I SA/Sz 359/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-09-29

Skład orzekający: Sędzia N S A – Zofia Przegalińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą fizyczną, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznano, że poniesienie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, przy uwzględnieniu koniecznych wydatków i obciążeń finansowych, mogłoby spowodować uszczerbek dla utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca jest jedynym żywicielem rodziny i jest zatrudniona na czas zastępstwa.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty w kwocie 200 zł. Skarżąca jest jedynym żywicielem dwuosobowego gospodarstwa domowego, zatrudnionym na czas zastępstwa. Posiada dochody z pracy, ale również znaczące wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, spłatą kredytu hipotecznego oraz bieżącymi kosztami utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia N S A – Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za marzec, maj, czerwiec, lipiec 2005 r. p o s t a n a w i a: przyznać A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca, A. K., reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku A. K. oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika co następuje. Źródłem utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zawartej na czas zastępstwa w wysokości 1707,29 zł (1444 zł+118,89 zł+10% płacy zasadniczej dodatek wiejski). Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z W. S., który od dnia 11 sierpnia 2008 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy. Skarżąca i W. S. są współwłaścicielami nieruchomości: domu o pow. 120 m kw. na gruncie rolnym o pow. 1700 m kw., nieruchomości rolnej – łąki V kl. o pow. 0,3 ha. Skarżąca i W. S. nie figurują w krajowych ewidencjach producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności do rolnictwa. Skarżąca posiada nadto mieszkanie o pow. 29 m kw, w którym w chwili obecnej nieodpłatnie zamieszkuje jej brat, a W. S. posiada samochód marki Fiat Doblo Cargo, rok produkcji 2004 zakupiony w kredycie. Wnioskodawczyni nie wykazała posiadania innego majątku, zasobów pieniężnych (papierów wartościowych, oszczędności, itp.). Ponadto A. K. wskazała na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego nieruchomość mieszkalną i rolną oraz na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup domu. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że zarówno ona jak i W. S. nie posiadają rachunków bankowych, nie uzyskują dochodów z posiadanych gruntów rolnych, skarżąca nie uzyskuje również dochodów z posiadanego mieszkania o pow. 29 m kw. Wykazano następujące wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości: - energia elektryczna w kwocie 150 zł co dwa miesiące, - woda ok. 100 zł na kwartał, - zakup gazu butlowego w kwocie 46 zł miesięcznie. Skarżąca przedłożyła także odpis zeznania PIT -37 W. S. za 2007 r. z zadeklarowanymi przychodami ze stosunku pracy w kwocie 12.409,37 zł, z innych źródeł w kwocie 499,70 zł, kosztami uzyskania przychodów w kwocie 868,02 zł, dochodami w kwocie 12041,05 zł. A. K. nie przedłożyła natomiast odpisu własnego rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. nie wyjaśniając przyczyn tego braku. Na podstawie powyższego stanu faktycznego, postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. W uzasadnieniu sprzeciwu, nie zgadzając się z dokonaną oceną jej sytuacji majątkowej, wskazała, że wprawdzie jej zarobki wynoszą ok. 1.700 zł miesięcznie, jednakże po potrąceniu wydatków w kwocie ok. 200 zł na utrzymanie mieszkania oraz zobowiązania z tytułu spłaty kredytu hipotecznego (rata zgodnie z załączonym wydrukiem w kwocie ponad 700 zł) , na utrzymanie dwuosobowego gospodarstwa domowego (tj. żywność, leki, środki czystości, dojazdy do pracy, koszty przejazdów W. S. w związku z poszukiwaniem pracy) pozostaje jedynie ok. 800 zł. Ponadto budżet domowy obciążają podatek rolny oraz podatek od nieruchomości. Skarżąca podniosła też, że zatrudniona jest na zastępstwo czyli stosunek pracy ustanie po powrocie do pracy osoby zastępowanej. W załączeniu skarżąca przedłożyła brakujące roczne zeznanie podatkowe za 2007 r. oraz dokument potwierdzający wysokość obciążeń z tytułu kredytu hipotecznego. Sąd zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Mając powyższe na względzie Sąd ocenił ponownie sytuację skarżącej – wynikającą ze złożonych oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów oraz okoliczności powołanych w sprzeciwie – w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 ww ustawy i stwierdził, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż poniesienie w chwili obecnej tytułem wpisu sądowego kwoty 200 zł po uwzględnieniu obciążenia innymi wykazanymi koniecznymi wydatkami może spowodować uszczerbek dla utrzymania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że skarżąca w chwili obecnej jest jedynym żywicielem rodziny (W. S. jest bezrobotny) oraz, że jest zatrudniona na czas zastępstwa. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło