I SA/Sz 370/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Skarżąca G. S. w dniu 3 kwietnia 2014 r., po uiszczeniu wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ma [...] lat, jej głównym źródłem utrzymania jest emerytura nauczycielska, nadto strona zajmuje się prowadzeniem pola namiotowego, które przynosi symboliczne zyski. Skarżąca wskazała, że działalność gospodarczą traktuje przede wszystkim jako niezbędną w jej wieku formę aktywności życiowej i zawodowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżąca nie wykazała żadnych osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, zaś w oświadczeniu majątkowym, że posiada mieszkanie o pow. [...] m kw. oraz grunt w [...] (pole namiotowe) o pow. [...] m kw. W rubryce formularza dotyczącej dochodów skarżąca podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto. Skarżąca, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 7 maja 2014 r. nadesłała następujące dokumenty obrazujące jej sytuację finansową: 1. kopie decyzji Wójta Gminy oraz Prezydenta Miasta w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013 i 2014; 2. kopie potwierdzeń przelewu oraz wpłat rat podatku od nieruchomości za 2013 r. oraz i II raty za rok 2014; 3. wyciąg z rachunku bankowego [...] skarżącej za okres od 7 lutego do 7 maja 2014 r. oraz raport obrotów na koncie w banku P. na dzień 19 maja 2014 r.; 4. kopie informacji o dochodach PIT-11 za 2012 r., informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r. i za 2013 r. PIT/B, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 r. i w 2013 r. PIT-36, informacje PIT 40A obliczenie podatku przez organ rentowy za 2012 r. i za 2013 r.; 5. decyzję ZUS o waloryzacji emerytury z 5 marca 2013 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, o co się ubiega skarżąca w niniejszej sprawie, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Każdy zatem, kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ponadto należy wskazać, iż przepis art. 246 § 1 p.p.s.a., co do zasady nie może mieć zastosowania do osób, które osiągają dochody i posiadają majątek, nawet jeśli koszty te stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny. Instytucja prawa pomocy nie powinna bowiem prowadzić do przyznawania pomocy państwa dla osób, które nie czyniąc oszczędności we własnych wydatkach oczekują zrekompensowania kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonego wniosku oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, prowadzi także działalność gospodarczą – pole namiotowe w [...], w 2012 r. uzyskała z tego tytułu przychód w wysokości [...] zł, zadeklarowała koszty uzyskania przychody w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, zaś w 2013 r. -przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że suma miesięcznych wydatków skarżącej na konieczne utrzymanie (w tym czynsz, opłata za telefon, energię elektryczną, gaz, zakup leków) w miesiącu kwietniu br. wyniosła ok. [...] zł. Na rachunkach bankowym skarżącej w badanym okresie saldo końcowe nie przekraczało kwoty odpowiadającej wysokości otrzymywanej emerytury. Z wyciągów tych wynika także, że skarżąca poniosła wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie ok. [...] zł (energia elektryczna i opłata za wodę). Ponadto, skarżąca w miesiącu marcu br. zamknęła rachunek bankowy w B. SA i z tego tytułu dokonała przelewu środków w kwocie [...] zł, środki te przeznaczyła na bieżące wydatki. Wobec tych okoliczności nie można stwierdzić braku jakiejkolwiek zdolności strony do współuczestniczenia w przyszłych kosztach sądowych niniejszego postępowania oraz opłacenia profesjonalnego pełnomocnika (na marginesie w tym miejscu należy wskazać, że udział takiego pełnomocnika na tym etapie sprawy nie jest niezbędny). Skarżąca posiada dochody z emerytury w stałej wysokości przekraczającej wysokość minimalnego wynagrodzenia, prowadzi także działalność gospodarczą w miejscowości nadmorskiej – pole namiotowe. Posiada mieszkanie w [...] o pow. [...] m kw. oraz nieruchomość gruntową o pow. [...] m kw. Te okoliczności uniemożliwiają w sposób obiektywny zaliczyć skarżącą do kategorii osób ubogich, wymagających wsparcia ze strony instytucji publicznych. Należy zauważyć, że skarżąca uiściła wpis od skargi kwocie [...] zł, zatem postępowanie będzie kontynuowane. Należy z tego wyciągnąć także wniosek, że uiszczenie wpisu w takiej wysokości nie stanowi trudności dla skarżącej, która uzyskuje dochody z dwóch źródeł utrzymania. Nadmienić wypada, że dalsze koszty niniejszego postępowania, które mogą wynosić w sumie [...] zł (opłata kancelaryjna za doręczenie wyroku z uzasadnieniem – [...] zł, wpis od skargi kasacyjnej – [...] zł, ewentualnie opłata w postępowaniu zażaleniowym - [...] zł), a także zapłata wynagrodzenia adwokackiego, także nie przekraczają możliwości finansowych skarżącej. Sporządzenie w imieniu skarżącej skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika może oscylować w granicach [...] zł. Taką wysokość sugerują przepisy ustalające minimalne wynagrodzenie adwokackie, gdy spór w sprawie dotyczy należności pieniężnej powyżej [...] zł do [...] zł (w niniejszej sprawie jest to kwota [...] zł). Zaoszczędzenie tej kwoty nie powinno spowodować trudności. Reasumując, nie sposób w sytuacji majątkowej skarżącej dostrzec potrzeby zastosowania instytucji prawa pomocy, choćby w zakresie częściowym. Jej dochody pozwalają nie tylko w pełni uczestniczyć w kosztach finansowych prowadzonego postępowania, ale także na pokrycie bieżących i koniecznych wydatków związanych z opłatami za media i zakupem leków. Z tych względów, uznając że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.