I SA/Sz 388/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 października 2012 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynął kolejny wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego, w sprawie dotyczącej wskazanej wyżej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z uzasadnienia wniosku, dołączonych oświadczeń i dokumentów oraz akt sprawy wynika, co następuje. K. K. od [...] r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie otrzymał dotąd propozycji pracy, a jego możliwości zatrudnienia są ograniczone ze względu na wiek (ma [...] lat) i zły stan zdrowia. Zgodnie z opinią lekarza nie może on pracować w rolnictwie, nie może też wykonywać innej ciężkiej pracy ani w warunkach stresowych. Skarżący oświadczył, że jego sytuacja drastycznie pogorszyła się z powodu śmierci matki, na której utrzymaniu dotąd pozostawał, w chwili obecnej nie osiąga żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy społecznej, a źródłem jego utrzymania jest pomoc finansowa dalszej rodziny wynosząca [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu majątkowym wnioskodawca podał, że posiada nieruchomości w [...] o pow. [...] m kw. i [...] m kw. oraz w [...] o pow. [...] m kw. (ruina), a także nieruchomość rolną o pow. [...] ha ([...]). Wnioskodawca nie wykazał innego majątku w postaci zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.), nadto oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Odnośnie posiadanych nieruchomości wyjaśnił, że są one w złym stanie technicznym, nie nadają się do zamieszkania ani do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a nadto objęte są egzekucją komorniczą. Do wniosku skarżący załączył: kopie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego za [...] r., trzy kopie zawiadomień komorniczych o wszczęciu egzekucji z nieruchomości należących do skarżącego, oświadczenie o wysokości pomocy otrzymywanej od rodziny oraz o braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu położnego w [...], przy Al. [...] (jest to lokal komunalny). W aktach sprawy znajdują się także następujące dokumenty: kopia aktu zgonu matki skarżącego, kopia karty bezrobotnego (ostatnia wizyta w urzędzie pracy [...] r.), kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności do [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - o co ubiega się skarżący – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Dokonując ponownie oceny sytuacji majątkowej i możliwości finansowych skarżącego, na podstawie złożonego formularza, nadesłanych dokumentów i oświadczeń, Sąd uznał, że zasadna jest zmiana postanowienia z dnia 17 października 2012 r. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Wnioskodawca w odpowiedzi na kolejne wezwanie do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej nadesłał brakujące dokumenty, w szczególności potwierdzające prowadzenie egzekucji z posiadanych nieruchomości, a także przedstawił uzupełniające dane, z których wynika, że jego sytuacja pogorszyła się, w związku ze śmiercią utrzymującej go dotąd matki. Skarżący obecnie, nie posiada źródeł dochodu, nie korzysta z pomocy społecznej, otrzymuje jedynie wsparcie od dalszej rodziny w kwocie ok. [...] zł. W ocenie Sądu skarżący udowodnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika ustanowionego z wyboru, gdyż niewielkie środki, którymi dysponuje zaspokajają jedynie niezbędne, podstawowe potrzeby życiowe, co nie pozwoli skarżącemu na poczynienie koniecznych oszczędności. Odnośnie złożonego po raz kolejny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a, ze względu na przedmiot skargi, skarżący jest zwolniony z mocy samego prawa z kosztów sądowych zarówno przez sądem I jak i II instancji. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.