I SA/Sz 368/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia L. J. zamieszkałego w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. odmawiającego zawieszenie postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku, postanowienie to utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w odwołaniu od decyzji określającej L. J. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2005r., skarżący zawarł wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi zły stan zdrowia psychicznego i brak możliwości uczestniczenia w postępowaniu podatkowym. W celu wykazania stanu zdrowia przedłożył kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie od 11.12.2006r. do 29.12.2006r., zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 5.04.2007r., 5.11.2007r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 13.07.2007r. o całkowitej niezdolności do pracy w okresie do stycznia 2008r., skierowanie na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS z 10.09.2007r. i informację o przebytej rehabilitacji w okresie od 29.10.2007r. do 5.11.2007r., zaświadczenie o stanie zdrowia z 20.12.2007r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 29.01.2008r. o całkowitej niezdolności do pracy do stycznia 2010r.. Zdaniem L. J. doszło do naruszenia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej przepisu art. 113 § 1 kodeksu karnego skarbowego i art. 22 § 1 kodeksu postępowania karnego, które stanowią podstawę do zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za 2005r. Postanowieniem z [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Wskazując na przepis art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 poz. 60 z 2005r. ze zm./ organ odwoławczy wskazał, że przepis ten zawiera zamknięty katalog okoliczności, których zaistnienie nakłada na organ podatkowy obowiązek zawieszenia postępowania, a ich brak uniemożliwia zastosowanie tego środka. Dalej organ podatkowy stwierdził, że przywołane przez podatnika przepisy kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym, których procedurę reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik zarzucił, iż postępowanie zostało przeprowadzone bez jego udziału, skoro podatnik od 2004r. do 2010r. cierpi na schorzenie psychiatryczne.(pisownia podatnika). Dyrektor Izby Skarbowej wydając sporne postanowienie naruszył przepisy, albowiem podatnik wskutek swojej choroby, leczenia szpitalnego, utracił zdolność do czynności prawnych i nie posiada ustawowej pomocy. Podatnik również wskazał, że wielokrotnie przedstawiał dokumentację medyczną potwierdzającą jego chorobę psychiatryczną, co nie zostało uwzględnione zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. jak i przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. Zdaniem podatnika spełnia on wymogi ustawy wskazanej w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej umożliwiające zawieszenie prowadzonego postępowania. Nadto wskazał, iż obie instancje administracyjne mimo, iż wiedziały o chorobie psychiatrycznej podatnika, który nie posiada zdolności prawnych i procesowych, pozbawiły go prawa do pomocy i umorzenia prowadzonego postępowania, a przeciwnie postępowanie podatkowe prowadziły bez jego udziału. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując zażalenie przytoczył przepis art. 201 § 1 ordynacji podatkowej i wskazał, że wyznacza on podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego, co oznacza, że wystąpienie jednej z przesłanek, wymienionych w tym przepisie obliguje organ podatkowy z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie. Oznacza to również, że organ podatkowy w trakcie postępowania bada, czy nie powstała sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Wskazał również, że zawieszenie postępowania na wniosek strony, może nastąpić wyłączenie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych – art. 204 § 1 ordynacji podatkowej. Oceniając żądanie podatnika, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna z przesłanek z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Zły stan zdrowia strony postępowania nie został wymieniony w w/w przepisie i nie może stanowić podstawy do zawieszenia prowadzonego postępowania odwoławczego – patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2001r., sygn.akt I SA/Gd 980/2000. Fakt choroby i leczenia w Samodzielnym Publicznym Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej nie świadczy o utracie przez stronę zdolności do czynności prawnych, o których mowa w art. 204 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.) nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Z akt sprawy nie wynika aby podatnik został ubezwłasnowolniony czy też toczyło się w tej sprawie postępowanie sądowe. Powołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1999r. sygn.akt II UKN 131/99, że choroba i leczenie w poradni zdrowia psychicznego nie uzasadniają braku zdolności strony do czynności procesowych, a choroba taka nie unicestwia zdolności do czynności prawnych, organ odwoławczy wywiódł, że skoro podatnik nie utracił zdolności do czynności prawnych, to przedłożona dokumentacja medyczna w zakresie choroby psychicznej nie może mieć wpływu na kwestię dotyczącą zawieszenia postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie L. J. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., zarzucając organom podatkowym prowadzenia postępowań podatkowych dotyczących podatnika w sytuacji, gdy podatnik przedstawiając dokumentację lekarską wykazał chorobę psychiczną, co winno skutkować zawieszeniem i umorzeniem postępowań podatkowych, skoro podatnik nie mógł w nich uczestniczyć. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wskazują na argumentację powołaną w uzasadnieniu postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienia nie naruszają przepisów prawa. Instytucją zawieszenia postępowania podatkowego regulują przepisy art. 201 do art. 206 ordynacji podatkowej i mają one zastosowanie, gdy z uwagi na zaistniałe okoliczności faktyczne lub prawne o charakterze przejściowym nie jest możliwe kontynuowanie postępowania podatkowego. Art. 201 § 1 ordynacji podatkowej zawiera obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania i oznacza to, że po wszczęciu postępowania podatkowego, w razie zaistnienia w trakcie jego prowadzenia jednej z nich, organ podatkowy z urzędu wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania. Wskazana przez skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania przyczyna w postaci cierpienia na chorobę psychiczną, jej długotrwałe leczenie w tym pobyt rehabilitacyjny w Publicznym Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 ordynacji podatkowej. Sama choroba psychiczna i jej leczenie nie przesądza o utracie przez skarżącego zdolności do czynności prawnych co zgodnie z przepisem art. 201 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej skutkowałoby zawieszenie postępowania. Jak wynika z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń, fakt że cierpi na chorobę psychiczną i poddany jest leczeniu nie spowodował jego ubezwłasnowolnienia i utraty zdolności do czynności prawnych co oznacza w sprawie, że ta przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie dotyczącej ustalenia jego zobowiązań podatkowych nie zaistniała. Choroba psychiczna i leczenie w poradni zdrowia psychicznego, jeżeli nie spowodowały ubezwłasnowolnienie, nie stanowią przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania /patrz – wyrok NSA z 13.07.2001r. sygnatura I SA/Gd – 980/2000 – Komentarz do Ustawy ordynacja podatkowa. St.Babiarz i inni Wyd. LEXIS NEXIS z 2006r- str. 632/. W świetle wskazanych przepisów Rozdziału 12 ordynacji podatkowej, zwłaszcza art. 201, wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania stanowi raczej informację skierowaną do organu prowadzącego postępowanie podatkowe o ewentualnym zaistnieniu przesłanki zawieszenia postępowania skoro po ustaleniu, że taka przesłanka w prowadzonym postępowaniu występuje, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie. Poza przesłankami obligatoryjnego zawieszenia postępowania, przepisy ordynacji podatkowej przewidują możliwości zawieszenia postępowania, ale tylko w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych na wniosek strony – art. 204 § 1 ordynacji podatkowej. W sprawie, która dotyczy określenia zobowiązań podatkowych, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, przepis ten nie ma zastosowania. Jeśli zatem wskazane w skardze zarzuty co do naruszenia przez organy podatkowe "podstawowych praw podatnika" nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, skargę należało uznać za niezasadną. Dla wyczerpania krytyki stawianych przez skarżącego zarzutów, Sąd stwierdza, iż mimo powoływania się przez skarżącego na stan zdrowia psychicznego, jako przeszkodę w uczestniczeniu w postępowaniu podatkowym, skarżący prowadzi je korzystając z pełni przysługujących mu praw. Składa środki odwoławcze, wnioski o przyznanie prawa pomocy, udziela pełnomocnikom "z urzędu" pełnomocnictw, postępując jak osoba która posiada rozeznanie i właściwą ocenę sytuacji procesowej, logicznie uzasadniając w zależności od rodzaju składane wniosku. Powyższe potwierdza, iż fakt stwierdzenia u skarżącego choroby psychicznej, nie uzasadnia uznania skarżącego za osobę ubezwłasnowolnioną, która nie może prowadzić swoich spraw. Dlatego, mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone postanowienia nie naruszają przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę oddalił.