I SA/Sz 362/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-07-12
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący jedynym żywicielem rodziny, otrzymujący wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie i ponoszący miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie ok. [...] zł, jest w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości [...] zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, uznając, że skarżący, będący jedynym żywicielem trzyosobowej rodziny i ponoszący znaczne miesięczne wydatki, nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że zwolnienie z innych kosztów sądowych byłoby przedwczesne, zwłaszcza w kontekście posiadanych przez skarżącego udziałów w spółce, które mogą w przyszłości stanowić źródło dochodu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i 18-letnią córką, a jego wynagrodzenie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Skarżący wykazał miesięczne wydatki na utrzymanie oraz spłatę kredytu hipotecznego. Zeznanie podatkowe za 2011 r. wykazało dochód skarżącego, podczas gdy żona nie zadeklarowała dochodu. Skarżący posiadał udziały w spółce, które jednak nie generowały dochodu w analizowanym okresie.Rozstrzygnięcie
1) Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. 2) Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości w podatku akcyzowym za styczeń 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości i odsetkami za zwłokę od wpłat dziennych p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek
o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia wniosku, dokumentów i oświadczeń oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, co następuje.
Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną G., na utrzymaniu małżonków pozostaje 18 – letnia córka – uczennica [...] w S.– bez dochodów.
Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w Spółce H. w wysokości [...] zł brutto na stanowisku Prezesa Zarządu w wymiarze ½ etatu (zaświadczenie k. 44), netto [...] zł. Żona skarżącego jest wg oświadczenia skarżącego osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z przedłożonego zaświadczenia z dnia 12 czerwca 2012 r. (k.43) wynika, że była zarejestrowana jako bezrobotna w latach 2002-2008.
Z przedłożonego zeznania podatkowego małżonków R. za 2011 r. wynika, że skarżący zadeklarował dochód (rubryka C.1.1.) w wysokości [...] zł (przychód [...] zł), natomiast co do żona skarżącego nie zadeklarowała żadnego dochodu (przychodu).
W odniesieniu do majątku skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 100 m². Innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, czy oszczędności skarżący nie wykazał.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada on [...] udziałów w Spółce z o.o. H. na łączną wartość "[...] zł" oraz że żona skarżącego i skarżący nie posiadają udziałów w innych spółkach prawa handlowego. Skarżący oświadczył, że nie otrzymał żadnego przychodu z tytułu dywidend czy udziału w zyskach osób prawnych. Zgodnie z zaświadczeniem pełnomocnika Spółki z o.o. H., Spółka ta nie wypłaciła skarżącemu w 2011 r. oraz w okresie od stycznia do maja 2012 r. dywidend ani żadnych danin z tytułu posiadania udziałów w spółce. Dołączone do akt sprawy zeznanie podatkowe tejże Spółki wskazuje, że Spółka zadeklarowała w 2011 r. stratę o wartości [...] zł (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł).
Odnośnie ponoszonych wydatków, skarżący wskazał na spłatę kredytu hipotecznego w wysokości [...] zł miesięcznie, co potwierdzają przedłożone potwierdzenia przelewów. W załączeniu wniosku skarżący przedłożył umowę kredytu budowlano-hipotecznego z 2004 r. na kwotę [...] z ostatecznym terminem spłaty w dniu 15 sierpnia 2025 r.
Z kolei przedłożone faktury potwierdzają, że miesięczne wydatki na wodę, energię elektryczną, wywóz śmieci wynoszą średnio [...] zł. Skarżący przedłożył nadto fakturę za gaz z 26 marca 2012 r. na kwotę [...] zł.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie istotny jest fakt, że w chwili obecnej skarżący jest zobowiązany ponieść wpisy od skarg w trzech zainicjowanych przez niego postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w łącznej wysokości [...] zł.
Ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący otrzymujący wynagrodzenie w wysokości [...] brutto miesięcznie jest jedynym żywicielem trzyosobowej rodziny, miesięczne konieczne wydatki na utrzymanie stanowią kwotę ok. [...] zł. Skarżący nie wykazał innych źródeł utrzymania siebie oraz pozostałych osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe ( żona i 18 – letnia córka).
W tym stanie uznać należy, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreśli też należy, że z akt sprawy wynika, że posiadane przez skarżącego udziały w Spółce z o.o. H. nie stanowią aktualnie dla skarżącego źródła dochodu, jednak sytuacja finansowa skarżącego, w związku z ich posiadaniem może ulec zmianie. Z uwagi na to, zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne i dlatego w pozostałym zakresie wniosku, to jest w zakresie innych, poza wpisem od skargi, kosztów sądowych, których ewentualny obowiązek zapłaty powstanie na kolejnych etapach postępowania, odmówiono przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło