I SA/Sz 363/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę od wpłat dziennych za ten miesiąc oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r., referendarz sądowy zwolnił skarżącego K. R. od wpisu sądowego od wniesionej przez niego skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012r. sygn. akt I SA/Sz 363/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. R. na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę od wypłat dziennych za ten miesiąc oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki. K. R. w dniu [...] r. zwrócił się z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, co następuje. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – G. R. oraz córką – H. R. W oświadczeniu majątkowym skarżący podał, że posiada jedynie nieruchomość – dom o pow. [...] m kw.; nie wykazał posiadania oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych i wartościowych rzeczy. Skarżący, z tytułu zatrudnienia w Spółce A. na stanowisku prezesa zarządu otrzymuje wynagrodzenie netto w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Małżonka skarżącego od [...] r. do [...] r. odbywa staż, za co otrzymuje stypendium w kwocie [...] zł brutto. Skarżący wykazał, że ponosi miesięczne wydatki na energię elektryczną, wywóz śmieci, wodę w łącznej kwocie ok. [...] zł, co potwierdzają przedłożone faktury VAT. Ponadto spłaca kredyt hipoteczny w ratach po ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał także, że wszelkie inne oświadczenia i dokumenty dotyczące wniosku znajdują się w aktach sprawy, a jedyna zmiana sytuacji dotyczy stażu odbywanego aktualnie przez jego żonę. Skarżący przedłożył wydruk historii rachunku bankowego za okres od [...] r. do [...] r., z którego wynika, że spłaca zadłużenie na karcie kredytowej w kwotach po ok. [...] zł miesięcznie. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - o co ubiega się skarżący – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Dokonując ponownie oceny sytuacji majątkowej i możliwości finansowych skarżącego, na podstawie złożonego formularza oraz nadesłanych dokumentów, należało uznać, że zasadna jest zmiana postanowienia z dnia 12 lipca 2012 r. w części dotyczącej odmowy zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Analiza sytuacji materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe poniesienie przez niego wydatku w postaci należnej na tym etapie postępowania opłaty kancelaryjnej oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, które to koszty łącznie wynoszą [...] zł. Z kolejnego wniosku K. R. wynika, że jego trzyosobowa rodzina obecnie utrzymuje się z dochodów wynoszących [...] zł brutto. Miesięczne dochody zwiększyły się zatem o kwotę przyznanego do [...] r. świadczenia stażowego wypłacanego bezrobotnej dotąd żonie skarżącego w kwocie [...] zł brutto. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że zwiększyły się obciążenia budżetu domowego, gdyż skarżący obok wydatków na opłaty mieszkaniowe (wykazane w kwocie ok. [...] zł miesięcznie) oraz rat kredytu hipotecznego w kwocie ok. [...] zł, w miesiącu [...] r. i [...] r. spłacał kartę kredytową w kwotach po ok. [...] zł. Ponadto, należało mieć na uwadze, że wydatki rodziny związane z utrzymaniem uległy lub ulegną zwiększeniu z uwagi na okres zimowy (opłaty za gaz). W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, wobec braku oszczędności, oznaczają, że sytuacja finansowa skarżącego nie uległa stałej poprawie na tyle, aby mógł on w chwili obecnej uiścić tytułem opłat sądowych w tej oraz w trzech zawisłych przed tut. sądem sprawach łącznie kwotę [...] zł. Odnosząc się do sytuacji majątkowej skarżącego, należy zauważyć, że wprawdzie posiada on udziały w Spółce A., co może stanowić potencjalne źródło dodatkowych dochodów. Niemniej jednak okoliczność ta nie może wpłynąć na ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy. W świetle oświadczeń strony oraz na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, uznać należało bowiem, że skarżący wykazał, iż zysku z dywidendy za [...] r. nie otrzymał. Aktualne pozostaje zaświadczenie ww. spółki o niewypłaceniu dywidendy z dnia [...] r., skoro spółka w CIT-8 za [...] r. deklarowała stratę z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz uwzględniając ilość spraw zawisłych przed sądem i wysokość kosztów sądowych we wszystkich sprawach, które skarżący ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania - usprawiedliwione jest stanowisko, że wygospodarowanie dodatkowych środków na opłaty kancelaryjne za odpisy orzeczeń z uzasadnieniami oraz na wpisy od skarg kasacyjnych, pozostaje poza zasięgiem aktualnych zdolności płatniczych wnioskodawcy. Dlatego, mając na uwadze sytuację majątkową i możliwości finansowe skarżącego, należało uznać, że odmowa przyznania prawa pomocy na obecnym etapie postępowania ograniczy jemu realizację prawa do sądu ponad miarę ustawowo przypisaną kosztom postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.