I SA/Sz 355/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie przepisu art. 162 § 1 i § 2, art. 163 § 1 i § 2 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. po rozpatrzeniu wniosku M. S. z dnia 26 stycznia 2010 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika I Urzędu skarbowego w Sz. z dnia [...] r. ustalający podatnikowi zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. wskazał, że w dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu skarbowego w Sz. decyzją ustalił M. S. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W postępowaniu podatkowym M. S. był reprezentowanych przez pełnomocnika, któremu decyzja zawierająca pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania została doręczona w trybie art. 150 § 2 ordynacji podatkowej, w ten sposób, że przesyłka zaadresowana na adres pełnomocnika drogą pocztową, po dwukrotnym jej awizowaniu przez doręczyciela w dniu 4 grudnia i 14 grudnia 2009 roku, w dniu 19 grudnia 2009 została zwrócona do nadawcy, Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. Organ podatkowy uznał doręczenie za skuteczne, z upływem ostatniego dnia przechowywania przesyłki przez Urząd Pocztowy, tj. 18 grudnia 2009 r. W dniu 29 stycznia 2010 r. podatnik złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, uzupełniony pismem z 17 lutego 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podatnik uzasadnił, twierdzeniem, iż decyzję z [...] r., otrzymał w dniu 21 stycznia 2010 r. od nowego pełnomocnika A. J., która niepotwierdzoną kopię decyzji odebrała w siedzicie organu. Pogorszenie stosunków z poprzednim pełnomocnikiem spowodowało wypowiedzenie w dniu 15 grudnia 2010 r. pełnomocnictwa do działania w sprawie i dopiero starania nowego pełnomocnika, ustanowionego w dniu 15 stycznia 2010 r., pozwoliło podatnikowi powziąć informację o wydaniu decyzji w dniu [...] r. Podatnik wskazał również, że z powodu złego stanu zdrowia, wrodzonej padaczki oraz zaburzeń koncentracji, w okresie od 1 do 21 stycznia 2010 r. był na intensywnym leczeniu, był pod wpływem leków powodujących otępienie i ogólne osłabienie organizmu, stałą senność uniemożliwiającą wykonywanie codziennych najprostszych spraw, co powoduje że w takich stanach musi korzystać z pomocy pełnomocnika. Zdaniem podatnika, nie ponosi on winy za niezachowanie terminu do złożenia odwołania a wniosek o przywrócenie terminu uważa za uzasadniony i konieczny. Podatnik do akt przedłożył zaświadczenie lekarskiego z dnia 10 lutego 2010 r. gdzie prowadzący specjalistyczną praktykę lekarską lekarz neurolog stwierdził, że podatnik w okresie od 18 grudnia 2009 r. do 21 stycznia 2010 r. pozostawał pod działaniem leków i w zasadzie był chorym leżącym i wymagał opieki. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku, odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. wskazał, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r. zawierała pouczenia o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni do dnia jej doręczenie i została doręczona pełnomocnikowi podatnika D. K. na podstawie przepisów art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 18 grudnia 2009 r. zgodnie z przepisem art. 145 § 2 cyt. ustawy stanowiącym, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Analiza przebiegu doręczenia przesyłki wykazała, że skarżona w odwołaniu decyzja została w dniu [...] r. skierowana przez organ podatkowy pierwszej instancji droga pocztową na adres pełnomocnika strony – D. K. Z powodu niepodjęcia przesyłki, poczta przechowywała korespondencję do dyspozycji adresata przez okres 14 dni (od 4 grudnia 2009 r. do 18 grudnia 2009 r.), a następnie w dniu 19 grudnia 2009r. dokonała zwrotu nieodebranej przesyłki do organu podatkowego, co nastąpiło w dniu 28 grudnia 2009 r. Przesyłka była awizowana w dniu 4 grudnia 2009 r. i 14 grudnia 2009 r. co odnotowano na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. To oznacz, że za dzień skutecznego doręczenia przesyłki należy przyjąć dzień 18 grudnia 2009 r., tj. ostatni dzień przechowywania przesyłki przez pocztę, co z kolei skutkuje tym, że ostatnim dniem przewidzianym przez ustawodawcę do złożenia odwołania był dzień 4 stycznia 2010 r. Złożenie odwołania w dniu 29 stycznia 2010 r., nastąpiło z uchybieniem terminu do jego złożenia – art. 223 § 2 ordynacji podatkowej. Dalej, Dyrektor Izby Skarbowej cytując treść art. 162 ordynacji podatkowej, podkreślił, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności należy dokonać ,gdy zainteresowany uprawdopodobni (przestawi wiarygodne okoliczności), że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, a wniosek złożył w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i dopełni czynności dla której termin był przewidziany. Łączne zaistnienie przesłanek: uchybienie terminu, złożenie wniosku o jego przywrócenie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi i dokonanie czynności dla której termin był przewidziany, obliguje właściwy organ do przywrócenia terminu. W sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił oceny podatnika, że odwołanie pełnomocnika w dniu 15 grudnia 2009 r., powołanie nowego pełnomocnika w dniu 15 stycznia 2010 r., pobyt w szpitalu, wpływ przyjmowanych leków, usprawiedliwiają uchybienie terminu do wniesienia odwołania (uprawdopodobniają brak winy podatnika w uchybieniu terminu). Zdaniem organu odwoławczego, doręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi podatnika – D. K., zostało dokonane zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej. Informacja o odwołaniu pełnomocnika D. K. przez podatnika, dotarła do organu 21 grudnia 2009 r., a więc w czasie, kiedy doręczenia dokonano skutecznie na podstawie art. 152 § 2 ordynacji podatkowej albowiem cofnięcie pełnomocnictwa wywarło skutki z chwilą złożenia tej informacji do akt sprawy. Za wątpliwe uznał Dyrektor Izby Skarbowej twierdzenie podatnika, że widzę o wydaniu decyzji [...] r. powziął dopiero w dniu 21 stycznia 2010 r., skoro nowy pełnomocnik, A. J. umocowanie do działania w sprawie ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego za 2003 rok, składając w organie w dniu 15 stycznia 2010 r., zapoznała się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i z treścią decyzji z [...] r., co potwierdza sporządzony z tych czynności protokół. Pełnomocnik pismem z 18 stycznia 2010 r. zwrócił się do organu o informacje co do sposobu zakończenia postępowania podatkowego mimo posiadanej w tym zakresie wiedzy uzyskanej 15 stycznia 2010 r. w toku przeglądania akt sprawy Uniewierzytelnioną kopię decyzji, na pisemny wniosek strony, wydano 21 stycznia 2010r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, skoro pełnomocnik podatnika,15 stycznia 2010 r. dysponował wiedzą o wydaniu w dniu [...] r. decyzji, to termin do złożenia odwołania upłynął 22 stycznia 2010 r. Tymczasem wniosek został złożony, za pośrednictwem placówki pocztowej, w dniu 28 stycznia 2010 r., co skutkowało naruszeniem przepisu art. 162 § 2 ordynacji podatkowej tj. niezłożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W kwestii stanu zdrowia organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do jego oceny. W sprawie nie ma to istotnego znaczenia, skoro podatnik w postępowaniu podatkowym był reprezentowany przez pełnomocnika, osoby prowadzącej kancelarię podatkową i posiadające fachową wiedzę, co pozwalało bez przeszkód prowadzić postępowanie podatkowe. Nadto, odnośnie twierdzeń podatnika co do wpływu przyjmowanych leków na jego aktywność, organ zwrócił uwagę na podawanie różnych okresów, negatywnego oddziaływania na niego przyjmowanych leków – (w odwołaniu ten okres obejmował czas od 1 do 21 stycznia 2010 r. a w piśmie z dnia 22 lutego 2010 – jest to okres od 18 grudnia 2009 r. do 21 stycznia 2010 r.) oraz to, że w tym czasie miało miejsce odwołanie pełnomocnika w osobie D. K. (15 grudnia 2009 r.) i ustanowienia nowego pełnomocnika A. J. (15 stycznia 2010 r.). Uznając, że podatnik nie wykazał braku winny w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając organowi naruszenie prawa, M. S. wniósł o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, M. S. wskazał, iż organ, odmawiając przywrócenia terminu, na podstawie art. 162 § 2 ordynacji podatkowej, przyczynę uchybienia terminowi niesłusznie utożsamia z dniem zaznajomienia się jego pełnomocnika z aktami sprawy. Skarżący twierdzi, że gdy czasowo ustąpiły objawy choroby (15 stycznia 2010 r.) ustanowił pełnomocnika, by uzyskać informacje czy organ podatkowy podjął w jego sprawie decyzję a następnie, gdy choroba się nasiliła (18 stycznia do 28 stycznia 2010 r.) i kontakt ze skarżącym był niemożliwym. Gdy leki zaczęły działać, po 21 stycznia 2010 r. zrozumiał "całą sytuację". Twierdząc, że w dniu 15 stycznia 2010 r. nie ustała przyczyna powodująca uchybienie terminowi, wyjaśniał że zaświadczenia lekarskie dotyczyły okresów nasilenia się choroby, i podtrzymał wszelkie twierdzenia i wnioski wskazane w treści odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przy niekwestionowanych ustaleniach co do terminu ustanowienie pełnomocnika w sprawie w osobie A. J. i podejmowanych przez pełnomocnika czynnościach w sprawie, spornym jest na etapie skargi do sądu administracyjnego, czy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy liczyć, jak twierdzi organ odwoławczy od 15 stycznia, czy też jak twierdzi skarżący od dnia 21 stycznia 2010 r. Przepis art. 162 ordynacji podatkowej określając przesłanki przywrócenia terminu, stanowi m.in., że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i jednocześnie dopełniać czynności, dla której był ustanowiony termin. W sprawie, po doręczeniu decyzji w trybie zastępczym, przyczyną nie wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, był po stronie skarżącego brak wiedzy, że decyzja z [...] r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi 18 grudnia 2009 r. Jak przyznaje skarżący w celu pozyskania informacji o przebiegu postępowania podatkowego, ustanowił w dniu 15 stycznia 2009 r. pełnomocnika. Z treści udzielonego pełnomocnictwa (karta 323 akt admin.) wynika, że A. J. została upoważniona do "wszystkich czynności procesowych związanych z prowadzonym postępowaniem podatkowym" i nie jest o to zatem pełnomocnictwo do odbioru korespondencji czy dokonania określonych czynności ale pełnomocnictwo ogólne, do prowadzenia sprawy w imieniu skarżącego (karta 324 akt admin.) W dniu złożenia pełnomocnictwa, pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, w tym z treścią decyzji organu I instancji z dnia [...] r., co potwierdza, podpisany przez pełnomocnika protokół z dnia 15 stycznia 2010 r. o zapoznaniu się z aktami sprawy. To oznacza, że osoba umocowana do działania w sprawie, w imieniu skarżącego, powzięła nie tylko informację o zakończeniu przez organ I instancji postępowania podatkowego decyzją, ale również zapoznała się z treścią decyzji w tym, trybem jej doręczenia podatnikowi. Zgodnie z przepisem art. 136 ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnictwo, co oznacza, że pełnomocnik, umocowany do działania w sprawie w imieniu strony ma prawa i obowiązki strony. W przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się z aktami sprawy i treścią decyzji z [...] r. przez pełnomocnika ustała przyczyna, powodująca uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, tj. brak informacji u podatnika, że postępowanie podatkowe zostało zakończone decyzją od której przysługuje mu środek odwoławczy oraz, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi w trybie zastępczym. Te czynności pełnomocnik wykonał z umocowaniem podatnika i w jego imieniu, a będąc osoba działającą w sprawie w imieniu mocodawcy był uprawniony do podejmowania wszelkich działań, zmierzających do kontynuowania sprawy. Zdaniem Sądu podjęcie przez pełnomocnika czynności w sprawie jak skierowanie do organu wniosku o udzielnie informacji o stanie sprawy czy wydanie nieautoryzowanego odpisów decyzji, nie zmienia faktu, że dzień 15 stycznia 2010 r., był dniem ustania przyczyny do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skoro w tym dniu, pełnomocnik skarżącego powziął świadomości o przyczynach uchybienia terminu. Skoro, zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem, pełnomocnik był umocowany do prowadzenia postępowania, wskazane w skardze okoliczności, mające wykazać brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie mają znaczenia. Pełnomocnik był upoważniony do złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu i zachowania przewidzianych prawem terminów. Jeśli zatem skarżący przejął prowadzenie sprawy pismem z 28 stycznia 2010 r., złożonym w organie podatkowym 29 stycznia 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania od decyzji z [...] r., w sytuacji kiedy przyczyna uchybienia terminu ustała 15 stycznia 2009 r., bowiem o wydaniu decyzji i o jej doręczeniu zastępczym w tym dniu, dowiedział się jego pełnomocnik, to wniosek o przywrócenie terminu złożył po terminie wskazanym w przepisie art. 162 § 2 ordynacji podatkowej. Możliwość działania w sprawie przez pełnomocnika oznacz, że podejmowane działania pełnomocnika, dotyczą również strony, zwłaszcza czynności, które powodują bieg terminów procesowych. Użyte w przepisie art. 132 ordynacji podatkowej określenie " strona może działać przez pełnomocnika" w praktyce oznacz, że działanie pełnomocnika utożsamiane jest z działaniem strony, dlatego zasadnym w sprawie, było uznanie czynności pełnomocnika polegającej na zapoznaniu się z aktami podatkowymi i decyzją wymiarową oraz trybem jej doręczenia w dniu 15 stycznia 2009 r. za ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i tę ocenę organów podatkowych Sąd podziela. W stanie faktycznym sprawy, trafne są ustalenia i oceny organu podatkowego, że stan zdrowia skarżącego nie uprawdopodobnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu od wniesienia odwołania. Na tę okoliczność skarżący przedłożył przy wniosku i jego uzupełnieniu zaświadczenie lekarskie z 28 stycznia 2010 r., specjalisty neurologa, neurochirurga, stwierdzające leczenie od 2 lat lekami przeciwdrgawkowymi powodującymi zaburzenia koncentracji i pamięci i z dnia 10 lutego 2010 r., tego samego specjalisty stwierdzającego leczenie skarżącego w okresie od 18 grudnia do 28 stycznia 2010 r. w poradni przeciwpadaczkowej, pozostawanie w tym okresie pod działaniem silnych leków działających na centralny układ nerwowy, w tym czasie skarżący był chorym wymagającym opieki. Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie wskazały, że przedłożone zaświadczenie lekarskie budzą wątpliwości w zakresie potwierdzenia niemożności działania skarżącego w okresie od 18 grudnia 2009 r. do 28 stycznia 2010 r. Pierwsze zaświadczenie jest ogólne w treści, i zaświadcza o wystąpieniu u skarżącego zaburzeń koncentracji i pamięci. Drugie, wydane 22 lutego 2010 r., precyzje czas intensywnego leczenia, zakończonego w dniu wydania pierwszego zaświadczenia. Logicznym byłby, wydanie zaświadczenia o zakończeniu intensywnego leczenia zaburzeń, po jego zakończeniu a nie miesiąc później, a wydanie w to miejsce, w zasadzie informacji o stanie zdrowia skarżącego i leczeniu. Zdaniem Sądu, skarżący pozostaje pod opieką lekarza specjalisty, ale nie przeszkadza mu to, w prowadzeniu swoich spraw. W okresie, kiedy był chorym leżącym, podejmował istotne czynności w sprawie, odwołał i ustanowił nowego pełnomocnika. To oznacza, że przebieg choroby nie jest taki jak wynika z zaświadczenia. Zdaniem Sądu stan zdrowia skarżącego nie był przeszkodą do działania w sprawie pełnomocnika. Skarżący przejmując prowadzenie sprawy w zakresie złożenia wniosku o przywrócenie terminu ,bez uwzględnienia faktu, że pełnomocnik zapoznając się z aktami sprawy podatkowej 15 stycznia 2010 r. "usunął" przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania i od tej daty rozpoczął bieg, termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie, nie może domagać się, by jego obowiązywał inny termin, niż wynikający z czynności jego pełnomocnika. Dlatego, mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił trafność ustaleń i ocen Dyrektora Izby Skarbowej i uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji i uznając że wniosek złożył po upływie terminu o którym mowa w art. 165 § 2 ordynacji podatkowej i nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.