I SA/Sz 385/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. G. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oraz podatku od nieruchomości za 2010 r. i 2011 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 25 listopada 2011 r. nr [...] J. M. w dniu 2 maja 2011 r. złożył do Burmistrza Miasta W. korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] i ul. [...] za lata 2009-2011. Burmistrz Miasta W. wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości J. M. i J. G.- M., zakończone decyzjami ostatecznymi za rok 2009 z [...]r., za 2010 r. z [...]r. i za 2011 r. z [...] r. Burmistrz Miasta W. wydał [...] r. decyzję na podstawie art. 245 § 1, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i odmówił uchylenia: - nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2009; - decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010 z dnia [...] r., nr [...]; - decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011 z dnia [...] r., nr [...]. Organ podatkowy przytoczył treść art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany ww. decyzji. Organ podatkowy podał, że podatnik w nieruchomościach położonych w W. na ul. [...] i ul. [...] prowadził działalność gospodarcza i były one zakupione w ciężar prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Organ podatkowy przywołał art. 2 i art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wskazał, że nieruchomości, będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu według stawki najwyższej, tj. od nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ wskazał, że podatnik nie przedstawił zaświadczenia od inspektora nadzoru budowlanego o niemożności wykorzystywaniu nieruchomości ze względów technicznych. J. M. i J. G.-M. złożyli odwołanie od powyższej decyzji i wnieśli o wymierzenie podatku od nieruchomości dla ww. nieruchomości według stawek jak dla budynków innych. Wskazali, że od 31 grudnia 2008 r. zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej w tych lokalach, a wyposażenie ich zostało zdemontowane, częściowo odłączono i rozbrojono wewnętrzne instalacje mediów. Wobec czego, zdaniem podatników, obiekty nie mogły być wykorzystywane do celów działalności gospodarczej ze względów technicznych. Podatnicy podali, że analogiczna sytuacja miała miejsce co do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i w tym przypadku organ podatkowy pierwszej instancji wznowił postępowanie podatkowe i zmienił decyzję z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję w dniu [... r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu odwołania podatników od decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...]r. i utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny. Organ odwoławczy podał, że organ podatkowy pierwszej instancji przeanalizował sprawę i uznał, że nie wystąpiły żadne okoliczności wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności z przesłanka z pkt 5. Według organu odwoławczego, przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, aby podane przez podatników okoliczności faktyczne miały wpływ na dokonany decyzjami ostatecznymi wymiar podatku od przedmiotowych nieruchomości. Przedmiotowe nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy, były wprowadzone do ewidencji podatkowej podatników i nadal są dokonywane od nich odpisy amortyzacyjne. Zdaniem organu odwoławczego, przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza o konieczności zmiany wymiaru podatku od nieruchomości z decyzji ostatecznej. Fakt demontażu instalacji mediów stanowił jedynie przemijającą przeszkodę w wykorzystaniu tych nieruchomości i nie stanowił przesłanki z art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto, podatnik, według organu odwoławczego, nie wykazał złego stanu technicznego ww. nieruchomości. Organ odwoławczy podał, że ww. postępowanie nie dotyczyło nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], dlatego też nie było uprawnione do wypowiadania się o prawidłowości innej decyzji podatkowej. J. M. i J. G.-M. złożyli skargę na powyższą decyzję. Podatnicy podtrzymali argumentację zawartą w odwołaniu. Ponadto, wskazali, że przedmiotowe decyzje obejmowały także nieruchomość położoną w W. przy ul. K. Powyższa nieruchomość była przez podatników dzierżawiona od T.[...] spółki z o.o. z siedzibą w W. do 31 lipca 2009 r. i po tej dacie nie była już w ich posiadaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył do akt pisma procesowe z 22 kwietnia 2012 r., z 11 czerwca 2012 r. i z 5 lipca 2012 r. wraz z załącznikami na poparcie swoich twierdzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga była zasadna. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r. została wydana w trybie postępowania wznowieniowego. Istotą sporu jest zatem ocena wystąpienia przesłanek do ewentualnego uchylenia decyzji podatkowej w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz ustawach podatkowych. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zostały one enumeratywnie wymienione w ordynacji podatkowej. Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.). Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl., Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art.240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Z przepisu art. 243 § 2 ustawy ordynacja podatkowa wynika wprost, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy Jedną z przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa). Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s. 22). Sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, ONSA 2001, nr 3, poz. 123). Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Podstawę prawną rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prowadziły postępowanie podatkowe z naruszeniem przepisów postępowania. Burmistrz Miasta W. w decyzji z dnia [...] r. nie wskazał, jaka w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 240 §1 Ordynacji podatkowej, ani jej nie uzasadnił. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji dotyczyło wskazania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz wykazania prawidłowości wymiaru podatku od nieruchomości w decyzjach ostatecznych za lata 2009-2011. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. kwestie powyższą uzasadniło lakonicznie przez wskazanie, iż w sprawie nie wystąpiły żaden okoliczności z art. 240 §1 Ordynacji podatkowej, w tym z pkt 5. Argumentacja organu odwoławczego ograniczająca się do wyjaśnienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy nie może stanowić uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2009-2011. Wskazać w tym miejscu wypada, że z przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej wynika, że niezbędnymi elementami decyzji są m. in. powołanie podstawy prawnej (art. 210 § 1 pkt 4), rozstrzygnięcie (art. 210 § 1 pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6). Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). Uzasadnienie służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia stanowiąc jego integralną część. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy sentencją decyzji a jego uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. Te dwa elementy decyzji muszą być ze sobą ściśle powiązane, komplementarne względem siebie, a celem argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu jest nie tylko odtworzenie procesu stosowania prawa przez organ, co umożliwia sądową kontrolę legalności decyzji, lecz także powinno być ono tak sporządzone, aby ściśle wiążąc się z przedmiotem i sposobem rozstrzygnięcia zmierzało do przekonania strony o jego zasadności. Przedstawionych wymogów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie spełniły. Powyższe naruszenia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie przeprowadzając postępowanie w sprawie organy podatkowe podejmą, w konsekwencji wznowionego postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2011, działania mające na celu ustalenie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego przedmiotowymi decyzjami Burmistrza Miasta W., co znajdzie swoje odzwierciedlenie w prawidłowo uzasadnionym rozstrzygnięciu. Ponadto, organ podatkowy winien rozważyć kwestię dotyczącą nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], objętą przedmiotowymi decyzjami, których uchylenia domagali się podatnicy. Postanowienie Burmistrza Miasta W. o wznowieniu postępowania podatkowego z [...] r. obejmuje także powyższą nieruchomość z uwagi na wznowienie postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położone na terenie miasta W. zakończone decyzjami ostatecznymi za rok 2009 z [...]r., nr [...]; za 2010 r. z [...]r., nr [...] i za 2011 r. z [...] r., nr [...]. Pomimo, że kwestia dotycząca nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], podniesiona została dopiero w skardze, musi być ona rozpoznana przez organ podatkowy w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 240 §1 Ordynacji podatkowej łącznie z innymi nieruchomościami, wymienionymi w ww. decyzjach Burmistrza Miasta W. Wskazać należy również, że kwestionowanie przez podatników wymiaru podatku od nieruchomości za następne lata (obecny wniosek dotyczył 2009-2011) będzie rozpoznawana w innym postępowaniu, toczącym się po wznowieniu postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie postanowieniem Burmistrza Miasta W. z [...] r. nr [...]. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania podatnikom, gdyż prawidłowo pouczeni w tej kwestii z takim wnioskiem nie wystąpili.