I SA/Sz 38/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D R prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P H - U "A" D R o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za listopad 2006 r., po wznowieniu postępowania p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca D R wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z [...] A. Źródłem utrzymania jest emerytura Skarżącej w wysokości netto [...] zł oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez [...] Skarżącej w wysokości netto [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że faktycznie pozostaje na utrzymaniu [...], gdyż jej emerytura jest zajęta przez komornika; oświadczyła, że [...] spłaca zadłużenie w kwocie [...] zł miesięcznie. Odnośnie do stanu majątkowego Skarżąca wskazała na posiadaną zabudowaną działkę usługową o powierzchni [...] m2 oraz zajęte przez komornika: gospodarstwo rolne w K i nieruchomość w W. Skarżąca wyjaśniła nadto, że jest w egzekucji komorniczej z tytułu zaciągniętych kredytów hipotecznych zaciągniętych w 2006/2007 roku na rozbudowę firmy, z tego powodu powstały też inne zadłużenia (ubezpieczenie społeczne, podatki), łącznie wystawiono w stosunku do skarżącej 13 tytułów wykonawczych, a kwota zadłużenia wraz z odsetkami wynosi ok. [...] zł. Oświadczyła, że miesięczne wydatki na energię elektryczną wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, natomiast tytułem spłaty zadłużenia wydatkuje kwotę [...] zł. Wraz z wnioskiem Skarżąca przedłożyła: - dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków na energię przez [...] Skarżącej, - zestawienie zadłużenia wobec Dyrektora Izby Celnej w kwocie [...] zł, - kopię zawartego przez Skarżącą z Fundacją na Rzecz [...] w dniu 18 lutego 2015 r. porozumienia w sprawie spłaty zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z harmonogramem spłaty (miesięczne raty po [...] zł do 30 grudnia 2016 r.), - kopie zawartego przez Skarżącą z Bankiem [...] w S w dniu 9 stycznia 2015 r. porozumienia w sprawie warunków spłaty zadłużenia kwoty [...] zł w okresie od 25 stycznia 2015 r. do 25 listopada 2015 r., - zawiadomienie o zmianie wysokości raty spłaty kredytu zaciągniętego przez [...] Skarżącej z dnia 11 lutego 2014 r., - potwierdzenie salda na dzień 30.11.2015 r. z nierozliczonych rozrachunków działalności [...] Skarżącej (saldo winien: [...] zł), - pismo z 9.09.2015 r do [...] Spółdzielni Handlowo - Produkcyjnej z prośba o aneks do warunków spłaty zadłużenia, - listę wierzycieli wg protokołu opisu i oszacowania komornika [...] z dnia 5 lutego 2015 r., - skierowane do [...] Skarżącej upomnienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S z 14.01.2016 r. i 1.02.2016 r. związane z zaległością podatkową w kwocie [...] zł, - obwieszczenie komornika sądowego o pierwszej licytacji nieruchomości Skarżącej w B w dniu 26 lutego 2016 r., - odcinek emerytury za styczeń 2016 r. w wysokości [...] zł, - kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., - kopie czterech postanowień komornika sądowego z 30 grudnia 2015 r. o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Ponadto do pozostałych spraw toczących się przed tut. Sądem, w związku z postępowaniem o przyznanie prawa pomocy, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2016 r., Skarżąca nadesłała: - kopię zeznania podatkowego Skarżącej za 2014 rok z zadeklarowanym przychodem z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz z stratą z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł ( brak przychodów, koszty [...] zł), - kopię zeznania podatkowego [...] Skarżącej za 2014 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł), - wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów działalności Skarżącej PHU A za okres od stycznia do grudnia 2015 r. (zaewidencjonowano wydatki w wysokości [...] zł, dochód (-)[...] zł, brak przychodów), - wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów działalności [...]i Skarżącej pod firmą : "F" za okres od stycznia do grudnia 2014 rok (zaewidencjonowano przychód [...] zł, wydatki [...] zł, dochód [...] zł) oraz za 2015 rok (zaewidencjonowano przychód [...] zł, wydatki [...] zł, dochód [...] zł ), - zaświadczenie Banku [...] w S z dnia 25 lutego 2016 r. o tym, że posiadany przez PHU A D R rachunek bankowy w okresie od 10 stycznia 2015 r. do 10 lutego 2016 r. nie wykazuje obrotów, saldo na rachunku wynosi za ww. okres 0 zł, rachunek jest zajęty przez komornika sądowego, - zawiadomienie komornika sądowego z dnia 8 października 2013 r. o zajęciu rachunku bankowego Skarżącej oraz zawiadomienie z dnia 23 lutego 2016 r. o umorzeniu egzekucji z rachunku bankowego, - wyciągi z rachunku bankowego Z O, - dowody spłaty przez Skarżącą jej zadłużenia w Banku [...] w S (dwie wpłaty z listopada i grudnia 2015 r. po [...] zł), - pismo B w S z dnia 21 stycznia 2016 r. informujące [...] Skarżącej (poręczyciela kredytu Skarżącej) o stanie zadłużenia na dzień 31 grudnia 2015 r. (kredyt [...] zł, odsetki [...] zł, łącznie [...] zł), - zawarty przez Skarżącą i jej [...] z B w S w dniu 9 stycznia 2015 r. aneks do porozumienia w sprawie spłaty zadłużenia, - wypis z rejestru gruntów dotyczący nieruchomości [...] Skarżącej w K o powierzchni [...]ha oraz wypis dotyczący nieruchomości Skarżącej w W o powierzchni [...] ha, wraz z pismem komornika sądowego z dnia 23 lutego 2016 r. o kontunuowaniu egzekucji z ww. nieruchomości, - kopie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S z dnia 17 grudnia 2014 r. oraz z dnia 9 grudnia 2015 r. odmawiające [...] Skarżącej ustalenia zaliczek na podatek z działów specjalnych produkcji rolnej odpowiednio na 2015 i 2016 rok z uwagi na ustalenie dochodu w kwocie odpowiednio [...] zł i [...] zł, tj. w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku, - kopię decyzji ARiMR z dnia 20 stycznia 2015 r. przyznającą [...] Skarżącej jednolitą płatność obszarową na 2014 rok w wysokości [...] zł, - skierowane do Skarżącej i jej [...] zawiadomienia komornika sądowego z dnia 17 lutego 2016 r. o zajęciu świadczenia z ZUS, - dokumenty związane z prowadzoną egzekucją, - decyzję ustalającą Skarżącej podatek od nieruchomości na 2016 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych przemawiają za tym, że wniosek D R jest zasadny. Koszty sądowe w sprawie sprowadzają się obecnie do wpisu od skargi w wysokości [...] zł. W związku z zawisłymi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawami ze skarg D R (sygn. akt I SA/Sz 34-43/16), jest ona aktualnie zobowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie [...] zł. Jak wynika z poczynionych ustaleń, sytuacja finansowa Skarżącej jest trudna. Skarżąca (ur. [...] r.) posiada zadłużenie: wobec banku na kwotę [...] zł (stan na koniec grudnia 2015r.), wobec Fundacji na rzecz [...] w wysokości [...] zł (stan na 18 lutego 2015 r.). W związku z prowadzoną egzekucją zajęto: rachunek bankowy, emeryturę Skarżącej oraz jej nieruchomość w B (pierwsza licytacja została przewidziana na 26 lutego br.). Prowadzona nadal działalność gospodarczą pod firmą PHU A D R już od 2014 roku nie stanowi dla skarżącej źródła przychodu (brak przychodów). Skarżąca pozostaje na utrzymaniu [...] A (ur. [...] r.), która, jako poręczyciel, spłaca zadłużenie Skarżącej. Z kolei źródłem utrzymania [...] są dochody z działalności gospodarczej F w wysokości ok. [...] zł miesięcznie (dane z PKPiR za 2015 rok); w 2014 r. [...] Skarżącej zadeklarowała dochody w wysokości ok. [...] zł miesięcznie (dane z PIT - 36 za 2014 rok). Z pisma komornika sądowego z dnia 23 lutego 2016 r. wynika, że nieruchomość Skarżącej w W oraz nieruchomość [...] Skarżącej w K zostały zajęte i jest nadal prowadzona egzekucja z ww. nieruchomości. Skarżąca i jej [...] nie wykazały żadnych dodatkowych dochodów ani oszczędności pieniężnych. [...] Skarżącej korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich. Jak wynika z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego Z (według wyjaśnienia – [...] [...] Skarżącej), ww. osoba spłaca zadłużenia A R. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżąca wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącej oraz utrzymującej ją [...] jest trudna, obie są zadłużone, a wysokość posiadanych środków pieniężnych uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.