I SA/Sz 366/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 16 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 stycznia 2024 r., nr 3201-IOM.4104.37.2023.6 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. M. Ł. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 19 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżący złożył do Sądu, również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Prawomocnym postanowieniem z 1 lipca 2024 r. Sąd odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia analizowanej skargi. W przywołanym rozstrzygnięciu wyjaśnił, że decyzja nie mogła być uznana za doręczoną Skarżącemu, bowiemna zwrotnym potwierdzeniu odbioru upoważniona osoba nie potwierdziła dokonania czynności związanych z jej awizowaniem. Wobec braku doręczenia Skarżącemu ww. decyzji Sąd uznał, że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Wobec uznania, że nie doszło do skutecznego doręczenia Skarżącemu decyzji z 19 stycznia 2024 r. i w konsekwencji termin do zaskarżenia decyzji do Sądu nie rozpoczął biegu, Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 tj.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W związku powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por.m.in. postanowienia NSA z: 27 marca 2019 r., I GSK 325/19; 23 października 2020 r., II FSK 1601/18; 28 października 2020 r., II OSK 2477/20, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 148 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 t.j. ze zm.; dalej: "O.p.") pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§ 1) zaś pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). Jak z kolei stanowi art. 148 § 3 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Ponadto zgodnie z art. 150 § 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: (1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; (2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Według art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do § 3 w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Jak zaś stanowi § 4 ww. artykułu w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji, co spowodowało, że skarżony akt w ogóle nie wszedł do obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe raz jeszcze podkreślić należy, że w pierwszej kolejności należało zbadać, czy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg, tj. czy ww. decyzja organu II instancji została prawidłowo doręczona Skarżącemu, a jeśli tak – w jakim terminie. Kwestię te zbadał gruntownie Sąd w toku postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czemu dał wyraz w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z 1 lipca 2024 r. o odrzuceniu wniosku Skarżącego w tym zakresie. Nadmienić należy, że prawomocne postanowienie z 1 lipca 2024 r. wiąże zarówno strony, jak i sąd zgodnie z art. 170 P.p.s.a. Sąd na potrzeby przejrzystości rozstrzygnięcia przytacza fakty najistotniejsze z punktu widzenia podstaw do nadania skardze biegu. Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą ww. decyzję z 19 stycznia 2024 r. skierowano do adresata za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Na kopercie odnotowano pieczęć placówki pocztowej K. w dniu 23 stycznia 2024 r. z podpisem listonosza i wskazaną datą 23 stycznia 2024 r. oraz umieszczono na tej kopercie informację, że przesyłkę awizowano powtórnie 31 stycznia 2004 r. i zwrócono ją nadawcy 7 lutego 2024 r. Z kolei na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdują się wpisy o niemożności doręczenia przesyłki adresatowi osobiście, o pozostawieniu w placówce pocztowej UP K. w dniu 23 stycznia 2024 r., o powtórnym awizowaniu 31 stycznia 2024 r. oraz o zwrocie przesyłki do nadawcy – omyłkowo wskazano datę "07-01-2023"; nadto zakreślono informację o tym, że zawiadomienie o możliwości odbioru pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Sąd zwraca uwagę, że ww. adnotacje, umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji (k.19 verte akt administracyjnych), w tym, co istotne, informacje o umieszczeniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym, nie zostały potwierdzone podpisem doręczającego, czego wymóg wynika wprost z formularza potwierdzenia odbioru przesyłki. Analiza ww. okoliczności doprowadziła Sąd do wniosku, że zabrakło potwierdzenia istotnych dla skutków doręczenia okoliczności przez uprawnioną do tego osobę i zabrakło podstaw do uznania, że decyzja została doręczona Skarżącemu w trybie art. 150 O.p. Z tego powodu, w ocenie Sądu, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Oznacza to, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia tej decyzji, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 19 maja 2022 r., I OSK 662/22). Tym samym tutejszy Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia zaś skarga przedwczesna jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wniesienie takiej skargi, zobowiązuje sąd do jej odrzucenia. Mając na uwadze poczynione ustalenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Podkreślić należy, że organ ma za zadanie doręczyć Skarżącemu decyzję z zachowaniem wymogów określonych stosownymi przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, w tym art. 148 – 150 O.p., co spowoduje, że termin do wniesienia skargi do Sądu rozpocznie swój bieg i Skarżący będzie uprawniony do wniesienia skargi do Sadu w ustawowym terminie.