I SA/Sz 361/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz [...] oddalił skargę B. B. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 3 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. W dniu 30 kwietnia 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie ww. wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r. Strona skarżąca wskazała, że o istnieniu wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r. dowiedziała się w dniu 25 kwietnia 2018 r. z pisma ZUS zatytułowanego: "postanowienie" z dnia 5 kwietnia 2018 r. i niezwłocznie po ustaniu przyczyny w uchybieniu terminu nie z własnej winy, złożyła wniosek o przywrócenie terminu czynności procesowej. Skarżąca wyjaśniła, że jednocześnie składa "wniosek o uzasadnienie i doręczenie wyroku". Następnie powołując się na art. 139 Kpc, skarżąca wskazała, że nie otrzymała wcześniej żadnego wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r., nie została o nim powiadomiona przez doręczyciela UP, więc nie mogła złożyć wniosku o sporządzenie i nadesłanie uzasadnienia wyroku w celu złożenia apelacji. Dodała, że pozwana nie otrzymała żadnego awiza ani powtórnego zawiadomienia o nadejściu tej przesyłki sądowej, więc nie można uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona, gdy ani listonosz ani poczta nie pozostawił skutecznie żadnego zawiadomienia o nadejściu przesyłki. Skarżąca podniosła, że nie została też skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 30 sierpnia 2017 r. Ponadto, zaznaczyła, że nawet gdyby została zawiadomiona o terminie rozprawy, to nie mogłaby w niej uczestniczyć z powodu sukcesywnego pogorszenia się jej stanu zdrowia od lipca 2017 r. (jako dowód powołała się na zaświadczenie lekarskie z dnia 29 sierpnia 2017 r.). Skarżąca podkreśliła, że lekarz stwierdził, iż ze względu na przewlekłą i nieuleczalną chorobę wystawianie kolejnych zaświadczeń lekarskich czy przedłużanie terminu całkowitej niezdolności do pracy mija się z celem. Następnie skarżąca stwierdziła, że niedotrzymanie terminu nie powstało z jej winy, gdyż odbierała ona wszystkie przesyłki z poczty i nigdy nie uchybiała terminom sądowym z własnej winy. Skarżąca stwierdziła, że zawsze odpowiadała na wezwania sądu i uzupełniała braki formalne, co można sprawdzić w licznych postępowaniach sądowych toczących się w sądzie rejonowym oraz w urzędzie pocztowym. Po opisaniu złej organizacji doręczania przesyłek w urzędzie pocztowym w D. na ul. [...] i G., skarżąca wskazała, że prawdopodobne jest, iż listonosz albo zgubił przesyłkę, albo zawiadomił nie tę osobę, tj. dostarczył awizo pod inny adres albo w ogóle nie dostarczył (jako dowód skarżąca wskazała potwierdzenie z poczty o zaginięciu przesyłki i odesłanie przesyłki przed terminem jej odbioru). Skarżąca dodała, że wielokrotnie składała reklamacje na poczcie. Na koniec skarżąca podkreśliła, że wniosek został złożony w terminie stosownym do przytoczonej regulacji prawnej, tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżąca nie zachowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stosownie bowiem do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej zwaną: "p.p.s.a.") w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 30 sierpnia 2017 r., a zatem termin do złożenia ww. wniosku upłynął w dniu 7 września 2017 r., natomiast skarżąca złożyła wniosek dopiero w dniu 30 kwietnia 2018 r. Zauważyć należy, że stosownie do art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W doktrynie wskazuje się, że z regulacji prawnej zawartej w art. 141 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uzasadniania z urzędu wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny został ograniczony tylko do wyroku uwzględniającego skargę (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, 6. wydanie, Warszawa 2016, s. 820). Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższej regulacji prawnej wynika, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: - złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; - jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której wyznaczony był termin; - strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem skarżącej, w rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 25 kwietnia 2018 r. (data doręczenia postanowienia ZUS), a zatem od tego dnia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został przez stronę dochowany, bowiem w dniu 30 kwietnia 2018 r. (data nadania pisma na poczcie) skarżąca zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu. Strona spełniła także kolejny warunek, gdyż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonała czynności, dla której był wyznaczony termin. Z analizy akt sądowych wynika bowiem, że skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 361/17. Rozważenia wymaga również spełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z powyższym unormowaniem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Stwierdzenie braku winy pozostaje w gestii sądu, który ocenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. W ocenie Sądu, skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, bowiem skarżąca wiedząc, że na dzień 30 sierpnia 2017 r. został wyznaczony termin rozprawy, powinna w terminie 7 dni od tego dnia, zwrócić się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Natomiast skarżąca dopiero po upływie ośmiu miesięcy złożyła tenże wniosek. Przez kilka miesięcy skarżąca nie wykazała żadnego zainteresowania sprawą, choć wiedziała, że odbyła się rozprawa. Zaznaczyć należy, że ustalenie czy w sprawie zapadł wyrok nie było trudne, bowiem skarżąca podając sygnaturę akt swojej sprawy, w Wydziale Informacji Sądowej tutejszego Sądu w rozmowie telefonicznie mogła uzyskać informację czy Sąd wydał wyrok i jakie było rozstrzygnięcie. Informacje tę skarżąca mogła również uzyskać na stronie internetowej NSA, tj. na stronie: www. orzeczenia.nsa.gov.pl. W tym miejscu należy zauważyć, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – została ona prawidłowo i w stosownym terminie zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 30 sierpnia 2017 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. zawiadomienie skarżąca odebrała w dniu 31 lipca 2017 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem (k. 65). Nie jest zatem zgodne z prawdą twierdzenie skarżącej, że nie została skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 30 sierpnia 2017 r. Nie zasługują na uwzględnienie również zastrzeżenia skarżącej co do niewłaściwego i nieterminowego doręczania przesyłek przez pracowników poczty, a także zarzut niedoręczenia jej wyroku Sądu z dnia 30 sierpnia 2017 r., albowiem Sąd nie sporządził i nie doręczał uzasadnienia tego wyroku. Ponownie należy podkreślić, że w przypadku oddalenia skargi, sąd sporządza uzasadnienie wyroku tylko na wniosek jednej ze stron. Sąd zauważa również, że skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek nagłe wypadki losowe (powódź, czy pożar), które by udaremniły podjęcie działań, aby w terminie dokonać czynności procesowych. Natomiast zaświadczenie lekarskie, na które powołała się skarżąca zostało wystawione w dniu 29 sierpnia 2017 r. i nie wynika z niego, że skarżąca z powodu obłożnej choroby nie była w stanie wykonywać żadnych codziennych czynności przez kilka miesięcy, jak również nie wskazano w nim, że skarżąca w wyżej wymienionym okresie była hospitalizowana, co uniemożliwiłoby jej podjęcie czynności procesowych. W zaświadczeniu tym lekarz podał, że skarżąca cierpi na astmę oskrzelową, przewlekły nieżyt nosa i przewlekłe zapalenie spojówek na tle alergicznym, a jak wynika z doświadczenia życiowego nie są to dolegliwości, które udaremniają normalne funkcjonowanie chorego. Na marginesie wskazać należy, że wyrok z dnia 30 sierpnia 2017 r. nie zamyka stronie drogi do ponownego ubiegania się o umorzenie przedmiotowych zaległości przez złożenie stosownego wniosku w ZUS, o ile sytuacja finansowa i zdrowotna strony uległa zmianie od dnia złożenia wniosku, który był rozpoznawany w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 361/17. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.