I SA/Sz 38/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2024 r. nr SKO/CZ/503/2058/2024 w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odrzucić skargę; zwrócić na rzecz L. L. kwotę [...]([...]) złotych zapłaconą tytułem wpisu od skargi. Skarga L. L. (skarżący) jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 39 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 - K.p.a.) organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu (art. 39 § 1). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 § 2). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366, 820 i 1456), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 § 3). W przypadku doręczenia decyzji, której organ administracji publicznej nadał rygor natychmiastowej wykonalności, albo decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych albo jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w szczególności bezpieczeństwo państwa, obronność lub porządek publiczny, organ administracji publicznej może doręczyć decyzję w sposób określony w § 3. Przepisów § 1 i § 2 pkt 1 nie stosuje się (art. 39 § 4). Zatem - co do zasady - organ administracji publicznej doręcza stronie pisma na adres do doręczeń elektronicznych. W okolicznościach niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) wydało zaskarżone postanowienie przy zastosowaniu art. 134, art. 57 § 5 pkt 2, art. 129 § 2 K.p.a. Wobec tego organ miał obowiązek respektować zasadę ustanowioną w art. 39 § 1 K.p.a. i uwzględnić adres skarżącego do doręczeń elektronicznych. Stosowanie elektronicznego adresu do doręczeń nie jest kwestią wyboru organu, uzgodnień ze skarżącym, ale ustawowym obowiązkiem organu przewidzianym w art. 39 § 1 K.p.a. Jest to tryb doręczeń podstawowy i obligatoryjny (por. szerzej Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. BECK 2023 do art. 39). Doręczenie w rozumieniu K.p.a. stanowi czynność o charakterze procesowo - technicznym, która kształtuje sytuację prawną strony. Nie ma tu miejsca na dowolność organu administracji publicznej. Trzeba zauważyć, że odwołalnie od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (organ I instancji) skarżący złożył drogą elektroniczną przy wykorzystaniu platformy ePUAP. W aktach przedstawionych sądowi znajdują się urzędowe poświadczenia przedłożenia, które dowodzą, że skarżący w korespondencji z organami administracji publicznej posługuje się adresem ePUAP. Jest to adres z urzędu znany organom administracji publicznej. W tym stanie rzeczy organ błędnie wyekspediował zaskarżone postanowienie z pominięciem adresu skarżącego do doręczeń elektronicznych. W wyniku tego błędu zaskarżone postanowienie organu nie weszło do obrotu prawnego na warunkach art. 125 § 3 K.p.a. Poza tym należy zauważyć, że adres skarżącego wymieniony w notatce urzędowej z 16 listopada 2023 r. to [...] ul. [...]. Natomiast z dowodu doręczenia przedstawionego sądowi przez organ wynika, że zaskarżone postanowienie wysłano za pośrednictwem operatora pocztowego na adres [...] ul. [...] i po dwukrotnym awizowaniu korespondencję z zaskarżonym postanowieniem zwrócono organowi jako niepodjętą w terminie. W zaistniałej sytuacji wymaga podkreślenia, że doręczenie korespondencji w trybie art. 44 § 1 - § 4 K.p.a. może wywołać skutki prawne tylko przy uwzględnieniu prawidłowego adresu strony. W tej mierze wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwentnie podkreślając, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 K.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie. Domniemanie doręczenia nie powstaje w razie naruszenia ustawowych przesłanek stosowania omawianego trybu doręczenia. Zatem - co do zasady - skierowanie korespondencji na błędny adres strony wyklucza powstanie domniemania doręczenia, o którym stanowi art. 44 § 1 - § 4 K.p.a. (por. przykładowo sprawa sygn. I OSK 2434/24 - strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w realiach analizowanej sprawy nie można było skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, skoro postanowienie organu nią objęte nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. W takich okolicznościach nie rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu przewidzianego na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, który jest liczony od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, o czym stanowi art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 - P.p.s.a.). Nie może przy tym ulegać wątpliwości, że ustawodawca ma na uwadze doręczenie, które będzie spełniało wymogi przewidziane przez prawo, w tym przypadku przez art. 39 § 1 K.p.a. Dodatkowo potwierdzenie doręczenia korespondencji przez operatora pocztowego, przedstawione sądowi przez organ, świadczy o nieprawidłowym zastosowaniu trybu doręczenia z art. 44 § 1 - § 4 K.p.a. Brak skutecznego, zgodnego z prawem doręczenia rozstrzygnięcia organu powoduje, że nie wywołuje ono żadnych skutków materialnoprawnych ani procesowych, jakie powstają w przypadku prawidłowego doręczenia. W szczególności rozstrzygnięcie organu nie wchodzi do obrotu prawnego w rozumieniu art. 109 § 1, art. 126 K.p.a. i w konsekwencji nie otwiera się ustawowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ nie może w żaden sposób skutecznie konwalidować tej wadliwej czynności. Zobowiązany jest jedynie do ponowienia doręczenia. Ocena skuteczności doręczenia w świetle prawa ma charakter "zero -jedynkowy", a więc albo organ zastosował się do przepisów K.p.a. o doręczeniach, albo nie doszło do doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu w rozumieniu prawa. Ta druga sytuacja wystąpiła w okolicznościach analizowanej skargi. W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Zadba o prawidłowe doręczenie zaskarżonego postanowienia. Z tych powodów sąd odrzucił niedopuszczalną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 P.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie skarżącemu wpisu od skargi ([...]) ma podstawę prawną w art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.