I SA/Sz 370/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi "M." Spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn.akt I SA/Sz 194/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] określającą "M" Spółka z o.o. w S. podatek od nieruchomości za 2005 r. Z ustaleń zawartych w decyzji wynikało, że należące do Spółki grunty wchodzące w skład działki nr [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami dr - N, dr – RIVb, dr – RVI, zaś grunty wchodzące w skład działki nr od [...] do [...] oznaczone są symbolami Bp – RIVa, Bp – R – Ivb, Bp – RV, Bp – RVII i Bp – N. Nadto w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 czerwca 2006r. ustalono, że na terenie w/wym działek nie jest prowadzona działalność rolnicza, grunty porastają samosiewny drzew. W oparciu o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K., stanowiącego załącznik do Uchwały Rady Gminy K. Nr XXXVI/238/01 z dnia 4 grudnia 2001 r., organ podatkowy stwierdził, że teren działek od [...] do [...] przewidziany jest na rozwój funkcji osadniczej. Na podstawie powyższych okoliczności decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] od nieruchomości położonych w K. o łącznej powierzchni [...] wskazując, że opodatkowana nieruchomość położna jest na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami dr – N, dr – RIVa, dr – RIVb, dr – RV, dr – RVI, Bp – RIVa, Bp – R – Ivb, Bp – RV, Bp – RVI i Bp – N przeznaczona jest na rozwój funkcji osadniczej, a ponadto nie jest wykorzystywana do celów związanych z działalnością rolniczą, co uzasadnia opodatkowanie jej podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu decyzji Wójta Gminy K. wskazał, że grunty wchodzące w skład opodatkowanej nieruchomości, stanowiące działki nr od [...] do [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami Bp – RIVA, Bp – R – IVb, Bp – RV, Bp – RVI i Bp – N. Oznaczenia takie nie występują w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Natomiast, w myśl Stanowiska Wspólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministra Finansów z dnia 25 lutego 2003r. w sprawie zapewniania aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia MRRiB z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków do gruntów podlegających, do opodatkowania podatkiem rolnym należy zaliczyć grunty oznaczone dotychczas w ewidencji gruntów i budynków symbolami Bp – R, Bp – PS, Bp – Ł, jeżeli położone są na terenach rolnych i prowadzona jest na nich działalność rolnicza. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że grunty wchodzące w skład nieruchomości należących do Spółki, tylko wówczas podlegałyby opodatkowaniu podatkiem rolnym gdyby spełniały łącznie dwa warunki tj. znajdowały się na terenach rolnych i byłaby prowadzona na nich działalność rolnicza. Kolegium wskazało też, że z akt sprawy wynika, iż na terenie Gminy K. nie ma aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak zgodnie z załącznikiem do uchwały Rady Gminy Kobylanka Nr XXXVI/238/01 z dnia 4 grudnia 2001r. tj. Studium uwarunkować i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K., działki nr od [...] do [...] są przeznaczone na rozwój funkcji osadniczej. Na terenie w/wym. działek nie jest prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza w tym rolnicza. W tym stanie rzeczy, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uznać, że działki nr od [...] do [...] nie podlegają podatkowi rolnemu i powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych odnośnie gruntów oznaczonych symbolami dr – R i dr – N. Organ odwoławczy wskazał, że takie oznaczenia nie występują w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a sposobu ich interpretacji nie przewiduje również wskazane wyżej stanowisko wspólne (...) w związku z czym okolicznością rozstrzygającą o rzeczywistym charakterze w/wym. gruntów może być jedynie sposób ich faktycznego wykorzystania. Ponieważ na spornych gruntach nie istnieje budowla drogi, to nie jest on pasem drogowym i jako taki nie podlega wyłączeniu określonemu w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednocześnie Kolegium wskazało, że z protokołu oględzin działki nr [...] nie wynika aby grunty wchodzące w jej skład zostały wyodrębnione i przygotowane do pełnienia roli pasa drogowego, a zatem samo oznaczenie ich w ewidencji gruntów w sposób uprawdopadabniający ich funkcję jako drogi, nie stanowi dostatecznej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skoro grunty wchodzące w skład nieruchomości znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają opodatkowaniu stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności wyłączające opodatkowanie gruntów w/wym. stawkami, w szczególności zaś nie jest taką okolicznością brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto grunty te mogą być wykorzystywane przez Spółkę w prowadzonej działalności, bowiem prowadzi ona działalność w zakresie m.in. zagospodarowania odpadów metalowych i złomu, rozbiórki i burzenia obiektów budowlanych, wykonywania wierceń i wykopów geologiczno – inżynierskich, budowy dróg kołowych i szynowych, wykonywania instalacji c.o., wentylacyjnych, wodno – kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych, malowania, szklenia, prowadzenia hoteli i moteli, transportu towarowego itd. Bezzasadny jest zatem w ocenie organu odwoławczego, zarzut błędnej wykładni art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podniesiony w odwołaniu. Orzekając w sprawie, na skutek wniesionej skargi przez Spółkę Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraził stanowisko, że skoro w przeważającej części grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki, zawierały także oznaczenia wskazujące, że chodzi o grunty rolne, a na gruntach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza, to bezzasadnie organ odwoławczy przyjął, że uzasadnione jest opodatkowanie Spółki podatkiem od nieruchomości bowiem nie wynika to z przytoczonych przez Sąd przepisów prawa. W tym zakresie Sąd rozważał art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), który stanowi, że użyte w tej ustawie określenie – grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają : grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzące działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. B, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Sąd wskazał też na przepis art. 2 ust. 2 w/wym. ustawy, który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, jeżeli przedsiębiorca posiada grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako grunty orne danej klasy i grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej to podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] określającą "M" Spółka z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego od nieruchomości za 2005r. w kwocie [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji przyznało, że jest związane oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2007r. sygn.akt I SA/Sz 194/07, a z której wynika, że niezasadne było uznanie Spółki "M" za podatnika podatku od nieruchomości "na tej podstawie, że stwierdzono nie prowadzenia na opodatkowanych gruntach działalności gospodarczej, które oznaczone są symbolem złożonym wskazującym także na ich rolny charakter. Dokonując ponownej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, bowiem wchodzące w skład nieruchomości należącej do Spółki grunty położone w K. stanowiące działki nr [...] do [...] oznaczone w ewidencji gruntów symbolami Bp – RIVa, Bp – RIVb, Bp – RV, Bpi i Bp-N oraz działkę o numerze [...] oznaczoną symbolami dr – RVI, dr – N, dr – RIVb, które to symbole nie występują w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Według § 68 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia użytki rolne dzielą się na grunty orne oznaczone symbolem R, sady o symbolu S, łąki trwałe o symbolu Ł, pastwiska trwałe o symbolu PS, grunty rolne zabudowane o symbolu złożonym z litery B i oznaczenia klasy gleboznawczej R, Ł błdź PS, grunty pod stawami Wsr oraz rowy – W. Powołany przepis nie wymienia innych oznaczeń gruntu, które uznawane byłyby za użytki zielone. Grunty należące do Spółki jako oznaczone innymi symbolami niż użytki rolne nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podobnie na działce nr [...] oznaczona symbolami dr – RVI, dr – N, dr RIVb, dr RV, dr RIVa nie mogą być być uznane za drogę bowiem zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 7 lit. A rozporządzenia drogi powinny być oznaczone samodzielnym symbolem dr. Organ odwoławczy przywołał też przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika że grunty związane z działalnością gospodarczą to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi, gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki retencyjne lub elektrowni wodnych, a także gruntów nie będących i nie mogących być wykorzystywanymi na prowadzenie działalności gospodarczej. Fakt posiadania przez przedsiębiorcę, którym niewątpliwie jest Spółka "M" powoduje, że opodatkowanie gruntów odbywa się według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W skardze na powyższą decyzje Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121 § 1 i art. 122, a także art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podniesiono też zarzut naruszenia art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po przez nie uwzględnienie w zaskarżonej decyzji oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2007r. sygn.akt I SA/Sz 194/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związane są oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2007r. sygn.akt I SA/Sz 194/07. W piśmiennictwie (J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004r., str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego, jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany rozpatrzeń sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z obowiązującym prawem, zapatrywanie prawne wynikające z oceny sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok nie zostanie wzruszony w przewidywanym do tego trybie. Naruszenie przez organy administracyjne art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność – w razie złożenia na tej podstawie skargi – uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez Sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Orzekając uprzednio w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że skoro w przeważającej części grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki, zawierały także oznaczenia wskazujące, że chodzi o grunty rolne, a na gruntach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza to organ bezzasadnie przyjął, że uzasadnione jest opodatkowanie podatnika podatkiem od nieruchomości. Powyżej przytoczony niemal dosłownie fragment uzasadnienia, a także całość stanowiska Sądu zaprezentowana w części historycznej uzasadnienia wskazują jednoznacznie, iż sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do przejęcia, iż grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki nabyte jako nieruchomości rolne na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości lecz podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Pomimo tak jednoznacznego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wręcz cytując stanowisko wyrażone przez sąd, powtórzyło rozstrzygnięcie, a także argumentacje wyrażone wcześniej w uchylonej decyzji. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.