I SA/Sz 367/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-08-23
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, której skarżąca zarzuca, że jest nienależna, może narazić ją na szkodę trudną do odwrócenia, uzasadniającą wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, zwłaszcza gdy skarżąca podnosi, że jest ono nienależne i jej sytuacja materialna jest trudna, może narazić ją na szkodę trudną do odwrócenia. W takich okolicznościach, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA, oceniając całokształt sytuacji strony, w tym jej status materialny i społeczne konsekwencje egzekucji.Stan faktyczny
Skarżąca K.C. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok, jednocześnie składając wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji narazi ją na znaczną szkodę majątkową i trudne do odwrócenia skutki, wskazując na wysokość zobowiązania podatkowego i swoją trudną sytuację materialną. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz istniejącą zaległość podatkową.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpatrzeniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca K. C. wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, na wypadek, gdyby organ nie przychylił się do tego wniosku.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że wynik sprawy jest w jej opinii niepewny, a wykonanie decyzji naraziłoby stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Łączna suma zobowiązania podatkowego określonego przez organy podatkowe wynosi [...] zł. Przystąpienie do egzekucji kwoty w takiej wysokości, jak również nawet dobrowolna jej wpłata, byłaby, zdaniem skarżącej, wysoce dotkliwa i narażała na konieczność skorzystania z zewnętrznych źródeł finansowania ( np. kredytu bankowego czy kolejnej pożyczki), co przy uzyskaniu pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia, stanowiłoby wymierną szkodę majątkową w postaci konieczności zapłaty odsetek od zaciągniętego kredytu czy pożyczki. Zapłata całości łącznej kwoty zobowiązania podatkowego, które jest zdaniem skarżącej nienależne, pozbawiłoby ją środków utrzymania.
Skarżąca wskazała, że odmowa wstrzymania wykonania skarżonej decyzji narazi ją na szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, gdyż może on się okazać niewystarczający do pokrycia kosztów niezbędnych do uzyskania środków dla zapłaty nienależnego podatku.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Organ ten zwrócił uwagę w uzasadnieniu postanowienia, że decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. określającej skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok (decyzja I instancji wydana w sprawie), nadano rygor natychmiastowej wykonalności w związku ze spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 2 oraz art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2012 r.). Dyrektor Izby Skarbowej wskazał też, że w dniu [...] r. dokonano zajęcia świadczenia przysługującego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które okazało się skuteczne oraz że według stanu na dzień [...] r. zaległość skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. stanowiła kwotę [...] zł (bez odsetek za zwłokę). Organ podał, że w 2008 i 2009 roku skarżąca poniosła stratę w wysokości odpowiednio (-)...] zł i (-)[...] zł, natomiast w roku 2010
i 2011 uzyskała dochody w kwocie [...] zł i [...] zł. Z danych tego organu wynikało, że skarżąca nie złożyła zeznania podatkowego za 2012 rok.
Z kolei ze złożonej do Sądu kopii zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok wynika, że zadeklarowała ona przychody z innych źródeł w wysokości [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie
o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych, którymi są, wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 337/12).
Wskazać należy, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej i następuje wyłącznie na wniosek strony skarżącej, która winna wykazać, że wykonanie zaskarżonego przez nią aktu wywoła skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3. Z kolei, na Sądzie spoczywa obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny okoliczności zarówno wskazanych we wniosku, jak i w nim niepodniesionych, ale możliwych do ustalenia na podstawie akt sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 497/12, dostępne w CBOiS; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 192964).
Rozpoznając wniosek strony skarżącej, Sąd stwierdził, że twierdzenia strony są poparte znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami. Skarżąca została w sprawie zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowiono na jej rzecz radcę prawnego. Choć inne są przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a inne do przyznania prawa pomocy, gdyż są to zupełnie różne postępowania, to jednak Sąd dokonał oceny dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy, i mając na uwadze okoliczność posiadania przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, braku majątku, oszczędności, utrzymywania się z zasiłku dla bezrobotnych, doszedł do przekonania, że wykonanie wobec skarżącej zaskarżonego aktu może pociągnąć za sobą skutki trudne do odwrócenia, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Dlatego, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło