art. 18 u.f.p. jest organem państwowym. Uznanie KOWR za organ państwowy, wbrew twierdzeniom skarżącej nie stoi w kolizji z twierdzeniem, że jest on agencją wykonawczą właśnie organu państwowego. Pojęcie organu państwowego jest bowiem pojęciem szerszym niż pojęcie organów państwa, organów władzy publicznej, czy organów administracji rządowej. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepis art. 3 ust. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, pochodzi z aktu unijnego. Rozporządzenia Unii Europejskiej bowiem z chwilą wejścia w życie obowiązują w każdym państwie członkowskim UE i nie wymagają transpozycji do prawa krajowego. Zamieszczone, więc w ich treści regulacje znajdują zastosowanie na gruncie prawa poszczególnych państw członkowskich. Tym samym, ustawodawca unijny dopuszcza szerokie rozumienie pojęcia organów państwowych, tak aby przepisy można było stosować w różnych porządkach prawnych. Dodatkowo fakt, iż na gruncie krajowych regulacji nie zdefiniowano tego pojęcia wskazuje, że ustawodawca nie zawęża jego zakresu. Sąd nie podziela zatem zawartych w skardze zarzutów prawa materialnego z przyczyn przedstawionych w powyższych rozważaniach. Przechodząc natomiast do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego wskazać należy, że właściwy organ nie naruszył przepisów k.p.a. w zakresie w jakim znajdowały one zastosowanie. Sąd nie dostrzegł podstaw dla uznania zarzutów naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ materiał dowodowy sprawy został zebrany w sposób wyczerpujący i w całości rozpatrzony. Zasadnie, także organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W konsekwencji wydając rozstrzygnięcie organy obu instancji działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło