I SA/Sz 373/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-03-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może zwolnić z egzekucji składniki majątkowe zobowiązanego, jeśli wierzyciel nie wyraził na to zgody, pomimo istnienia ważnego interesu zobowiązanego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, ale tylko pod warunkiem uzyskania zgody wierzyciela. W sytuacji, gdy wierzyciel (będący jednocześnie organem egzekucyjnym) nie wyraził zgody na wyłączenie nieruchomości z egzekucji, wniosek zobowiązanej nie mógł zostać uwzględniony. Kwestionowanie samej czynności zajęcia nieruchomości w postępowaniu dotyczącym wniosku o zwolnienie z egzekucji jest niedopuszczalne, jeśli zobowiązany nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia skargi na tę czynność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M odmawiające zwolnienia z egzekucji udziału E A w nieruchomości. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne z nieruchomości z powodu bezskuteczności wcześniejszych środków. E A wniosła o zwolnienie nieruchomości z egzekucji, proponując przekazywanie części dochodów z wynajmu lub wynagrodzenia za pracę na poczet długu. Oba organy odmówiły zwolnienia, wskazując na brak zgody wierzyciela oraz niewystarczające propozycje spłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Ey A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji o d d a l a skargę
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M z [...] odmawiające zobowiązanej E A zwolnienia z egzekucji jej udziału we własności wysokości [...] części nieruchomości położonej w [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w M jako organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, prowadzi wobec zobowiązanej E A postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] obejmującego wynikające z decyzji zaległości w podatku od towarów i usług za [...]. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami i kosztami.
Zastosowanie środki egzekucyjne z ruchomości, że świadczenia rentowego oraz z wierzytelności z tytułu dzierżawy pomieszczeń okazały się mało skuteczne, wobec czego organ egzekucyjny podjął działania w celu przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości położonej w [...], w której udział zobowiązanej wynosi [...]. Stosownie do art. 110c ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ organ egzekucyjny wezwaniem z dnia 25 września 2003r., doręczonym zobowiązanej 1 października 2003r. dokonał zajęcia ułamkowej części w/w nieruchomości.
Zobowiązana nie wniosła skargi na tą czynność egzekucyjną /art. 54/.
Pismem z dnia [...]. zobowiązana wniosła natomiast o zwolnienie z egzekucji jej udziału w nieruchomości z uzasadnieniem, że "część lokalu którego jest właścicielem wynajmuje nadal" i że "kwotę za wynajem tj. [...] zł miesięcznie będzie przekazywała na rzecz Urzędu Skarbowego".
Odmawiając zwolnienia nieruchomości z egzekucji organ egzekucyjny wskazał, że istniały przesłanki z art. 110 § 1 i 2 ustawy o p.e.a. do egzekucji z nieruchomości ponieważ wcześniej zastosowane środki były bezskuteczne oraz że egzekwowana należność wynika z decyzji ostatecznej. Co do proponowanych wpłat po [....] zł miesięcznie na poczet egzekwowanej należności organ stwierdził, że nie doprowadzi to do zaspokojenia wierzytelności.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji zobowiązana, domagając się zwolnienia nieruchomości z egzekucji, stwierdziła, że od [...], podjęła pracę z wynagrodzeniem [...] zł, miesięcznie i że obecnie jest już możliwa egzekucja z tego wynagrodzenia zamiast z nieruchomości.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia podkreślając, że możliwość zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych przewidziana w art. 13 § 1 ustawy o p.e.a zależna jest od zgody wierzyciela, zgody takiej zobowiązana nie uzyskała gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego będący wierzycielem i równocześnie organem egzekucyjnym dał temu wyraz odmawiając wnioskowanego zwolnienia nieruchomości /udziału/ z egzekucji.
Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji co do tego, że wobec bezskuteczności wcześniejszych czynności egzekucyjnych uzasadnione było zastosowanie egzekucji z nieruchomości. Stwierdził nadto, że proponowana w zażaleniu egzekucja z wynagrodzenia za pracę nie doprowadzi do zaspokojenia należności.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domaga się uchylenia postanowień obu instancji zarzucając, że naruszają one zasadę stosowania najmniej dolegliwych środków egzekucyjnych. W ocenie skarżącej nie nastąpiły /odpadły/ przesłanki do egzekucji nieruchomości w rozumieniu art. 110 ustawy o p.e.a. gdyż jest możliwa skuteczna egzekucja z wierzytelności czynszowej jak i z wynagrodzenia za pracę, przy czym bez znaczenia jest mała efektywność tych środków. Skarżąca wskazała też że suma uzyskana ze sprzedaży ułamkowej części nieruchomości nie przeniesie kwoty [...] zł i nie zaspokoi nawet wydatków egzekucyjnych, co przemawia za zastosowaniem art. 59 § 2 ustawy o p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, na ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem.
Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.
Z jednoznacznej treści przytoczonego przepisu wynika, że do zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych /poza rzeczami wskazanymi w art. 8-10/ konieczna jest zgoda wierzyciela.
W okolicznościach sprawy wierzyciel będący równocześnie organem egzekucyjnym nie wyraził zgody na wyłączenie z egzekucji udziału zobowiązanej we własności nieruchomości dając temu wyraz w odmowie wyłączenia tego udziału z egzekucji. Wobec niespełnienia warunku uzyskania zgody wierzyciela na zwolnienie z egzekucji zajętej nieruchomości uwzględnienie wniosku zobowiązanej było niemożnie w świetle art. 13 l§ 1 ustawy o p.e.a.
Podnoszone w skardze i we wcześniejszym postępowaniu zażaleniowym zastrzeżenia co do zastosowania środka egzekucyjnego z nieruchomości na podstawie art. 110 i nast. ustawy o p.e.a., nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu, które dotyczy wnioskowanego na podstawie art. 13 § 1 wyłączenia z egzekucji udziału zobowiązanej we własności nieruchomości. Zajęcia nieruchomości organ egzekucyjny dokonał wezwaniem z dnia [...]. doręczonym zobowiązanej w dniu [...] z pouczeniem, że przysługuje jej skarga na czynności egzekucyjne w terminie [...] od dnia dokonania zakwestionowanej czynności. Zobowiązana nie skorzystała z możliwości wniesienia skargi przewidzianej w art. 54 ustawy o p.e.a. nie może więc obecnie kwestionować tej czynności w innym postępowaniu, gdyż art. 13 § 1 możliwości takiej nie przewiduje.
Poza granicami przedmiotowymi rozpatrywanej sprawy pozostają również wskazane w skardze okoliczności dotyczące zastosowania art. 59 § 2 ustawy o p.e.a.
Z tych względów nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło