I SA/Sz 378/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 378/12 o odmowie przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu Z. O., wraz ze skargą na opisaną na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 378/12, odmówił Z. O. przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób należyty, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący bowiem, wezwany pismem z dnia 18 maja 2012 r. do nadesłania dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić i zaktualizować dotychczasowe dane o jego stanie majątkowym i rodzinnym, nie wykonał nałożonego zobowiązania, zaś przedłożone przez niego - z uchybieniem terminu - pismo procesowe nie wyjaśniało w sposób dostateczny sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu doręczono skarżącemu w dniu 28 czerwca 2012 r. (k. 32 akt sądowych). W dniu 13 sierpnia 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), pismem zatytułowanym "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem na trzy postanowienia odmawiające mi prawa pomocy", zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z dnia 20 czerwca 2012 r. Uzasadniając swój wniosek, skarżący podniósł, że dopiero od dnia 7 sierpnia br. dysponuje on potwierdzeniem odbioru renty za miesiąc sierpień br. Natomiast za miesiąc lipiec ubezpieczyciel zapomniał wypłacić skarżącemu rentę, pozostawiając go bez środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednakże przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać wniesiony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i równocześnie z wnioskiem należy dokonać czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i niewystąpienia przesłanek negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że oceny wymaga wystąpienie przesłanki dotyczącej braku winy skarżącego, albowiem pozostałe przesłanki pozytywne zostały przez niego spełnione a jednocześnie nie występują w sprawie przesłanki negatywne, wyłączające możliwość przywrócenia terminu. Wskazać przy tym należy, że analizując kwestię winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej uwzględnia się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000 r., ss. 368-370). Oceniając pod tym kątem wniosek skarżącego, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarżący braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu upatruje zasadniczo w fakcie, iż dopiero od dnia 7 sierpnia br. dysponuje on potwierdzeniem odbioru renty za miesiąc sierpień br., zaś w lipcu - z uwagi na niedopatrzenie ubezpieczyciela - nie otrzymał świadczenia. Tymczasem przedłożenie Sądowi wskazywanego przez skarżącego dokumentu nie jest warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Sprzeciw bowiem, jako środek prawny umożliwiający kwestionowanie orzeczeń wydawanych przez referendarzy sądowych, powinien jedynie odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla pism procesowych (art. 46-47 p.p.s.a.). Przy czym - w sytuacji, gdy sprzeciw wnosi strona osobiście lub jej pełnomocnik, nienależący do grupy zawodowych pełnomocników wymienionych w komentowanym przepisie - nie musi on nawet posiadać uzasadnienia. Tak sporządzony sprzeciw winien być wniesiony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 259 § 1 p.p.s.a.), a za jego złożenie Sąd nie pobiera opłat sądowych (art. 261 p.p.s.a.) - o fakcie tym skarżący został przez Sąd pouczony. Okoliczności, że skarżący oczekiwał na dokument, który chciał przedstawić Sądowi, celem wzmocnienia siły argumentacji zawartej w sprzeciwie, oraz że w lipcu br. nie otrzymał świadczenia z tytułu renty, nie mogą zatem stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu bez własnej winy. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.