I SA/Sz 37/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. P. M. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu. Postanowieniem z [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S., rozpoznając zażalenie J. G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] r., nr [...] o odmowie zawieszenia postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta K. Stan sprawy przedstawia się następująco: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. występujący w przedmiotowej sprawie w roli organu egzekucyjnego, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. G. zamieszkałego w K. przy ulicy [...] na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta K. o numerze [...]. Należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym dotyczyła zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2014 r., określonego decyzją z dnia [...] r., nr [...] Pismem z dnia 24 października 2014 r. J. G. skierował do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, który uzasadnił toczącymi się postępowaniami sądowymi przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Szczecinie oraz skierowanym do Prezydenta Miasta K. wnioskiem o umorzenie zobowiązań na rzecz Miasta K. Pismem z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] organ egzekucyjny wystąpił do Prezydenta Miasta K. - jako wierzyciela dochodzonych należności - z prośbą o zajęcie stanowiska w kwestii tego, czy istnieją przesłanki z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.), do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku J.G. na podstawie tytułu wykonawczego numer [...]. Pismem z dnia 19 listopada 2014 r., nr [...] wierzyciel wskazał, iż nie ma podstaw do zawieszenia ww. postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany wniósł zażalenie na wymienione postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko J. G. wskazał, że odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego doprowadzi do powstania nieodwracalnych naprawienia szkód na rzecz jego rodziny. Dodatkowo, Zobowiązany ponownie powołał się na okoliczności związane z toczącym się postępowaniem sądowym i odwoławczym, które to jego zdaniem dają podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest według ściśle określonych reguł wskazanych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Reguły te wskazują podstawy, metody i środki prowadzenia postępowania wykonawczego oraz sytuacje, w których należy zaniechać czasowo lub trwale dalszego prowadzenia egzekucji. W art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. wskazano cztery kategorie podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, albowiem ustawa odwołuje się do innych przypadków przewidzianych w ustawach. Dotyczyć to może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Ocena istnienia podstaw zawieszenia dokonywana jest przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem stanu sprawy, istniejącego w chwili rozpatrywania wniosku o zawieszenie postępowania. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stanął na stanowisku, iż bezspornie na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny nie miały miejsca przesłanki z punktów 1-3 ww. ustawy. Podobnie na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ nie nastąpiły okoliczności uzasadniające inną ocenę podstaw zawieszenia w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Strona zawieszenie postępowania egzekucyjnego upatrywała w toczących się postępowaniach sadowych przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Szczecinie, jednakże nie wskazała konkretnie o jakie sprawy chodzi. Z pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 19 listopada 2014 r., nr [...], wynika natomiast, że obecnie nie ma w toku żadnych spraw odwoławczych dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...], utrzymało w mocy decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. W związku z tym, że Zobowiązany jej nie zaskarżył stała się prawomocna. Następnie organ odwoławczy wskazał, że przed organem podatkowym toczy się postępowanie w sprawie wniosku J. G. o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2013-2014, jednakże trwające postępowanie nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że nie znajduje okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku J. G. prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta K., skutkujących uchyleniem postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] r., nr [...]. Pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. J. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] r. W skardze J. G. wniósł o: - uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nr [...], - przyznanie pomocy prawnej poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, - przyznanie pomocy prawnej poprzez ustanowienie adwokata, - przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie naliczania podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014. Uzasadniając skargę J. G. żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oparł na tym, że wierzyciel w jego ocenie przy naliczaniu podatku od nieruchomości za wskazany okres złamał obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. W ocenie Skarżącego, Prezydent Miasta K. wydając decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości nie dokonał podziału tegoż podatku na rzecz współwłaściciela nieruchomości (w [...] części). Dodatkowo, Zobowiązany ogólnie powołał się na toczące się postępowanie odwoławcze od decyzji wydanych przez Prezydenta Miasta K. w zakresie rozłożenia na raty, umorzenia zaległości, itd., nie wskazując jednak przy tym konkretnych okoliczności toczących się postępowań. Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej w S. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie zauważyć, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest według ściśle określonych reguł zawartych w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.). (zwanej dalej u.p.e.a.). Reguły te wskazują podstawy, metody i środki prowadzenia postępowania wykonawczego oraz sytuacje, w których należy zaniechać czasowo lub trwale dalszego prowadzenia egzekucji. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega zatem na wstrzymaniu wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu tego postępowania. Art. 56 § 1 u.p.e.a. wymienia przyczyny skutkujące obligatoryjnym zawieszeniem postępowania, co oznacza, iż organ egzekucyjny związany jest treścią powołanego przepisu, zawierającą enumeratywnie wymienione przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z wolą ustawodawcy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. wskazano zatem cztery kategorie podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, albowiem ustawa odwołuje się do innych przypadków przewidzianych w ustawach. Dotyczyć to może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Podkreślić należy, że ocena istnienia podstaw zawieszenia dokonywana jest przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem stanu sprawy, istniejącego w chwili rozpatrywania wniosku o zawieszenie postępowania. Mając na uwadze powyższe, nie ulega wątpliwości, że na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny nie miały miejsca przesłanki z punktów 1-3. Podobnie na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ nie nastąpiły okoliczności uzasadniające inną ocenę podstaw zawieszenia w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Skarżący przesłanek zawieszenie postępowania egzekucyjnego upatrywał w toczących się postępowaniach sadowych przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Szczecinie, jednakże nie wskazał konkretnie o jakie sprawy chodzi. Z pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 19 listopada 2014 r., nr [...], wynika, że obecnie nie są prowadzone żadne sprawy odwoławcze dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] utrzymało w mocy decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. W związku z tym, że Skarżący jej nie zaskarżył stała się ona prawomocna. Nie było zatem podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na prowadzone postępowanie sądowe dotyczące kontroli decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych w sprawie. W ocenie Sądu, okoliczność prowadzenia takiego postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o ostateczną decyzję, co do należności, wobec których nie nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za I i II kwartał za 2014 r., która stanowi podstawę dochodzenia należności podatkowych w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego tak przez organy podatkowe jak i sąd rozpoznający skargę na tę decyzję. Nie doszło również w niniejszej sprawie do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Nie ziściła się także przesłanka z pkt 2 i 3 art. 56 u.p.e.a. (por. I SA/Sz 1339/14 - Wyrok WSA w Szczecinie z 3 czerwca 2015 r., dostępny na stronie www.cbois.nsa.gov.pl). Jak już wskazano powyżej, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., jest możliwe jedynie w razie zaistnienia sytuacji sprecyzowanej bądź w samej u.p.e.a. bądź też w innej ustawie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie również nie wystąpiła. Zgodnie z przepisem art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych prawem. Oznacza to, że mogą tu wchodzić w rachubę różnego rodzaju wstrzymania czynności egzekucyjnych, lecz ich podstawa winna znajdować się w konkretnych przepisach prawa. Do wymienionych w tym przepisie sytuacji nie należą okoliczności dotyczące sytuacji bytowej podatnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 99/97 LEX nr 1691699). Należy zatem uznać, iż w rozpatrywanej sprawie organ trafnie stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a. Reasumując wskazane przez Skarżącego przyczyny stanowiące, jego zdaniem, podstawy do zawieszenia postępowania, jako niewymienione w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez Skarżącego skutku. Warto zauważyć, że ustawa egzekucyjna zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia. Przyjąć zatem trzeba, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, które w niniejszej sprawie nie występują. Bezspornie zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie wystąpiła w niej żadna z okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawach wymienionych w pkt 1 - 5 cytowanego przepisu. Skoro zatem w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., to zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prawidłowo przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 151 p.p.s.a. dało podstawę do oddalenia skargi. O przyznaniu adwokatowi ustanowionemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono w pkt 2. wyroku na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).