I SA/Sz 384/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi H. i R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozłożenia na raty i umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2005 oddala skargę Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta N. uwzględnił wniosek H. i R. B. i rozłożył na 4 raty zaległość w podatku od nieruchomości za lata 2002-2005 w kwocie [...] zł oraz umorzył pozostałą zaległość w tym podatku za w/w okres w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł powołując się na art. 67a Ordynacji podatkowej. Na uzasadnienie tej decyzji organ wskazał na trudną sytuację finansowo-ekonomiczną firmy podatników, upadek kredytowanych firm, zapaść finansową kontrahentów, ograniczenie produkcji finansowej licznym kredytami, niskie dochody z gospodarstwa rolnego, utratę płynności finansowej i dużą konkurencję na lokalnym rynku rolnym. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...], podjętym z inicjatywy Prokuratora Rejonowego w G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wydaną na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] jako rażąco naruszającą przepis art. 67a Ordynacji podatkowej oraz przepisy o postępowaniu. Zgodnie z powołanym przepisem art. 67a Ordynacji podatkowej organ podatkowy może umorzyć zaległość podatkową w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Powołany przepis dotyczy sytuacji wyjątkowych i niezależnych od postępowania podatników oraz na tyle ważnych z punktu widzenia interesu publicznego, że zasługują oni na szczególne potraktowanie. Tymczasem decyzja z dnia [...] uwzględnia jedynie interes podatników i oparta została na ogólnym przytoczeniu okoliczność zawartych we wniosku i oświadczeniu podatników z 2004 r. o trudnej sytuacji, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego ani ustalenia przyczyn jej zaistnienia. Oznacza to, że bez jakiejkolwiek potwierdzonej ważnej przyczyny doszło do nieuzasadnionego uprzywilejowania podatników wbrew zasadzie równości opodatkowania, z rażącym naruszeniem art. 67a Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od w/w decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący zarzucili, że powyższa decyzja podjęta została z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy nie zachodziło oczywiste naruszenie prawa. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych, zdaniem skarżących, "z reguły wyklucza rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja taka nie zostaje wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w tym przepisie prawnym". Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...], podzielając w pełni jej argumentację. Organ odwoławczy podkreślił, że wydanie decyzji na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej powinno być poprzedzone zgromadzeniem dowodów i ich rozpatrzeniem (art. 187 § 1) oraz powinno zawierać odpowiednie uzasadnienie (art. 210). Tymczasem ulga w postaci umorzenia zaległości i rozłożenia na raty przyznana została w sposób dowolny, bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów i ich rozpatrzenia. Możliwość przyznania omawianej ulgi uznaniowej istnieje tylko wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy i dokonane na tej podstawie ustalenia faktyczne i ich ocena na to pozwalają. Organ przyznający omawianą ulgę nie może odstąpić od należytego wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenia dowodów i dokonania na tej podstawie ustaleń faktycznych i ich oceny. Zaniedbanie tego obowiązku stanowi o rażącym naruszeniu przepisów o postępowaniu, a w konsekwencji o naruszeniu prawa materialnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 247 § 1 pkt3 i art. 128 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżących, nie wykazano, by decyzja Burmistrza z dnia 27 stycznia 2006 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasada, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Zasadne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że decyzja Burmistrza z dnia [...] w sposób rażący narusza prawo, zarówno materialne (art. 67a Ordynacji podatkowej), jak i przepisy o postępowaniu (art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 3 i 5 Ordynacji podatkowej). Art. 67a przewiduje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dla ustalenia czy występuje przypadek uzasadniony ważnym interesem podatników lub interesem publicznym konieczne było wszechstronne wyjaśnienie sprawy (art. 122), zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego, niezbędnego w tego rodzaju sprawie materiału dowodowego (art. 187 § 1) oraz uzasadnienie podjętej decyzji przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 210 § 4 ), przy uwzględnieniu, że zgodnie z art. 210 § 5 nie było możliwe odstąpienie od uzasadnienia decyzji przyznającej ulgę w zapłacie podatku. Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości oparcia rozstrzygnięcia na faktach wynikających li tylko z twierdzeń strony, zawartych we wniosku bez ich dowodowego potwierdzenia. Tymczasem, decyzja Burmistrza z dnia [...] wydana została w oparciu o niczym nie poparte twierdzenia podatników bez ich sprawdzenia, a jej uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Stwierdzone zaniechanie należytego wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenia dowodów na okoliczności podane we wniosku i właściwego uzasadnienia podjętej decyzji – w ocenie Sądu – zasadnie ocenione zostało jako rażące naruszenie prawa procesowego, a w konsekwencji również materialnego. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).