I SA/Sz 367/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych K. C., pismem z dnia [...] r. złożyła skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zwracając się jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych związanych ze wszczęciem i prowadzeniem postępowania sądowego ze względu na bardzo trudną sytuację finansową. Skarżąca jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i utrzymuje się z niewielkiego zasiłku dla bezrobotnych (zaświadczenie PUP w [...] z dnia [...] r. – k. [...]). Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie wykazała żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej, nie posiada rachunków bankowych, mieszka w wynajmowanym pokoju, a jej miesięczne wydatki to czynsz najmu w kwocie ok. [...] zł regulowany gotówką oraz bieżące wydatki w kwocie ok. [...] zł na wyżywienie, zakup środków higieny osobistej i tania odzież, wskazując, iż dokumentów potwierdzających ponoszenie ww. wydatków nie posiada. Do wniosku skarżąca nadesłała także: dwie kopie rocznych zeznań podatkowych za [...] r. i [...] r. wraz z potwierdzeniami ich złożenia w urzędzie skarbowym, kopię umowy najmu pokoju w lokalu mieszkalnym. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącej oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca jest bezrobotna i utrzymuje się z zasiłku, który w całości przeznacza na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych – opłacenie najmu pokoju, bieżące wydatki na utrzymanie. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie korzysta z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni wykazała, że nie posiada majątku ani oszczędności. Ponadto, ze znajdujących się w aktach sądowych kopii rocznych zeznań podatkowych za [...] r. i [...] r. wynika, iż oszczędności takich z uwagi na niskie dochody skarżąca nie mogła zgromadzić. Powyższe okoliczności, a w szczególności bezrobocie, niski miesięczny dochód z zasiłku, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz brakiem zgromadzonych oszczędności przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Skarżąca nie będzie w stanie w jakimkolwiek zakresie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także przewidywanych dalszych kosztów postępowania. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.