I SA/Sz 383/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-05-23
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wypłaty części pomocy finansowej na podstawie umowy o realizację operacji w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, zawartej między lokalną grupą działania a samorządem województwa, stanowi akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odmowa wypłaty części pomocy finansowej na podstawie umowy zawartej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, która nie jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Właściwość rzeczową do rozstrzygania sporów wynikających z takiej umowy, w tym kwestii jej wykonania, mają sądy powszechne, jeśli strony tak postanowiły w umowie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. L. G. D. "P. D." zawarło z samorządem województwa umowę o realizację operacji w ramach PROW, na podstawie której przyznano mu pomoc finansową. Stowarzyszenie złożyło wniosek o wypłatę części pomocy, jednak samorząd odmówił jej wypłaty w części, wskazując na braki w dokumentacji. Po negatywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując odmowę refundacji kosztów. Samorząd województwa wniósł o odrzucenie skargi, argumentując niedopuszczalność drogi sądowej administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. L. G. D. "P. D." z siedzibą w Z. na stanowisko Zarządu Województwa Z. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty części pomocy na podstawie umowy przyznania pomocy w ramach działania "Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja" objętego PROW na lata 2007-2013. p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
W dniu 21 marca 2013 r. S. L. G. D. "P. D." z siedzibą w Z. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na "czynność województwa z. polegająca na bezzasadnej odmowie wypłaty skarżącemu stowarzyszeniu części pomocy w wysokości łącznej [....] zł".
Z uzasadnienia skargi i akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
S. L. G. D. "P. D.", posiadające status stowarzyszenia wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, zawarło w dniu 15 kwietnia 2011 r. z samorządem województwa z. umowę o realizację operacji w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20013,[...] ", działania [...] "Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja" objętego PROW na lata 2007-2013. Na podstawie § 4 tej umowy przyznano S. (beneficjentowi) pomoc w granicach limitu wskazanego w umowie ramowej, w kwocie [...] zł, w tym na bieżące funkcjonowanie [...] w wysokości [...] zł. Pomoc ta według umowy, miała być przekazywana w 9 transzach, zgodnie z planem finansowym operacji, w określonych na poszczególne lata kwotach, pod warunkiem poniesienia przez beneficjenta kosztów kwalifikowanych operacji. W umowie tej szczegółowo uregulowano prawa i obowiązki beneficjenta w zakresie składania wniosków, sprawozdań, dokumentowania wydatków, przedkładania projektów planów finansowych i ich zmian, a także zasady obliczania kwoty przyznawanej pomocy i terminów wypłaty środków finansowych. W § 20 ust. 1 tej umowy zastrzeżono, że wszystkie spory pomiędzy samorządem województwa zachodniopomorskiego a S., rozstrzygane są przez sąd powszechny właściwy dla siedziby samorządu województwa. Kolejnymi aneksami do umowy od nr 1- 4 zmieniono poszczególne zapisu umowy w zakresie terminów wypłaty pomocy, kwoty i dołączanych do wniosków o płatność dokumentów.
Stosownie do warunków zawartej w dniu 15 kwietnia 2011 r. ww. umowy, S. w dniu 29 grudnia 2011 r. złożyło wniosek o przyznanie pomocy.
W dniach 30 lipca i 30 sierpnia 2012 r. samorząd województwa wezwał beneficjenta do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. na podstawie § 10 ust. 4 ww. umowy z dnia 15 kwietnia 2011 r., odmówił S., wypłaty części pomocy wskazując, że różnica pomiędzy wnioskowaną a przyznaną kwotą pomocy wynosi [....] zł. W uzasadnieniu stanowiska organ podał przyczyny redukcji refundacji kosztów i pouczył beneficjenta, że stosownie do § 19 tej umowy przysługuje mu prawo wniesienia do samorządu województwa prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie odmowy wypłaty części pomocy.
Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. S. zwróciło się z takim wnioskiem do samorządu województwa, który to wniosek został rozpatrzony negatywnie w dniu 28 stycznia 2013 r.
W związku z powyższym S. skierowało w dniu 14 lutego 2013 r. do samorządu województwa z. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powołując się na przepis art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", kwestionując odmowę wypłaty pomocy w wysokości [...] zł.
W dniu 1 marca 2013 r. samorząd województwa z. nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższego wezwania, stąd pismem z dnia 21 marca 2013 r. S. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
W uzasadnieniu skargi S. wskazało, że realizuje zadania przypisane lokalnym grupom działania, na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173). Jak podało S., przedmiotem skargi jest przyznania jej pomoc finansowa na realizację opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju do wysokości środków określonych w umowie, w rozumieniu art. 14 ust. 3 powołanej powyżej ustawy, zawartej w dniu 15 kwietnia 2011 r. przez S. z samorządem województwa z.. Załącznikiem do tej umowy był wykaz planowanych zadań do ich realizacji przez S. w 2011 r., zaakceptowany przez samorząd. Jak podało dalej S., zadania te zostały zrealizowane, a samorząd województwa odmówił ich częściowej refundacji wskazując, że Stowarzyszenie nie dostarczyło dokumentów potwierdzających przeprowadzenie warsztatów - listy uczestników, dokumentacji fotograficznej, programu (itd.). Następnie powołując się na § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 103, poz. 660 ze zm.) wskazało, że istnieje obowiązek przeprowadzenia podwójnej procedury uzupełnienia braków oraz nieprawidłowości w zakresie wniosku o płatność, a nie jego merytoryczne rozpatrzenie. S. nie zgadza się ze stanowiskiem samorządu, że nie udokumentował prawidłowo poniesionych kosztów, a ich ocena przez samorząd jest dowolna.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik samorządu województwa z. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zgodnie z art. 22 ust. 1 wspomnianej na wstępie ustawy w sprawach związanych z przyznawaniem pomocy na podstawie umowy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że dotyczy to odmowy przyznania pomocy, co nie ma miejsce w sprawie. Następnie wskazał, że samorząd województwa odmówił S. przyznania pomocy tylko w części z uwagi na brak dostarczenia dokumentacji części operacji, poniesienie kosztów niewpisujących się w żadną z operacji w ramach programu LSR i nieracjonalność poniesionych kosztów. Dodał, że opis operacji i zasady jej realizacji zostały zawarte w umowie o przyznanie pomocy z dnia 15 kwietnia 2011 r. W § 3 ust. 3 tej umowy wyraźnie wskazano, że realizacja operacji obejmuje wykonanie zakresu rzeczowego zgodnie z zaakceptowanymi przez samorząd województwa opisami zadań. Działania wykraczające poza ten zakres niemożna zatem uznać, za zgodne z realizowaną operacją, a ich refundacja stanowiłaby naruszenie § 2 rozporządzenia z 23 maja 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i z tej przyczyny podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest stanowisko samorządu województwa z. z dnia 28 stycznia 2013 r., wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmawiające przyznania beneficjentowi (skarżącemu S.) przyznania pomocy w żądanym zakresie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, muszą mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa.
Przykładem unormowania, które rozciąga kognicję sądów administracyjnych na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest przepis art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w przypadku odmowy przyznania pomocy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy odmowa przyznania S. dofinansowania w określonej kwocie (niepełne dofinansowanie), dokonana przez samorząd województwa, stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), aby uznać, że przedmiotowa skarga była dopuszczalna.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podstawą przyznania S. pomocy finansowej jest umowa zawarta w dniu 15 kwietnia 2011 r. pomiędzy nim jako beneficjentem tej umowy a instytucją zarządzającą - samorządem województwa z. Umowa ta została zawarta na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173).
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych tych programem, wykonuje jako zadania delegowane, samorząd województwa. Samorząd ten dokonuje również wyboru lokalnych grup działania do realizacji lokalnych strategii rozwoju i monitoruje ich prace (kontrola, ocena) w tym zakresie.
Pomoc, w ramach działania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 23, tj. funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja, jest przyznawana lokalnej grupie działania, wyłonionej w drodze konkursu (art. 14 ust. 2 tej ustawy), na podstawie opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju i zawartej z nią umowy o warunkach i sposobie realizacji tej strategii (art. 14 ust. 3 tej ustawy). W umowie tej określa się w szczególności wysokość środków działania (ust. 4). Z kolei, z przepisu art. 15 ust. 1 tej ustawy wynika, że lokalna grupa działania posiadać winna status s., posiadającego osobowość prawną.
Z akt administracyjnych wynika, że we wskazanym trybie i na zasadach wyżej określonych, S. L. G. D. "P. D." wyłonione w ramach konkursu, posiadające status s. wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego, zawarło w dniu 15 kwietnia 2011 r. z samorządem województwa z. umowę o realizację operacji w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,[...] ", działania [...] "Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja", zaś zasady i warunki przyznawania mu pomocy na realizację opracowanego przez to S. lokalnej strategii rozwoju, zostały określone w postanowieniach umowy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (umowa ramowa z dnia 7 lipca 2009 r.), tj. umowy o której stanowi przepis art. 14 ust. 3 i 4 tej ustawy.
Bez wątpienia pomoc ta nie jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ta dotyczy to tylko pomocy przyznawanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15 ustawy (20 ust. 1 ustawy) i do niej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 1 ustawy).
Odnośnie zasad przyznawania pomocy w ramach działań o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 23 (funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja), art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi, że jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Ust. 2 tego przepisu wyłącza stosowanie do niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast art. 23 ust. 2 stanowi, że umowa ta jest nieważna w przypadkach określonych w Kodeksie cywilnym lub w przypadku gdy sprzeciwia się przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy.
Z § 20 umowy wynika, że dla wszystkich sporów pomiędzy samorządem województwa z. a S., zastrzeżono właściwość sądu powszechnego właściwego dla siedziby samorządu województwa.
Z powyższych regulacji i przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika zatem, że skoro strony umowy zastrzegły taki tryb rozstrzygania sporów, a przedmiotem skargi jest wywiązanie się przez beneficjenta z postanowień tej umowy, to sąd administracyjny nie jest właściwy rzeczowo dla jego rozstrzygnięcia.
Uznając zatem, że stanowisko samorządu województwa z. z dnia 28 stycznia 2013 r. w przedmiocie pełnej refundacji kosztów i przyznania pomocy w żądanym zakresie, nie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, którą na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło