I SA/Sz 359/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.i K.j o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za marzec, maj, czerwiec, lipiec 2005 r. p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca, A. K., reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku A. K. podniosła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zawartej na czas zastępstwa, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i osobach wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe wnioskodawczyni wymieniła partnera życiowego – W. S., a w oświadczeniu majątkowym nieruchomości: dom o pow. 120 m kw na gruncie rolnym o pow. 1700 m kw, mieszkanie o pow. 29 m kw., nieruchomość rolną – łąkę V kl. o pow. 0,3 ha. Skarżąca nie wykazała posiadania innego majątku, zasobów pieniężnych (papierów wartościowych, oszczędności, itp.). Odnośnie majątku prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe W. S.wnioskodawczyni podała, że posiada on 0,3 ha łąki kl. V oraz udział o wielkości 51% własności samochodu marki [...], 2004 r. produkcji (49% własności - Santander Consumer Bank). Ponadto A. K. wskazała na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego nieruchomość mieszkalną i rolną oraz na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup domu. W oświadczeniu o dochodach wpisano wynagrodzenie skarżącej za pracę w wysokości 1.706,89 zł oraz wskazano, że W. S. od dnia 5 lipca 2008 r. jest bezrobotny. Wykonując wezwanie Sądu z dnia 21 lipca 2008 r. wnioskodawczyni złożyła dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśniła, że zarówno ona jak i W. S. nie posiadają rachunków bankowych, nie uzyskują dochodów z posiadanych gruntów rolnych, skarżąca nie uzyskuje również dochodów z posiadanego mieszkania o pow. 29 m kw., zamieszkuje w nim nieodpłatnie brat B. K. Ponadto skarżąca wskazała, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, tj. na: - energię elektryczną w kwocie 150 zł co dwa miesiące, - wodę ok. 100 zł na kwartał, - zakup gazu butlowego w kwocie 46 zł miesięcznie. A.K. wraz z powyższym oświadczeniem nadesłała: - umowę o pracę z dnia 21 lutego 2008 r. zawarta z Zespołem Szkół w L. na czas zastępstwa na stanowisku nauczyciela i wychowawcy na pełny etat z wynagrodzeniem w wysokości 1707,29 zł (1444 zł+118,89 zł+10% płacy zasadniczej dodatek wiejski), - zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biura Powiatowego w C. z dnia 4 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że A. K. oraz W. S. nie figurują w krajowych ewidencjach producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 11 sierpnia 2008 r., stwierdzające, że W. S. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy od dnia 11 sierpnia 2008 r., - odpis nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne (podatek rolny i od nieruchomości) za 2008 rok, z którego wynika, iż skarżąca i W. S. są współwłaścicielami użytków rolnych o pow. 0,7700 ha, budynków o pow. 120 m kw. oraz o pow. 30 m kw., - odpis zeznania PIT -37 W. S. za 2007 r. z zadeklarowanymi przychodami ze stosunku pracy w kwocie 12.409,37 zł, z innych źródeł w kwocie 499,70 zł, kosztami uzyskania przychodów w kwocie 868,02 zł, dochodami w kwocie 12041,05 zł. - fakturę za wodę za okres od 30 czerwca 2008 r. do 30 września w kwocie 106,4 zł. A. K. pomimo zobowiązania Sądu nie przedłożyła natomiast odpisu własnego rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. nie wyjaśniając przyczyn tego braku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielnie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W powyższym przepisie mowa jest bowiem wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, w której osoba bezrobotna, niepobierająca zasiłku, ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiona całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe, jej sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Przyznanie prawa pomocy uzasadniają zatem przede wszystkim takie nadzwyczajne okoliczności np. jak stan zdrowia, sytuacja osobista, rodzinna, wiek, zawód, które w sposób obiektywny uniemożliwiają wykorzystanie swej zdolności zarobkowej, albo wyłączają korzystanie z niej z innych przyczyn społecznie uzasadnionych. Skarżąca nie wykazała, że w jej przypadku zachodzą opisane wyżej wyjątkowe okoliczności dlatego jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony. Wprawdzie w chwili obecnej, jak wynika ze złożonego oświadczenia i dokumentów, jedynym źródłem utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego jest jej wynagrodzenie za pracę, gdyż jej partner życiowy jest osobą bezrobotną, to jednak należy mieć na uwadze, że poszukuje on pracy, nie jest zatem pozbawiony zdolności zarobkowych wskutek jakiś nadzwyczajnych okoliczności, istnieje zatem szansa na uzyskanie dodatkowych dochodów dla wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto biorąc pod uwagę wysokość wpisu w sprawie wynoszącą 200 zł, oraz zarobki skarżącej z tytułu pracy na stanowisku nauczyciela w kwocie ok. 1700 zł, z których po potrąceniu wydatków na konieczne utrzymanie w kwocie ok. 230 zł pozostaje kwota ok. 1470 zł na dwie osoby, należy stwierdzić, że jest możliwość zaoszczędzenia kwoty 200 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dwóch osób. Dodatkowo należy podkreślić, że skarżąca wprawdzie w oświadczeniu wskazała na okoliczność spłacania kredytu hipotecznego, ale wezwana do przedłożenia wykazu wydatków i obciążeń nie przedstawiła dokumentów dotyczących wysokości miesięcznych rat. W tym miejscu, niezależnie od powyższego, w świetle powoływania się przez stronę na spłatę kredytu, za niewiarygodne należy uznać oświadczenie skarżącej że nie posiada ona rachunku bankowego. Wskazać też należy, że nie zasługuje na aprobatę wynikające z oświadczenia skarżącej preferowanie zobowiązania w postaci spłaty kredytu ponad regulowanie kosztów sądowych. Skarżąca nie przedstawiła także odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2007 r., co uniemożliwia przeprowadzenie weryfikacji odnośnie wysokości ewentualnych dochodów uzyskiwanych wcześniej oraz możliwości poczynienia z nich oszczędności. Należy również wskazać na majątek skarżącej i W. S. w postaci domu o pow. 120 m kw., działki o pow. 1700 m k, łąki o pow. 0,3 ha oraz mieszkania o pow. 29 m kw. Należy podzielić stanowisko w tym zakresie wyrażone w orzeczeniu z 20.10.2004 r., sygn. akt FZ 454/04, iż "posiadanie składników majątkowych nie wskazuje na to, iż wnioskodawca znajduje się niedostatku. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (domu jednorodzinnego, mieszkania) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy." Powyższe okoliczności także przesądzają, iż nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa pomocy. W związku z powyższym, uznając, że brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej, należało orzec jak w sentencji.