I SA/Sz 355/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi L.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione I. oddala skargę II. przyznaje adwokat M. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów L.J. zgłoszonych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję administracyjną do majątku L.J. zamieszkałego w [...] na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...] obejmujących zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., marzec, listopad, grudzień 2002 r., oraz obejmujących zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Podstawę dochodzenia przedmiotowych zaległości podatkowych stanowiły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...], z dnia [...], nr [...], z dnia [...], nr [...]. Pismem z dnia 26 listopada 2007 r. L.J. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powołując się na brak wymagalności obowiązku. Zobowiązany podkreślił, iż wystawione tytuły wykonawcze są przedwczesne. Uzasadniając powyższe stanowisko strona powołała się na fakt złożenia do Dyrektora Izby Skarbowej odwołań od decyzji stanowiących podstawy wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, a następnie zaskarżenia decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem strony z uwagi na to, że przedmiotowe postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie zostały zakończone prawomocnymi orzeczeniami brak było podstaw do wszczynania postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym L.J. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia spraw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Postanowieniem z dnia z [...] nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny wydał postanowienie, w którym uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie L.J. pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, przywołując argumentację z wcześniejszych pism oraz wskazując, iż nie mógł uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu kontrolnym w związku ze złym stanem zdrowia psychicznego. Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z zażaleniem strony wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił znaczenie art. 33 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś odnosząc się do treści uzasadnienia zażalenia wskazał, że L.J. głównie powołuje się na fakt, iż nie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu kontrolnym i podatkowym w związku ze złym stanem zdrowia psychicznego i dlatego wielokrotnie wnosił o zawieszenie prowadzonych w stosunku do niego postępowań. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącego dotyczącymi braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, z uwagi na to, że decyzje stanowiące podstawy przedmiotowych tytułów wykonawczych są nieprawomocne bowiem nie zostały zakończone ostatecznymi orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Według organu o braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. W przedmiotowej sprawie wszystkie decyzje określające skarżącemu zobowiązanie podatkowe zostały mu doręczone i nie zostały zaskarżone, wobec czego stały się ostateczne natomiast zarzut wniesienia skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczy innych zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący L.J. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc, iż z uwagi na chorobę psychiatryczną nie mógł uczestniczyć w prowadzonych wobec niego postępowań. Nadto podniósł, że pomimo przedłożenia dokumentacji medycznej świadczącej o chorobie, organy nadal prowadziły kontrolę. Zdaniem skarżącego w wyniku takiego działania został pozbawiony swoich praw, a Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej działał bezkarnie naruszając podstawowe prawa podatnika. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie stwierdzić należy, że skarżący w swojej skardze nie przedstawił żadnych zarzutów odnoszących się do postępowania egzekucyjnego. Z treści skargi wynika, że skarżący w istocie kwestionuje rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Podstawy wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zawarte zostały w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz.1954 ze zm.). Wniesienie zarzutów z jakichkolwiek innych przyczyn niż wymienione w powołanym przepisie nie upoważniają organu egzekucyjnego do rozpatrzenia tych zarzutów. Stosownie do powołanego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy - czyli koniecznych elementów tytułu wykonawczego. Jak z powyższego wynika choroba, na którą powołuje się skarżący, istniejąca podczas innego postępowania, poprzedzającego nie tylko postępowanie egzekucyjne, ale również postępowanie podatkowe nie może być podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. W ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym ten problem nie może być rozstrzygany, podobnie jak nie jest możliwe, aby organ egzekucyjny badał kwestie dotyczące zakończonego decyzją postępowania podatkowego. Należy również zgodzić się z organem, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Przesłanki braku wymagalności zostały określone w art. 33 pkt 2 ww. ustawy i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa również sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Usytuowanie tego zapisu w art. 33 pkt 2 ustawy wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Niewątpliwie muszą one mieć charakter tego rodzaju, co wymienione w tym przepisie, czyli odroczenie terminu bądź rozłożenia na raty i należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej. W rozpatrywanej sprawie egzekucja została wszczęta do majątku L.J. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...] obejmujących zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., marzec, listopad, grudzień 2002 r., oraz obejmujących zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., zaś podstawą dochodzenia należności podatkowych były decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Powyższe decyzje stały się ostateczne w toku instancji, a tym samym wymagalne. Nie stwierdzono natomiast spełnienia przesłanek świadczących o jej braku. Wobec powyższego skarga nie mogła być uwzględniona i z tej przyczyny, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu przyznanemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.).