I SA/Sz 36/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Polańska sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005r. sprawy ze skargi W. i E. M. oraz E. i M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie kosztów opinii biegłego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnej (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. [...] ustalające W. i E. M. oraz E. i M. W. solidarnie - stronom czynności cywilnoprawnej - koszty postępowania podatkowego w kwocie [...] zł z tytułu kosztów opinii biegłego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że W. i E. M. na podstawie umowy z dnia [...]. zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A [...]) sprzedali E. i M. W. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Strony określiły w umowie wartość rynkową tego prawa majątkowego na kwotę [...] zł. Określona przez strony wartość w ocenie organu podatkowego pierwszej instancji nie odpowiadała wartości rynkowej, dlatego na podstawie art. 6 ust 3 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnej do podwyższenia wartości prawa majątkowego podając jednocześnie według własnej wstępnej oceny kwotę [...] zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strony czynności cywilnoprawnej w pismach z dnia 10 marca 2003r. i 8 kwietnia 2003r. nie wyraziły zgody na podwyższenie wartości prawa majątkowego do kwoty proponowanej przez organ podatkowy. Następnie w piśmie z dnia 23 kwietnia 2003r. E. i M. W. wyrazili zgodę na podwyższenie wartości nabytego prawa do kwoty [...] zł. Stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych organ podatkowy powołał biegłego rzeczoznawcę, który w operacie szacunkowym z dnia 20 maja 2003r. określił, iż wartość rynkowa spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w [...] wynosi [...] zł. Określona na podstawie opinii biegłego wartość przekraczała o 33 % wartość podaną przez strony umowy, dlatego postanowieniem z dnia 5 września 2003r. orzekł o poniesieniu kosztów opinii biegłego przez małżonków M. i małżonków W. Sygn. akt I SAISz 36/04 Na powyższe postanowienie zostało wniesione zażalenie w którym W. i E. M. oraz E. i M. W. zarzucili organowi pierwszej instancji, że wydane postanowienie narusza art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnej. Podatnicy podnieśli w odwołaniu, że na wezwanie organu podatkowego, kupujący wyrazili zgodę po podwyższeniu wartości czynności cywilnoprawnej do kwoty [...] zł, a w tej sytuacji wynikająca różnica pomiędzy kwotą wynikającą z opinii rzeczoznawcy wynoszącą [...] zł a kwotą [...] zł podaną przez jedną ze stron umowy nie przekracza 33%. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że nie można przyjąć, iż wszystkie podmioty dokonujące czynności cywilnoprawnej stanowią jedną "zbiorową' stronę a w związku z tym oświadczenie któregokolwiek podmiotu, nie posiadającego uprawnienia do reprezentowania pozostałych, stanowi wyraz woli wszystkich stron. Bezpodstawne zatem jest twierdzenie podatników, iż podstawą liczenia "wartości progowej" której przekroczenie powoduje solidarne obciążenie stron umowy kosztami opinii rzeczoznawcy jest kwota [...] zł , a nie [...] zł, zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych punktem wyjścia do ustalenia podziału zobowiązanego do poniesienia kosztów opinii rzeczoznawcy jest wartość podana przez strony czynności cywilnoprawnej nie zaś wartość podana przez którąkolwiek ze stron. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący W. i E. M. oraz E. i M. W. zarzucili organowi odwoławczemu błędne zastosowanie art. 6 ust. 4 w związku z art. 3 i art. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z uwagi na to, że podana przez E. i M. W. podwyższona wartość czynności cywilnoprawnej do kwoty [...] zł powoduje, że jest niższa o 33 % od wartości ustalonej w opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sygn. akt I SAISz 36/04 Stosownie do treści art. 6 ust. 1 lit. c i ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 956 ze zm.) podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności bez odliczania długów i ciężarów. Powyższa reguła została ustanowiona na potrzeby określenia podstawy obliczenia podatku, a nie do podważenia ustaleń dokonanych przez strony czynności prawnych w umowie. Nie jest zdaniem Sądu konieczne w świetle art.6 ust.4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych aby wszystkie strony czynności cywilnoprawnej podały wartość rynkową skoro zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnej ciąży solidarnie na wszystkich stronach tej czynności. Istota zobowiązania solidarnego (dłużników) polega na tym, że każdy z dłużników odpowiada za całość długu, a wierzyciel może dochodzić całości lub części długu od wszystkich dłużników łącznie, od kilku lub od każdego z osobna. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy pozostają zobowiązani, jednak zaspokojenie wierzyciela jednego z dłużników, zwalnia wszystkich dłużników. Najbardziej podkreśla charakterystyczną cechę stosunku solidarnego to, że zaspokojenie wierzyciela przez jednego ze współdłużników, zwalnia wszystkich dłużników. Z punktu interesu fiskalnego istotne jest to, aby podatek został zapłacony w należytej wysokości i bez znaczenia jest fakt, który spośród solidarnie odpowiedzialnych za podatek podatników, podatek ten uiści. Zasada ta obowiązuje również w procedurze prowadzącej do podwyższenia wartości czynności cywilnoprawnej do wartości rynkowej. Zwrócić bowiem należy uwagę, że czynność prawna, jaką jest sprzedaż, dochodzi do skutku w drodze umowy, którą jest zgodne oświadczenie woli dwóch stron w celu wywołania skutków prawnych, a po każdej stronie umowy może występować więcej osób. Ta cecha umowy powoduje, że w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 4 użyty jest zwrot ,jeżeli strony", co w powiązaniu z solidarnością zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych oznaczać może tylko to, iż wystarczające jest aby jedna ze stron czynności cywilnoprawnej określiła wartość rynkową. Sygn. akt I SAISz 36/04 W rozpatrywanej sprawie skutecznie podniesiona została wartość rynkowa przedmiotu czynności cywilnoprawnej do kwoty [...] zł i została wpłacona różnica pomiędzy podatkiem pobranym przez płatnika a podatkiem jaki wykazał po podwyższeniu wartości czynności cywilnoprawnej. W tych okolicznościach różnica pomiędzy wartością czynności cywilnoprawnej określona przez biegłego, a kwotą podaną przez stronę czynności cywilnoprawnej, nie przekracza 33 %, tym samym obciążenie stron kosztami opinii biegłego było nieuzasadnione. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), -orzekł jak w sentencji. -