I SA/Sz 382/06

WyrokWSA w Szczecinie2007-02-07

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pisemne oświadczenia kontrahentów mogą stanowić samodzielny dowód w postępowaniu podatkowym, czy też konieczne jest przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania w charakterze świadków?
Ratio decidendi
Pisemne oświadczenia kontrahentów nie są uznawane za samodzielny dowód w postępowaniu podatkowym, a jedynie mogą stanowić wskazówkę do przeprowadzenia dowodu w formie prawem określonej, jaką są zeznania świadków. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadków, którzy złożyli pisemne oświadczenia, jest niedopuszczalna, gdy okoliczności nie zostały jeszcze w pełni ustalone innymi dowodami, a wnioskowany dowód zmierza do wykazania korzystnych dla strony twierdzeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. określającej J. N. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe ustaliły zaniżenie podatku należnego na podstawie pisemnych oświadczeń kontrahentów, którzy potwierdzili wpłaty zaliczek i korzystanie z usług ośrodka. Podatnik kwestionował te ustalenia, domagając się przesłuchania kontrahentów w charakterze świadków, co uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w S. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za [...] nadwyżki podatku naliczonego nad należnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w S. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] częściowo uwzględnił odwołanie i uchyliwszy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z [...] określił J. N. w podatku od towarów i usług za [...] nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł. Podstawą korekty rozliczenia podatkowego było m.in. stwierdzenie, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą p.n. Przedsiębiorstwo Turystyczno – Handlowe "M" w M. nie wykazał podatku należnego wynikającego ze sprzedaży usług dla niektórych kontrahentów. Ustalono, że podatnik nie ujął przychodów ze sprzedaży usług świadczonych na rzecz : - B. S. w kwocie [...] zł brutto, w tym podatek VAT [...] zł, - W. B. w kwocie [...] zł brutto, w tym podatek VAT [...] zł, - H. P. w kwocie [...] zł brutto, w tym podatek VAT [...] zł, - D. K. w kwocie [...] zł brutto, w tym podatek VAT [...] zł. Łącznie zaniżenie podatku należnego wyliczono na kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia dokonane zostały na podstawie istniejących dowodów w postaci wyciągów bankowych, z których wynika, że w/w osoby dokonały wpłat zaliczek na pobyt w ośrodku na konto P.T.H. "M", oraz na podstawie pisemnych oświadczeń tych osób, w których potwierdziły one, że wypoczywały w ośrodku oraz zapłaciły resztę należności na miejscu gotówką. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podatnik kwestionował dokonanie ustaleń w oparciu o oświadczenia w/w osób zamiast przeprowadzenia dowodu z przesłuchania ich w charakterze świadków, co uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej zarzutu tego nie uwzględnił uznając, że dowód z pisemnych oświadczeń osób korzystających z usług podatnika w świetle art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej był dopuszczalny i zgodny z prawem. Oświadczenia tych osób potwierdziły, że wpłacały one zaliczki na konto podatnika, że wypoczywały w jego ośrodku, oraz że na miejscu wpłacały resztę należności. Żadna z tych osób nie negowała korzystania z usług ośrodka ani też nie twierdziła, że właściciel zwrócił jej wpłacone pieniądze. Zdaniem organu odwoławczego omawiane oświadczenia, łącznie z dowodami wpłat zaliczek i fakturami VAT, stanowią dostateczny dowód zaliczenia podatku należnego, wobec czego wniosek podatnika o przesłuchanie w charakterze świadków, osób, które złożyły te oświadczenia, w świetle art. 188 Ordynacji podatkowej, nie zasługiwał na uwzględnienie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym korekty nadwyżki podatku naliczonego o kwotę [...] zł. Skarżący zarzuca naruszenie przepisów o postępowaniu podatkowym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 oraz 286 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności : - naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. art. 122 Ordynacji podatkowej, - naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego w szczególności poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie oświadczenia pisemne osób fizycznych stanowią prawidłowo przeprowadzony dowód w toku przedmiotowego postępowania kontrolnego na podstawie którego można dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych; - naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu tj. art. 123 Ordynacji podatkowej, polegającym na faktycznym uniemożliwieniu stronie podjęcia udziału w przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania świadków, których przesłuchanie było konieczne dla wyczerpującego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Organy podatkowe obowiązane są w toku postępowania podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122), zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187). W tym celu, zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacja podatkowa jako dowód należy dopuścić wszystko, co można przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 z kolei wymienia przykładowo środki dowodowe takie jak księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane podczas oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontrolnych (...). Oświadczenia kontrahentów (za takich należy uznać osoby korzystające z usług skarżącego) nie są uznawane za dowód w postępowaniu podatkowym. Mogą natomiast stanowić wskazówkę do przeprowadzenia dowodu w formie prawem określonej t.j. zeznań w charakterze świadków (Komentarz do Ordynacji podatkowej Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Sp-ka z o.o. W-wa 2004 str.510). Art. 188 Ordynacji podatkowej, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie uprawniał do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań świadków, którzy złożyli pisemne oświadczenia, nowiem przepis ten dopuszcza odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu tylko wtedy, gdy ustalone już innymi dowodami okoliczności są zgodne z twierdzeniem strony która chce to twierdzenie udowodnić, bądź nie mają znaczenia w sprawie. Sytuacja taka nie miała miejsca w sprawie gdyż wyciągi bankowe i inne powołane dokumenty nie były wystarczające do ustalenia czy i w jakiej wysokości zaniżono przychód z usług wczasowych, natomiast wnioskowany dowód z zeznań świadków – wg oczekiwania skarżącego – zmierzał do wykazania, że nie doszło do zaniżenia przychodu, bądź w mniejszym rozmiarze. Naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ skarbowy dopuści dowód z przesłuchania w charakterze świadków wskazane na wstępie osoby z zachowaniem wymagań art. 190 Ordynacji podatkowej i zależnie od wyników oceny tych zeznań w porównaniu do wcześniej złożonych wyjaśnień, dokona ustaleń, z uwzględnieniem materiału dokumentacyjnego, co do rozmiaru zaniżenia podatku należnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło